ԵՐԿԻՐ, ՈՐՏԵՂ ՈՉ ՄԻ ՍՈՒՐ ԲԱՆ ՉԿԱ
Ջանի Ռոդարի
Անբան Ջովանինոն շատ էր սիրում ճամփորդել: Ճամփորդեց-ճամփորդեց, ու հայտնվեց մի երկրում, որտեղ ոչ մի սուր բան չկար: Տներն այդ երկրում կառուցված էին առանց սուր անկյունների, դրանք կլոր էին: Շենքերի տանիքներն էլ էին կլոր: Ճանապարհին, որով քայլում էր Ջովանինոն, թփերի ու վարդերի պուրակ կար: Ջովանինոն ցանկացավ վարդով զարդարել իր բաճկոնը: Նա փորձեց զգուշությամբ պոկել վարդը, որ մատը չծակի, բայց հանկարծ նկատեց, որ փշերը չեն էլ ծակում: Պարզվում է, դրանք բոլորովին էլ սուր չեն, պարզապես ձեռքդ մի քիչ խուտուտ են տալիս:
_ Այ քեզ հրա՜շք,-զարմացավ Ջովանինոն:
Հենց այդ պահին վարդի թփերի ետևից հայտնվեց քաղաքի պարեկը և քաղաքավարի ժպտալով՝ ասաց Ջովանինոյին.
_ Դուք երևի չգիտեք, որ չի կարելի վարդ քաղել:
_ Ներեցե՛ք ինձ … ես չմտածեցի, որ…
_ Այդ դեպքում Դուք պետք է վճարեք տուգանքի կեսը,-ասաց պարեկը նույն հաճելի ժպիտով և սկսեց անդորրագիր գրել: Ջովանինոն հանկարծ նկատեց, որ պարեկի գրչածայրը սուր չէ, բութ է: Նա հարցրեց պարեկին.
_ Ներեցե՛ք, կարելի՞ է Ձեր թուրը տեսնել:
_ Խնդրեմ ,-ասաց պարեկը և Ջովանինոյին տվեց իր թուրը: Պարզվեց, որ թուրն էլ սուր չէ, բութ է:
_ Լավ, էս ի՞նչ զարմանալի երկիր է, էս ո՞ւր եմ ընկել: Այստեղ ամեն ինչ տարօրինակ է:
_ Մեր երկրում ոչ մի սուր բան չկա,-բացատրեց պարեկը այնքան քաղաքավարի, որ ամեն մի բառը կարելի էր մեծատառով գրել:-Բա՛, վաղուց արդեն առանց մեխերի ենք յոլա գնում:
_ Մեխե՞ր,-հարցրեց Ջովանինոն,-չէ ՞ որ դրանք պետք է սուր լինեն:
_ Մենք վաղուց արդեն առանց մեխերի ենք յոլա գնում: Չէ՞ որ սոսինձ կա: Իսկ հիմա բարի եղեք ինձ երկու անգամ ապտակել:
Ջովանինոյի բերանը զարմանքից բաց մնաց, կարծես պատրաստվում էր միանագամից մի մեծ տորթ կուլ տալ:
_ Ո՜չ, ի՜նչ եք ասում, ես չեմ ուզում հայտնվել բանտում քաղաքի պարեկին վիրավորելու համար: Եթե այդպես է, ե՛ս պետք է երկու ապտակ ստանամ, ոչ թե դուք:
_ Դուք երեևի չգիտեք, մեզ մոտ այդպես է ընդունված,-սիրով բացատրեց պարեկը,-լրիվ տուգանքը՝ չորս ապտակ, տուգանքի կեսը՝ երկու,-պատասխանեց պարեկը:
_ Երկու ապտակ՝ պարեկի՞ն:
_ Պարեկին:
_ Դա արդար չէ: Այդպես չի՛ կարելի:
_ Իհարկե արդար չէ: Իհարկե՝ այդպես չի կարելի,-պատասխանեց պարեկը:-Դա այնքան անարդար և սարսափելի է, որ մարդիկ օրենքները չեն խախտում, այնպիսի բաներ չեն անում, որի համար տուգանք պիտի մուծվի. նրանք ամեն ինչ անում են, որ չապտակեն անմեղ պարեկներին: Դե՛, ես սպասում եմ. տվեք ինձ երկու ապտակ և մյուս անգամ ավելի զգույշ կլինեք:
_ Բայց ես չեմ ուզում նույնիսկ Ձեր այտը ճմկտել, ուր մնաց՝ ապտակեմ:
_ Այդ դեպքում ես պիտի խնդրեմ, որ գնաք մեր երկրից: Ես կուղեկցեմ Ձեզ մինչև սահման:
Ջովանինոն, որ շատ էր ամաչում, ստիպված հեռացավ այն երկրից, որտեղ ոչ մի սուր բան չկար: Ինչ էլ լինի, մեկ է, մինչև հիմա նա երազում է վերադառնալ այնտեղ, որ ապրի աշխարհի ամենաքաղաքավարի օրենքներով և ամենադաստիարակված մարդկանց հետ, մի քաղաքում, որտեղ ոչ մի սուր բան չկա:
Հարցեր և առաջադրանքներ։
- Տեքստից դու՛րս բեր անծանոթ բառերը և բացատրությունը գրիր օնլայն բառարանի միջոցով։Պարեկ- Պարող, պար եկող մարդ, անդորագիր-թուղթ որը,որ լրացնում են:
- Դու՛րս գրիր կարմիրով նշած բառերը և կազմիր դրանց հոգնակին։ երկրում-երկրներ , բան-բաներ,պուրակ-պուրակներ,բաճկոն-բաճկոններ,վարդ-վարդեր,մատ-մատներ,քաղաքի-քաղաքների,անդորագիր-անգորագրեր, թուրը-թրերը,տորթ-տորթեր,տուգանք-տուգանքներ,ապտակ-ապտակներ: Տեքստից դուրս բեր ի՞նչ հարցին պատասխանող 7 բառ, դրանց ավելացրու հատկանիշ(ինչպիսի՞) ցույց տվող բառ և կազմիր նախադասություն, օրինակ՝Շենք-բարձրահարկ: Լոնդոնի շենքերը բարձրահարկ են: Տորթ-համեղ:Այս տորթը շատ համեղ է:Ապտակ-ցավոտ:Իմ ապտակը շատ ցավոտ է: Սոսինձ-սպիտակ:Նրանք սպիտակ սոսնձով բացիկներ էին փակցնում:Տանիք-ամուր:Շինարարները շենի վրա կառուցում են ամուր տանիք: Աշխարհ-խաղաղ:Ես ուզում եմ ապրել խաղաղ աշխարհում: Մատ-ճկուն:Վաչեն ունի ճկուն մատներ:
վարդ-կարմիր վարդ
Կարմիր վարդերի փունջն իսկական անակնկալ էր։
- Ի՞նչ կլիներ, եթե մեր երկրում էլ բոլոր սուր բաները վերանային:Եթե սուր դանակները վերանային,չենք կարող միս կտրատել,եթե մկրատները վերանային վարսավիրները չէին կարող մեր մազերը կտրել:
- Ինչպիսինն էր պարեկը։Պարեկը հսկում էր տարածկը և եթե տեսնում էր,որ վարդ են քաղում,տուգանում էր, բայց նա բարի էր:
- Ինչու՞ Ջովանին զարմացավ։Ջովանին զարմացավ ,որովհետև այդ երկրում ոչ մի սուր բան չկար:
- Գրի՛ր փոքրիկ նամակ Ջավանիին։Բարև՛, Ջովանի:Ես Արենն եմ:Ես էլ եմ շատ սիրում ճամփորդել:ինձ հետաքրքիր է, թե դու ինչպես ես հայտնվել այդտեղ ՝ մեքենայո՞վ,տիեզերանավո՞վ, թե ինքնաթիռով:
Հանրահաշիվ

Ա x=11, y=14
Բ x=9, y=13
Գ x=6, y=11
Դ 5,20

14

Ա x=9, y=18
Բ x=9, y=6
Գ x=8.5, y=2.5
Դ x=5, y=3

Ա 8
Բ 11
Գ 22
Դ 10600
Գուրգեն Մահարի և գաղթականություն ինտեգրված էսսե
Հայ գրականության մեջ գաղթականության թեման առանձնահատուկ տեղ ունի, քանի որ հայ ժողովրդի պատմությունը հաճախ կապված է եղել հայրենիքի կորուստի, տեղահանության և նոր կյանքի դժվարությունների հետ։ Այս թեմային անդրադարձած նշանավոր գրողներից է Գուրգեն Մահարի-ը, որի ստեղծագործություններում արտացոլվում են ժողովրդի ցավը, հիշողությունները և ապրումները։
Գաղթականությունը մարդու համար ոչ միայն բնակավայրի փոփոխություն է, այլ նաև հոգեկան ծանր փորձություն։ Գաղթականը ստիպված է լքել իր տունը, հարազատ միջավայրը և հաճախ նաև իր անցյալի մի մասը։ Մահարու ստեղծագործություններում այս ցավը ներկայացվում է խոր հուզականությամբ․ նա նկարագրում է մարդկանց, որոնք կորցրել են իրենց հայրենի հողը, բայց շարունակում են ապրել հիշողություններով և հույսով։
Ցեղասպանության հետևանքով գաղթական դարձած հայությունը հայտնվեց չափազանց ծանր պայմաններում։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ հազարավոր մարդիկ կորցրեցին իրենց ընտանիքները, ունեցվածքը և հայրենի բնակավայրերը։ Նրանք ստիպված էին երկար ճանապարհներ անցնել՝ հաճախ սովի, հիվանդությունների և անապահովության պայմաններում։ Շատերը ապաստան գտան օտար երկրներում կամ գաղթավայրերում, որտեղ ստիպված էին սկսել նոր կյանք գրեթե ոչինչ չունենալով։
Մահարու գրականության մեջ գաղթականը հաճախ պատկերվում է որպես տառապած, բայց ուժեղ մարդ, որը փորձում է պահպանել իր լեզուն, մշակույթը և ազգային ինքնությունը նույնիսկ օտար միջավայրում։ Գրողը ցույց է տալիս, որ գաղթականությունը կարող է բերել մեծ դժվարություններ, սակայն մարդը կարող է հաղթահարել դրանք իր հավատով և աշխատասիրությամբ։
Այսպիսով, Գուրգեն Մահարի-ի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն, քանի որ դրանք ոչ միայն պատմում են գաղթականության ցավի մասին, այլ նաև հիշեցնում են ազգային ինքնության պահպանման և մարդկային տոկունության արժեքը։
Հանրահաշիվ

Ա 2
Բ -1
Գ 4
Դ -3
Ե 0.5
Զ -1.3
Է √3
Ը -√5

Ա a1=2 d=5
a2=a1+d=7
a3=a2+d=12
a4=a3+d=17
Բ a1=9, d=-3
a2=a1-d=6
a3=a2-d=3
a4=a3-d=0
Գ a2=-2, d=1.5
a1=a2-d=-0.5
a3=a2-d=-3.5
a4=a3+d=1
Դ a3=-7, d=-3.5
a2=a3-d=-10.5
a1=a2-d=-14
a4=a3-d=-17.5
Հանրահաշիվ

Ա 11111
Բ 7
Գ 0
Դ 2
Ե 13
Զ 4

Ա (1=3, 2=5, 3=7, 4=9, 5=11)
Բ (1=-7,2=0,3=7,4=14,5=21)
Գ (1=-2,2=-6,3=-10,4=-14,5=-18)
Դ (1=3.5, 2=5, 3=6.5, 4=8, 5=9.5)
Ե (1=3,2=9,3=27,4=81,5=243)
Զ (1=6,2=12,3=24,4=48,5=96)

Ա 0,1
Բ 1/4,1
Գ -3,4

Ա 7
Բ 1/7
Գ 7!
Դ 106
Ե 77
Զ 7/8
Հայոց լեզու
Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը։
ատամնաբյուժ, նյարդ, ստորոգյալ, միայն, միմյանց, համբույր, եղյամ, մեղմահնչյուն, առաքյալ, օվկիանոս, Մարիամ, քամելիան, միլիոն, քիմիա։
2. Ճշտի՛ր գրությունը։
Կողք կողքի-կողք-կողքի, երեք հարյուր ամյա-երեքհարյուրամյա, մուգ կարմիր-մուգ կարմիր, գյուղե գյուղ-գյուղե գյուղ, ինչ որ բան-ինչ-որ բան, հրամ կազմ-հրամկազմ, վեց անկյունի-վեցանկյուն, ուս ուսի-ուս-ուսի, մարդ մուրդ-մարդ-մուրդ։
3. Վերականգնե՛ք արմատները՝ նշելով հնչյունափոխությունը։
Թունոտ-թույն, քնքշանք-քնքուշ, ձնհալ-ձյուն, ցուցարար-ցույց, համբուրել-համբույր, հունարեն-հույն։
4. Տրված համանուններով կազմե՛ք նախադասություններ։
Կետ, մարտ, արի։
Կետ-Կետը այնքան մեծ է՝ ոնցոր ողջ օվկիանոսը նա լիներ:
մարտ-Մարտ ամսին՝ իմ քրոջ ծնունդն է և կանանց միջազգային օրվա տոնը:
արի-Արի տղան կարողացավ մենակով սպանել, բոլոր թշնամիներին:
5.- Եղ ածանցն ավելացնելով կազմի՛ր նոր բառեր։
Նորագույն, զորավար, թիկունք, փափկամարմին, հյութալի, նմանահունչ, շնչահատ, մեծաշուք։
Նորագույն → նորագույնեղ
Զորավար → զորեղ
Թիկունք → թիկնեղ
Փափկամարմին → մարմնեղ
Հյութալի → հյութեղ
Նմանահունչ → հնչեղ
Շնչահատ → շնչահատեղ
Մեծաշուք → շքեղ
6. Առանձնացրո՛ւ գերադրական աստիճանով դրված ածականները։
Ամենակարծր, բարձրաբերձ, ցրտաշունչ, հնագույն, ամենազոր, մեծամեծ, ամենաբարձր, ամենից երկար։
Հայոց լեզու
1․ Կետերի փոխարեն գրիր ներգործող խնդիր (ո՞ւմ կողմից, ինչի՞ց, ինչո՞վ):
- Հանցագործը քննադատվում էր ժողովրդի կողմից:
- Բնությունը փոխվում է եղանակի փոխազցդեցությունից :
- Վայրենիներն ազատ արձակվեցին թագավորի հրամանով :
- Կեսօրին փողոցները փակվել էին խցանման պատճառով:
- Հրատապ լուրը հայտնվեց լրագրողների կողմից:
2․ Ուղիղ խնդիրով նախադասությունները շրջել՝ դարձնելով ներգործող խնդիր ունեցող նախադասություններ:
Աղջիկը խոհանոցում համեղ ընթրիք էր պատրաստում-խոհանոցում համեղ ընթրիք էր պատրաստվում աղջկա կողմից:
Երկրաշարժը քանդել է նրա խարխուլ կացարանը-նրա խարխուլ կացարանը քանդվել է երկրաշարժից:
Անհրաժեշտ դեղը բուժեց ծանր հիվանդին-ծանր հիվանդը բուժվեց անհրաժեշտ դեղից:
Ամպերը պատեցին երկինքը-երկինքը պատվեց ամպերով:
Տանտերը ներս հրավիրեց հյուրերին-հյուրերը ներս հրավիրվեցին տանտիրոջ կողմից:
3․ Ներգործող խնդիրով նախադասությունները շրջել՝ դարձնելով ուղիղ խնդիր ունեցող նախադասություններ:
Մառախուղի թանձր քուլաները հալածվում էին քամուց-քամին հալածում էր մառախուղի թանձր քուլաները:
Արագ հինգ դիմում լրացվեց Սիմոնի կողմից-Սիմոնը արագ հինգ դիմում լրացրեց:
Ամրոցի աշտարակներն ամեն գիշեր լուսավորվում էին նրա կողմից-նա լուսավորում էր ամրոցի աշտարակներն ամեն գիշեր:
Պարսպի ներսը ծածկված էր բերրի պտղածառերով, խաղողի որթերով և ծաղկող թփերով-Բերրի պտղածառերով, խաղողի որթերով և ծաղկող թփերով ծածկված էր պարսպի ներսը։
Բարձրահասակ բարդին թեթև օրորվում էր գիշերային մեղմ քամուց-գիշերային մեղ քամին թեթև օրորում էր բարձրահասակ բարդուն:
4․ Ո՞ր նախադասության մեջ ուղիղ խնդիր չկա:
1) Բայց Պետրոսին հարկավոր էր մի ծածկանձրևից պատսպարվելու համար, ուստի այդտեղ գտնվող թախտին շտապ-շտապ փռելով իր անկողինը պառկեց քնելու:
2) Նրա գրասենյակի ողջ կահկարասին խարխուլ սեղանն էր, մի աթոռ՝ հազար ու մի թելերով կապկպած, մի թանաքաման ու դիմումների համար թղթեր։
3) Ժառանգական և ամուսնական դատերի համար աղերսագրերը նա արտագրում էր մի հաստափոր գրքից՝ փոխելով անուններն ու թվականները:
4) Ժայռը նիրհելով ունկնդրում է ամպերի շրշյունը, մասրենին իր ծաղկաբաժակը պահել է ոսկեզօծ արևի տակ, և կանաչ դաշտում արածում է մի աստղազարդ ձի:
5 ․Ո՞ր նախադասության մեջ ուղիղ խնդիր կա:
1) Սենյակի անկյունում մի ավել կար, որ անգործածելի լինելու պատճառով դարձել էր սարդի բույն:
2) Ծերունի կառապանը երկիմաստ ծիծաղում էր այդ մանրախնդիր մարդկանց վրա:
3) Պատշգամբի սյունաշարերին կախված գույնզգույն լապտերները լուսավորում էին ծաղկանախշ գորգերով զարդարված սրահը։
4) Այդ մասին խոսելիս հորաքույրս ախ էր քաշում, և պատրաստ էր արցունքը, որ թափվում էր սև, ծալքոտած այտերի վրա:
6․ Ո՞ր նախադասության մեջ է ընդգծվածը ուղիղ խնդիր:
1) Աշակերտները ծանոթացան նոր դասացուցակին:
2) Եղնիկը արդեն ընտելացել էր մեզ:
3) Նա վերցրեց ծաղկեփունջը և պարզեց օրիորդ Մարգոյին:
4) Ամեն երեկո մի գեղեցիկ հեքիաթ էր պատմում իր սիրասուն զավակներին:
7․ Տրված նախադասության բառերից որի՞ շարահյուսական վերլուծությունն է սխալ:
Վերջապես վերադարձան նաժիշտները՝ արծաթե սկուտեղի վրա բերելով Արարատյան այգիների ընտիր պտուղներ:
1) վերադարձան — պարզ ստորոգյալ
2) արծաթե — որոշիչ
3) սկուտեղի — հատկացուցիչ
4) պտուղներ — ուղիղ խնդիր
Հանրահաշիվ

Ա y2+5y − 3 = 0
Բ y2-3y+1=0
Գ 2t2-t+5=0
Դ 2t2-4t-1=0
Ե b2+3b=0
Զ b2-5b+4=0
Է z2-3z
Ը z2+2z-1

Ա 3 կամ 1
Բ -3 կամ 8
Գ -5 կամ -1
Դ -1 կամ -1/4
Հանրահաշիվ

Ա 0
Բ 2
Գ 3
Դ -6,5
Ե -2,1
Զ 1

Ա -7,3
Բ 4
Գ -1
Դ -2
Ե -1
Զ չկա լուծում

Ա չկա լուծում
Բ չկա լուծում
Գ չկա լուծում

Ա -8
Բ չկա լուծում
Գ -6

Ա √5
Բ √3
Գ -√7
Դ չկա լուծում
Ե 2
Զ -3

Ա 1 կամ 3
Բ 4 կամ -13
Գ 2.5 կամ -1
Դ -15 կամ -24
English

- an advertisement
- customers
- profit
- fortune
- requires
- demand
- supply

- invest
- save
- waste
- obtained
- purchase
- imported
- selected
- own

- variety
- receipt
- brands
- coin
- sale
- property
- fee
- change
Հանրահաշիվ

Ա -7
Բ -8
Գ -5
Դ 1
Ե -1
Զ -3

Ա այո
Բ այո
Գ այո
Դ ոչ
Ե ոչ
Զ ոչ
Է ոչ
Ը ոչ

Ա -5;7
Բ -8
Գ 0
Դ 4;-3
Ե 5
Զ 0;5
Է -4;4
Ը -3,6
Թ -1
Ժ 2
ԺԱ 5;9
ԺԲ 2

Ա պատ.՝ -1;-4
Բ պատ.՝ -5/3
Գ -4;-11
Դ պատ.՝ x(x2+1)=0