Արեն Մնացականյան

Ջովանինոն շատ էր սիրում ճանապարհորդել:   Ճամփորդեց-ճամփորդեց, մի օր էլ հայտնվեց այնպիսի երկրում, որտեղ ոչ մի սուր բան չկար:  Տներն այդ երկրում կառուցված էին առանց սուր անկյունների, նրանք կլոր էին:  Շենքերի տանիքներն էլ էին կլոր: Ճանապարհի կողքին, որտեղով քայլում էր Ջովանինոն, թփերի ու վարդերի պուրակ կար: Ջովանինոն  որոշեց մի վարդ քաղել և զարդարել իր   բաճկոնը: Նա   զգուշությամբ ուզում էր պոկել վարդը, որպեսզի մատը չծակի, բայց տեսավ, որ վարդը փուշ չունի, ուրեմն՝  իր մատը չի ծակի:  Այդ ժամանակ թփերի ետևից հայտնվեց քաղաքային պարեկը և ժպտալով հարցրեց Ջովանինոյին.

-Դուք երևի չգիտե՞ք, որ չի  կարելի վարդ քաղել:

-Ներեցեք ինձ … ես չմտածեցի,  որ…

-Այդ դեպքում Դուք պետք է վճարեք տուգանքի կեսը,- ասաց պարեկը և սկսեց գրել անդորրագիրը:
Ջովանինոն  հանկարծ նկատեց, որ պարեկի գրիչը սուր չէ, և խնդրեց ցույց տալ այն:

— Խնդրեմ ,- ասաց պարեկը և մեկնեց գրիչը:

Գրիչը, ինչպես նաև պարեկի  թուրը , ամենևին սուր չէին , դրանք բութ էին, բութ:

— Սա ի՞նչ երկիր է, այստեղ ամեն ինչ տարօրինակ է:

Այստեղ ոչ մի սուր բան չկա,- բացատրեց պարեկը:

-Իսկ մե՞խը,- հարցրեց Ջովանինոն,- չէ ՞ որ այն պետք է սուր լինի:

-Մենք մեխ չենք օգտագործում: Մեխի փոխարեն սոսինձ ենք օգտագործում:  Իսկ հիմա բարի եղեք ինձ երկու անգամ ապտակել:

Զարմանքից Ջովանինոյի բերանը բաց մնաց.

-Ո՛չ, ո՛չ, ի՞նչ եք ասում, ես չեմ ուզում հայտնվել բանտում, եթե այդպես է, ես պատրաստ  եմ  երկու ապտակ ստանալ:

-Բայց մեզ մոտ այդպես է ընդունված. լրիվ տուգանքը՝ չորս ապտակ, կեսը՝ երկու,- պատասխանեց պարեկը:

-Երկու ապտակ պարեկի՞ն:

-Այո՛:

-Բայց դա իրավացի չէ, այդպես չի կարելի:

-Իհարկե արդարացի չէ. այդպես չի՛ կարելի :

-Իհարկե արդարացի չէ, և որպեսզի այդպես չլինի, ոչ ոք օրենքը չի խախտում: Դե,  ես սպասում եմ. տվեք ինձ երկու ապտակ և մյուս անգամ ավելի զգույշ եղեք:

-Բայց ես չեմ ուզում ձեզ ապտակել:

-Այդ դեպքում ես ստիպված եմ ձեզ առաջարկել լքել մեր երկիրը:

Եվ Ջովանին ստիպված եղավ հեռանալ այն երկրից, որտեղ ոչ մի սուր բան չկար: Բայց նա երազում էր վերադառնալ այնտեղ և ապրել ամենաօրինակելի օրենքներով և ամենադաստիարակված մարդկանց հետ:

1.Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դո՛ւրս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը

Կողքին, վարդ, տարօրինակ, անգամ:

—————————————————
—————————————————

—————————————————

 2.  Փուշ  բառի ուղիղ և փոխաբերական իմաստներով կազմի՛ր մեկական նախադասություն:
Վարդի փուշը ծակեց իմ մատը:

3. Ի՞նչ է նշանակում  պուրակ  բառը.

ա/ բանջարանոց

բ/ արտ

գ/ զբոսայգի+

դ/ ծաղկի խանութ

4. Տեքսից դուրս գրի՛ր ընդգծված բառերը՝ դիմացը գրելով ըստ կազմության դրանց տեսակը:
Գրիչը-ածանցավոր, քաղաքային-ածանցավոր, որտեղ-բարդ, մատը-պարզ:

5. Տեքստում ընդգծված նախադասությունից առանձին սյունակներով դո՛ւրս գրիր երկու գոյական, մեկ ածական, մեկ բայ: Տներն այդ երկրում կառուցված էին առանց սուր անկյունների, նրանք կլոր էին

Գոյական-Տներ, երկիր

Ածական-սուր ,կլոր

Բայ- կառուցված էին:

6. Կազմի՛ր տրված բայերի ուղիղ ձևերը:
ա/ճամփորդեց – ճամփորդել
բ/պետք է վճարեք-վճարել
գ/ասաց-ասել
դ/երազում էր-երազել

7. Տեքստից դո՛ւրս գրիր մեկ պարզ նախադասություն: Ջովանինոն շատ էր սիրում ճանապարհորդել:

8. Լրացրո՛ւ առած–ասացվածքները՝ օգտվելով տրված բառերից.

ա/Ինձ համար արա, քեզ համար սովորիր:
բ/Խաչն իմն է զորությունը ես գիտեմ:
գ/Փողոցում գտածը փողոցում էլ կկորցնես:
դ/Այսօրվա  գործը վաղվան չեն թողնի:

զորությունը, սովորիր, գտածը, այսօրվա

9. Տեքստից դուրս գրի՛ր մեկական պատմողական և հարցական նախադասություն:
Ջովանինոն շատ էր սիրում ճանապարհորդել:

Հարցական-Իսկ մե՞խը,- հարցրեց Ջովանինոն,- չէ ՞ որ այն պետք է սուր լինի:

10. Այն ի՞նչն է, այն ի՞նչը.
Հողից վերև՝
Փոքրիկ արև,
Վրան՝ հազար
Սերմ ու տերև:
Արևածաղիկ

630 Բ.

Հաշվի՛ր արտահայտության արժեքը

320000:(3012+6998)+(4580-3012)=1888

554 . Հետևելով օրինակին ՝ կատարիր բաժանումը , ապա ստուգիր ՝ ճիշտ՞ է արդյոք:

12:1=12

12:2=6

12:3=4

12:4 =3

12:5=(2 մն )

12:6=2

3:3=1

4:3=( 1 մն )

5:3=(2 մն )

6:4=(2 մն )

7:3=(1 մն )

8:3=(2 մն )

513 Բ.

(90231-321×14)-(2425+915:5)=83132

1. Հետևյալ թվականները գրել տառերով` 54, 847, 6985, 12546, 68, 95, 15, 58, 697, 89: հիսունչորս,
2. ութ հարյուր քառասունյոթ, վեց հազար ինն հարյուր ութսունհինգ, տասերկու հազար հինգ հարյուր  քառասունվեց, վաթսունութ, իննսունհինգ, տասնհինգ,հիսունութ, վեց հարյուր, իննսունյոթ, ութսունինը:

2. Գրեք, թե որ թվականներ են գրվում միասին, իսկ որոնք՝առանձին: Տասնմեկից մինչև իննսունինը գրվում են միասին,  իսկ հետո առանձին:

3. Գրեք բոլոր տասնյակները և բառակազմորեն դրանք վերլուծեք՝առանձնացնելով արմատն ու ածանցը: Ո՞ր  ածանցն է կրկնվում, ձեր կարծիքով դա ի՞նչ իմաստ ունի:

 Երեք -սուն

Չորս քառ-ա-սուն

հինգ -սուն

վաթ-սուն

յոթան-սուն

ութ- սուն

ինը -սուն

Հողի մասին խոսելիս կամ դրա հետ աշխատելիս շատ բան է անհրա­ժեշտ իմանալ: Իհարկե, բոլորս լավ գիտենք, որ բույսերի մեծ մասն աճում է հողում: Այստեղ հանդիպում են նաև շատ կենդանիներ: Հողում մեծաքա­նակ են տարբեր բակտերիաները և սնկերը: Իսկ ի՞նչ է հողը, ի՞նչ բաղա­դրություն ունի:

Հողը երկրագնդի մակերևույթի վերին բերրի շերտն է:

Հողում մոտ 50-60 սանտիմետր խորությամբ մի փոքր փոս փորելիս կարելի է նկատել հողի տարբեր շերտեր: Վերին շերտը մուգ գույ­նի է: Այստեղ են բույսերի արմատները: Հողի այս շերտը պարունակում է նաև տարբեր բույսերի և կենդանիների մնացորդներ: Այդ մնացորդները բակտերիաների և սնկերի օգնությամբ քայքայվում են, առաջանում է օր­գանական նյութերով հարուստ հումուս, որր հողին հաղորդում է մուգ գույն: Հողի ավելի խոր շերտերը բաց գույնի են, այս­տեղ քիչ է հումուսը:

Կարելի է ասել, որ հողը ոչ միայն բույսերի և այլ կեն­դանի օրգանիզմների ապրե­լու միջավայր է, այլ նաև՝ կեն­դանի օրգանիզմների կենսա­գործունեության արդյունք: Հումուսի պարունակու­թյամբ հողերը շատ տարբեր են: Հումուսով հարուստ է սևահողը, որտեղ լավ են աճում բույսերը: Հումուսի պակասի դեպքում բույսերն զգում են սննդի պակաս: Հողի բերրիության և բույսերի աճի ապահովման համար օգտագործում են պարարտանյութեր: Պարարտանյութերը պարունակում են տարբեր նյութեր և լրացուցիչ սնունդ են բույսի համար:

Բույսերի աճի համար անհրաժեշտ են նաև ջուր, թթվածին և այլ նյու­թեր: Ջրի պարունակությունը հողում փոփոխական է: Երբ անձրևները սա­կավ են, անհրաժեշտ է արհեստական ոռոգում, որի համար օգտագործում են լճերի, գետերի, ջրամբարների, ջրանցքների ջրերը: Իսկ թթվածնով հարստացնելու համար հողը փխրեցնում են:

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ի՞նչ կենդանի օրգանիզմներ են հանդիպում հողում:Կան սնկեր, բույսեր, մանրեներ, որդեր, մրջյուններ:

1. Ի՞նչ է հողը, իսկ հումո՞ւսը:Հողը մեր ծառերին օգնում է, իսկ հումուսը այն է, երբ կենդանիերը մահանում են նրանց մարմինը փթում է:

1. Ինչո՞ւ է հողի վերին շերտը մուգ գույնի:Որովհետև հումուսը մուգ է:

1. Ի՞նչ նյութեր են պարունակվում հողում: Հողում կա օդ, ածխաթթու գազ, և ջուր:

1. Ի՞նչ են պարարտանյութերը:Պարարտանյութերը պետք են ծառին որպեսզի ծառը լավ աճի:

1. Ի՞նչ նպատակով են իրականացնում հողի արհեստական ոռոգումը, փխրեցումը:Ոռոգումը ջրում են, իսկ փխրեցումը անում են բահով:

1038.

Արտահայտիր նշված միավորներով

3

_

5 սմ = 6մմ

7

_

20 դմ = 2000 մ

5

_

20 մետր = 20000 մմ

3

_

50 կգ = 600 գ

4

_

5 տ = 200 ց

7

_

100 ց = 700 գ

5

_

20 ր = 15 վ

3

_

30 ժ = 6 ր

3

_

4 օր = 18 ժ

1039. Կատարիր գործողությունը

77 կմ – 35 մ = 76կմ 965 մ

42 դմ 2սմ – 7սմ = 41 սմ 5սմ

15 կգ – 670 գ = 14 կգ 330 գ

22 տ 210 կգ – 240 կգ = 21 տ 970 կգ

18 օր – 8 ժ = 17 օր 16 ժ

18 ժ 20ր – 35 ր = 17 ժ 45 ր

1023. Հաշվիր արտահայտության արժեքը

225x(11664:324)=8100

5250-(4225:25+2796:3)=4149

105x(426:3)-(3234:231-14)= 13230

1024.

Հաշվիր արտահայտության արժեքը, եթե a=555

555:(48×25-1185)x100-3700= 0

555:(555-444)x324=1620

19034-(555-4605:15)x62=3740

555-555:5:3=518

658 Ա Բ. 5 ի բազմապատիկ են արդյոք հետևյալ արտահայտությունների արժեքները

336+1124=բաժանվում է

336+1009 = բաժանվում է

336+25 = չի բաժանվում

7336-114 = չի բաժանվում

3036-321 = բաժանվում է

3362-25 = չի բաժանվում

681 Ա Գ կատարիր գործողությունը

44 կմ – 2 կմ 35 մ = 42 կմ 965 մ

62 դմ 2 սմ – 5դմ 8 սմ = 56դմ 2սմ

82 կգ -6կգ 650 գ = 76 կգ 350 գ

62տ 210 կգ-2տ 280 կգ = 59 կգ 720կգ

746. Լուծիր խնդիրը հետևելով Անիի օրինակին:

Ա. Ինքնաթիռը քանի կմ կթռչի 3 ժամում, եթե նրա թռիչքի արագությունը լինի 1 ժ / 800 կմ արագությամբ: Լուծում՝ 800*3 = 2400 Պատ.՝ 2400 կմ

Բ. Որքան ճանապարհ կանցնի կրիան 10 րոպեում, եթե նրա արագությունը 1 ր/ 12 մ է: Լուծում՝ 12*10 = 120 Պատ.՝ 120 մ

Գ. Որքան ճանապարհ անցած կլինի արբանյակը 15 վ հետո, եթե 1 վ/8 կմ է: Լուծում՝ 8*15 = 120 Պատ.՝ 120 կմ

Витя потерял завтрак. На большой перемене все ребята завтракали, а Витя стоял в сторонке.

– Почему ты нe ешь? – спросил его Коля.

– Завтрак потерял…

– Плохо, – сказал Коля, откусывая большой кусок белого хлеба. – До обеда далеко ещё!

– А ты где его потерял? – спросил Миша.

– Не знаю… – тихо сказал Витя и отвернулся.

– Ты, наверно, в кармане нёс, а надо в сумку класть, – сказал Миша.

А Володя ничего не спросил. Он подошёл к Вите, разломил пополам кусок хлеба с маслом и протянул товарищу:

– Бери, ешь.

Как вы понимаете слово ,,дружба»? Какое значение вы придаете дружбе? Есть ли у вас настоящие друзья? А вы можете назвать себя хорошим другом? (да, нет, почему?)

1. Дружба это очень хорошo. В дружбе у тебя будет команда твоих друзей.

2.Дружба для меня очень важна.

3.Да у меня есть настоящий друг, его зовут Манвел.

4. Ну я не могу сказать.