Արեն Մնացականյան

Սուտասան

1. սուտ

2. տասն

3. ուս

4. սատանա

5. Սուսան

6. տունա

7.ՆԱՍԱ

8. նուս

9. սան

10.ուստա

11.ասուտ

12.ՍԱՍ

13.ստանա

14.տուս

1.Նախադասությունն ընդարձակի՛ր՝ ավելացնելով բառեր կամ բառակապակցություններ, որոնք ցույց տան, թե ո՞ւմ կամ ինչի՞ն է պատկանում (վերաբերում) ենթական:

Օրինակ` Դուռը փոքիկ աղջիկը բացեց:- Դուռը նրա փոքրիկ աղջիկը բացեց:

Պատճառը շատ խորն է թաքնված-Եղբորս ցավոտ պատճառը շատ խորն է թաքնված: Անշարժ անիվի ճաղերը կարելի է հաշվել-Նրա անշարժ ու հսկա անիվի ճաղերը կարելի է հաշվել: Աչքից ոչինչ չի վրիպում-Խելացի մարդու աչքից, գրեթե ոչինչ չի վրիպում: Որդին դեռ փոքր է-Իմ ընկերոջ որդին դեռ շատ փոքր է: Ո՞ր մասում է ավելի հարմար-Այս մեծ սենյակի, ո՞ր մասում է ավելի հարմար:

2.Տեքստը փոխադրի՛ր` ուղղակի խոսքեր ավելացնելով: Անցյալ դարի վերջին վիեննացի աստղագետ Պալիսը հայտնաբերեց նոր աստղակերպ: Գիտնականն աստղագիտական հզոր գործիքներ ձեռք բերելու միջոցներ չուներ: Նա հայտարարեց, որ վաճառում է նոր երկնային մարմնին անուն տալու իրավունքը: Իսկույն հայտնվեց գնորդը: Դա բարոն Ալբերտ ֆոն Ռոտշիլդն էր: Միլիոնատիրոջ ցանկությամբ աստղակերպն անվանվեց նրա կնոջ՝ Բետինայի անունով:

Անցյալ դարի վերջին վիեննացի աստղագետ Պալիսը ասաց.

– Ես հայտնաբերել եմ նոր աստղակերպ, բայց աստղագիտական հզոր գործիքներ ձեռք բերելու միջոց չունեմ:

Նա հայտարարեց.

– Վաճառվում է նոր երկնային մարմնին անուն տալու իրավունք:

Իսկույն հայտնվեց գնորդը: Դա պարոն Ալբերտ ֆոն Ռոտշիլդն էր: Միլիոնատերը ասաց.

– Ես ցանկանում եմ աստղակերպն անվանել իմ կնոջ՝ Բետինայի անունով:

3.Տեքստը վերականգնի՛ր պարբերությունների հաջորդականությունը փոխելով: Փորձի՛ր բացատրել, թե ի՞նչ է պարբերությունը (պար-հին հայերեն՝ բոլորում, պարբերություն –հին հայ.՝ շրջան): Փոխանակությունը պարզեցնելու համար մարդիկ փորձում էին իբրև փոխանակման միջոց ծառայող ամենահարմար առարկան գտնել: Անասունը, մթերքն ու մորթեղենը, որպես փող, հարմար չէին, որովհետև խնամք էին պահանջում ու շուտ էին փչանում: Մարդիկ աստիճանաբար հասկացել էին, որ փողը ոչ թե ժամանակավոր, այլ մշտական ու հաստատուն պիտի լիներ: Նաև դիմացկուն լիներ, որ ձեռքից ձեռք անցնելիս շուտ չփչանար: Թեթև լիներ, որ կրելը հեշտ լիներ: Իսկ արժեքը և´ եզան ու տան, և՛ նավի ու հողակտորի, և՛ ցանկացած այլ առարկայի արժեքի հետ պիտի համեմատվեր: Ու պիտի բաժանվեր մանր մասերի, որ մանր առարկաների գնումներ էլ կատարվեին: Բայց փոխանակություն կատարելը բարդ էր, քանի որ իրերն ու մթերքները տարբեր արժեքներ ունեին: Արժեքը կախված էր նրանից, թե ինչքա՛ն աշխատանք էր ծախսվել այս կամ այն առարկան կամ մթերքը ստանալու համար, կամ դրանք ձեռք բերելու համար ի՛նչ դժվարություններ ու վտանգներ էին հաղթահարվել: Մեկ ոչխարի դիմաց, օրինակ, կարելի էր երկու կացին կամ չորս սափոր կամ էլ մեկ անդրավարտիք ստանալ, իսկ հովազի ժանիքներից ու ճիրաններից պատրաստված ապարանջանի փոխարեն՝ նավակ կամ մի զույգ եզ: Հազարամյակներ առաջ մարդիկ չգիտեին, թե ի՛նչ է փողը, պարզապես զանազան առարկաներ էին փոխանակում միմյանց հետ: Բրուտները խեցե ամաններ ու սափորներ էին տալիս, դարբինները՝ դանակներ, կացիններ ու նետերի ծայրապանակներ, երկրագործները՝ հացահատիկ, յուղ, գինի, անասնապահները՝ միս, բուրդ, կաշի, հաղթանակած մարտիկներն էլ՝ իրենց գերիները: Դրա հետ նոր պահանջ ծագեց: Հարկավոր էր, որ ամենամանր մասերի բաժանելու ժամանակ էլ փողի ընդհանուր արժեքը չփոքրանար: Օրինակ, եթե մորթին բաժանեին մանր կտորների, կտրոներից ամեն մեկի արժեքն էլ զրո կլիներ, միաժամանակ բոլորինն էլ: Բոլորը, այդ պահանջներին քիչ թե շատ համապատասխանող առաջին փողերից էին խեցիները:

1-ին Փոխանակությունը պարզեցնելու համար մարդիկ փորձում էին իբրև փոխանակման միջոցծառայող ամենահարմար առարկան գտնել: Անասունը, մթերքն ու մորթեղենը, որպես փող, հարմար չէին, որովհետև խնամք էին պահանջում ու շուտ էին փչանում: Մարդիկ աստիճանաբար հասկացել էին, որ փողը ոչ թե ժամանակավոր, այլ մշտական ու հաստատուն պիտի լիներ: Նաև դիմացկուն լիներ,  որ ձեռքից ձեռք  անցնելիս  շուտ  չփչանար:  Թեթև լիներ, որ կրելը հեշտ լիներ: Իսկ արժեքը և´ եզան  ու տան,  և՛ նավի ու  հողակտորի,  և՛ ցանկացած այլ առարկայի արժեքի հետ  պիտի համեմատվեր:  Ու պիտի բաժանվեր  մանր մասերի, որ մանր առարկաների գնումներ էլ կատարվեին:

2-րդ Բայց փոխանակություն կատարելը բարդ էր, քանի որ իրերն ու մթերքները տարբեր արժեքներ ունեին: Արժեքը կախված էր նրանից, թե ինչքա՛ն աշխատանք  էր ծախսվել  այս կամ  այն առարկան կամ  մթերքը ստանալու համար,  կամ դրանք ձեռք բերելու  համար ի՛նչ դժվարություններ ու վտանգներ էին հաղթահարվել: Մեկ ոչխարի  դիմաց, օրինակ, կարելի էր երկու կացին կամ չորս  սափոր կամ էլ  մեկ անդրավարտիք  ստանալ, իսկ հովազի ժանիքներից ու ճիրաններից պատրաստված ապարանջանի  փոխարեն՝ նավակ կամ մի զույգ եզ:

3-րդ Հազարամյակներ առաջ մարդիկ չգիտեին, թե ի՛նչ է փողը, պարզապես զանազան առարկաներ էին փոխանակում միմյանց հետ:  Բրուտները խեցե ամաններ ու սափորներ էին տալիս, դարբինները՝  դանակներ,  կացիններ ու  նետերի ծայրապանակներ,  երկրագործները՝հացահատիկ,  յուղ,  գինի, անասնապահները՝ միս, բուրդ, կաշի, հաղթանակած մարտիկներն էլ՝ իրենց գերիները: 

4-րդ Դրա հետ նոր պահանջ ծագեց:  Հարկավոր էր, որ ամենամանր  մասերի բաժանելու ժամանակ էլ փողի ընդհանուր արժեքը չփոքրանար:  Օրինակ, եթե մորթին բաժանեին մանր կտորների, կտրոներից ամեն մեկի արժեքն էլ զրո կլիներ, միաժամանակ բոլորինն էլ: Բոլորը, այդպահանջներին քիչ թե շատ համապատասխանող առաջին փողերից էին խեցիները:

4.Հետևություններից ո՞րն է (որո՞նք են) համապատասխանում տեքստին: Ընտրությունդ հիմնավորի՛ր: Կարող ես նաև այլ հետևություն անել:

Արագիլին հարցրին. — իմաստո՛ւն հավք, ինչո՞ւ ես անվերջ մի ոտքի վրա կանգնում: Պատասխանեց. Որպեսզի գոնե մի քիչ թեթևացնեմ աշխարհի բեռը: Հետևություն ա) Մարդիկ մեծամիտ են ու շատ կարևորում են իրենց: Նրանց թվում է, թե իրենք են տանում աշխարհի հոգսը, և իրենցից է կախված, թե աշխարհն ինչպե՛ս է ապրում: բ) Կա մարդ, որ այնքան բարի է, աշխարհի ու մարդկանց նեղություն չտալու համար պատրաստ է «մեկ ոտքի վրա» ապրելու: Իր կյանքը կդժվարացնի, միայն թե ուրիշների համար հեշտ լինի: գ) Ծույլ մարդիկ, իրենց բան ու գործը թողած, ամբողջ օրը կարծես աշխարհի հոգսն են հոգում: դ)Կան պարծենկոտ մարդիկ, որոնք իրենց ամենասովորական արարքները շատ են կարևորում ու դրանք վեհ գաղափարներով բացատրում: ե) Բոլոր մարդիկ պիտի մեկ ոտք ունենան, որ երկրի բեռը թեթև լինի: զ) Մարդիկ պետք է հարգեն դիմացինների սովորությունները և դրանց վերաբերող ավելորդ հարցեր չտան, թե չէ երբեմն շատ անհեթեթ պատասխաններ կլսեն: Ամեն ինչ չէ, որ բացատրելի է: է) Մարդիկ այնքան եսասեր ու շահամոլ են, որ երբեք, մի թռչունի չափ անգամ չեն մտածի իրենց երկրի մասին:

1.Նախադասությունները հնարավոր ձևերով կետադրի՛ր այնպես, որ տարբեր իմաստներ ունենան:

Անգղերի կռնչոցից վախեցած ձիերը խլշեցին ականջները: Ժայռի կատարին բազմած, արծիվն ակնդետ նայում էր երկնի լազուրին: Այս անգամ ուրիշ կաս-կարմիր փողկապով էր, նոր ածիլված դեմքով, անսովոր առույգ ու կենսուրախ: Տիկին Նվարդը գլխին մի խայտաբղետ, մեծ գլխարկ, ուրախ- ուրախ անցնում էր: Օրիորդը գլուխը կախեց, մտածության մեջ ընկավ. Սամվելը՝ նրա սիրելին, փորձանքին էր ընդառաջ գնում: Մանուկները գնում էին ծանոթ արահետով, որ տանում էր դեպի բուրգի քարանձավները` սիրելի և երկյուղալի վայրեր:

2.Ավելորդ բառերը գտի՛ր և նախադասություններն ուղղի՛ր:

Հավանաբար հաջողությամբ կպսակվի նախարարի այս նոր ձեռնարկը երևի: Սրա հիման վրա կլինի հիմքը: Մի հատ լուրջ հակաճառություն ունեմ: Պատմությունս վերաբերում է հենց քո ընկերոջը մասին: Ի՞նչ բան է հրաբուխը: Ի՞նչ բան են մթնոլորտային ճակատները: Հեռախոսը դա շքեղություն չէ: Նա պատերազմից հետո այդ կողմերը եկող առաջին և միակ մարդն էր: Դու անպայման մեծ հաջողության կհասնես երևի:

3.Նախադասության մեջ ձևով կամ իմաստով սխալ գործածված բառերն ուղղի՛ր:

Թռչունները կարողանում են չվել ինչպես երամներով, այնպես էլ առանձին անհատներով: Դուք չափազանցացնում եք վտանգը: Խոսքը նրա մասին է: Հաճելի տեսք-տպավորություն չի թողնում: Բանն ինչո՞ւմն է,- հարցրեց ոստիկանը: Գործը-խոսքը նրանում է, որ բոլորը մոռացել են ուխտի մասի:

4.Նախադասության մեջ շարադասության սխալ կա. ուղղի՛ր: Որոշակիորեն արահետը ձգվեց բլուրն ի վեր, ու հասկացա, որ հասել ենք բլրի ստորոտին:-Արահետը որոշակիորեն ձգվեց բլուրն ի վեր, ու հասկացա, որ հասել ենք բլրի ստորոտին: Դանակով ծակծկող փշերն ու լիանաները կտրում ու ճամփա էր բացում ետևից եկողների համար:-Ծակծկող փշերն ու լիանաները դանակով կտրում ու ճամփա էր բացում ետևից եկողների համար: Նա աղմկոտ էր շնչում, բայց անաղմուկ ոտքերը դնում էր փափուկ խոտի վրա:-Նա շնչում էր աղմկոտ, բայց ոտքերը անաղմուկ դնում էր փափուկ խոտի վրա: Շատ հեշտ էր բարձրանում, կարծես հարթ քայլում էր ճանապարհով:-Շատ հեշտ էր բարձրանում, կարծես հարթ ճանապարհով էր քայլում: Շատ լավ խոտերի բույնը քողարկում էին:-Խոտերը շատ լավ էին քողարկում բույնը:

5.Տեքստը կարդա՛ և քարի վրա պայմանագիր ստորագրելու արարողությունն այնպես նկարագրի՛ր, որ հավաստի հնչի (փորձի՛ր պահպանել պատմական կոլորիտը, արարողության հանդիսությունը , մասնակիցների հագուստ-կապուստը, զենք ու զրահը և այլն): Ժնևում, ՄԱԿ-ի թանգարանում, ի թիվս բազմաթիվ այլ ցուցանմուշների, աշխարհում առաջին խաղաղ դաշնագիրն է պահվում: Այդ եզակի «փաստաթուղթը» մեր թվարկությունից առաջ 1290 թվականին է կազմվել, «ստորագրել են» եգիպտական փարավոնը և խեթերի թագավորը: Դաշնագիրը քարի վրա է փորագրված և տեքստի տակ ստորագրության փոխարեն երկու տիրակալների անձնական խորհրդանիշներն են քանդակված:-Ժնևում, ՄԱԿ-ի թանգարանում, ի թիվս բազմաթիվ այլ ցուցանմուշների, աշխարհի առաջին խաղաղ դաշնագիրն է պահվում, որը կնքվել է մ.թ.ա 1290 թվականին՝ եգիպտական փարավոնի և խեթերի թագավորի միջև, եգիպտական բուրգերից ոչ հեռու: Այդ օրը շատ շոգ էր, արևը այրում էր հավաքվել էին շատ մարդիկ, այլ թագավորություններից ժամանել էին ուրիշ թագավորներ, թագուհիներ: Եգիպտական փարավոնը և խեթերի թագավորը՝ իմանալով, որ պետք է դաշինք կնքեն նրանք պատրաստել էին մի քար՝ որպիսզի ստորագրեին այդ քարի վրա: Եվ, երբ ամբոխը տեսավ կառքերը, որոնցից մեկի մեջ փարավոնն էր, մյուսի մեջ խեթերի թագավորը, նրանք հռճվեցին, որովհետև շատ էին սպասում նրանց: Եվ, երբ եկավ ժամանակը, նրանք ձեռք-ձեռքի տվեցին և ստորագրեցին:

Неочевидные факты о планете Земля

Сегодня человек активно ищет другие миры. Но всё ли мы знаем о планете, на которой живем? Например, известно ли вам, что Земля – это не шар? Или что вокруг планеты вращается не одна, а две луны? И что камни умеют ходить, и никто не знает, почему?

1. Земля — третья планета от Солнца и единственная в Солнечной системе имеет кислородную атмосферу, океаны с жидкой водой и биологическую жизнь. Всего в Солнечной системе насчитывается четыре землеподобных планеты — помимо Земли это Меркурий, Венера и Марс. На поверхности каждой из них есть скалы.

2. Земля — это не шар! Точнее, не идеальный шар. Из-за суточного вращения она сплюснута с полюсов, поэтому в геодезии и космонавтике нашу планету называют не шаром, а эллипсоидом или геоидом — так точнее.

3.Вам кажется, что вы стоите на месте — но на самом деле вы вращаетесь в космическом пространстве со скоростью в 1609 км/ч. Максимально быстро движутся люди, живущие на экваторе, тогда как полярники на обоих полюсах практически стоят на месте.

4.А вокруг Солнца Земля вращается ещё быстрее – со скоростью в 107 826 км/ч.

5.Возраст Земли — 4,54 млрд лет. Ученые установили возраст нашей планеты путем датировки самых старых скальных пород и метеоритов, упавших на Землю ещё тогда, когда Солнечная система только формировалась.

6.На Луне тоже бывают землетрясения (точнее, «лунотрясения») — просто не так часто, как на Земле, не так интенсивно, и увидеть их невооруженным взглядом нельзя. Они происходят на больших глубинах из-за того, что расстояние между нашей планетой и её спутницей всё время меняются.

7.Раз уж мы заговорили о землетрясениях… Самая сильная «дрожь Земли» за всю историю наблюдений — магнитуда 9,5 балла по шкале Рихтера — произошла 22 мая 1960 года в Чили.

8.Самое жаркое место на Земле находится в городе Эль-Азилия (Ливия). 13 сентября 1922 года там была зарегистрирована температура в 57,8 градуса Цельсия!

Реклама

9. Самая низкая температура из когда-либо отмеченных на Земле — минус 89,2 градуса Цельсия. 21 июля 1983 года её зафиксировали советские ученые с научной станции «Восток» в Антарктиде.

10.Ледяная шапка Антарктиды хранит в себе 70% пресной воды Земли и до 90% её льдов

11.Камни умеют ходить — как минимум, по высохшему дну озера Рейстрек-Плайя, что в национальном парке Долина Смерти (Калифорния, США). Один раз в два-три года камни, весящие до нескольких сотен килограммов, приходят в движение и перемещаются на десятки метров, иногда меняя направление.

Точная причина этого геологического феномена пока неизвестна. Одна из наиболее вероятных гипотез предполагает, что камни приводятся в движение плавающим льдом, возникающим после замерзания в предшествующие морозные ночи.

12. Самая большая живая структура на Земле — коралловые рифы. Некоторые кораллы заметны заже из космоса.

13. На Земле есть взрывающиеся озера. В Камеруне и на границе между Руандой и Демократической республикой Конго находятся три кратерных «озера смерти»: Ньос, Манун и Киву. Все они находятся рядом с вулканической магмой, которая непрерывно выделяет в воду диоксид углерода (углекислый газ). Если в результате взрыва выделяется слишком много газа, происходит лимнологическая катастрофа, находящиеся рядом с озером люди погибают от удушья.

14.Такое уже случалось на озере Манун в августе 1984 года (37 погибших) и на озере Ньос в августе 1986 года (погибло всё живое на расстоянии в 27 км, в том числе более 1 700 человек). Но есть и плюсы — например, в 1948 году возле озера Киву произошло извержение вулкана. Водоем закипел, и плававшая в нем рыба сварилась, чему очень обрадовались местные жители. А возле озера Ньос имеются многочисленные источники минеральной воды.

15.Одна-единственная молния разогревает воздух до температуры в 30 000 градусов по Целью. В результате воздух взрывается, появляется ударная волна, а с ней и звук, который мы знаем как удар грома.

16.Океаны покрывают 70% Земли. Человек исследовал только 5%, т.е. 95 процентов водной глади нашей планеты никто и никогда не видел.

17.

Расстояние от Земли до солнца — 150 000 000 километров. В результате солнечный свет добирается до нашей планеты не сразу, а за 8 минут и 19 секунд.

18. Тихий океан — самый большой на Земле. Он покрывает территорию в 155 млн квадратных километров и содержит более половины всей открытой воды на планете. Тихий океан велик настолько, что мог бы вместить в себя все континенты Земли.

19.Самое сухое место в мире — пустыня Атакама на территории Чили и Перу. В её центральной части есть места, где дождя не было никогда за всю историю наблюдений.

20.С каждым годом растет уверенность в том, что во Вселенной есть планеты, похожие на Землю. В феврале 2017 года NASA сообщила об обнаружении в созвездии Водолея трех планет земного типа, на которых, скорее всего, есть вода.

Задания для выполнения

1.Расставляем знаки препинания. Выделите грамматические основы.

1. Люблю Отчизну я, но странною любовью! грамматические основы– я-подлежащее,люблю-сказуемое. (М.Ю. Лермонтов)
2. Павел Петрович Кирсанов воспитывался сперва дома, так же как и младший брат его Николай, потом в пажеском корпусе. (И.С. Тургенев) грамматические основы подлежащее- Павел Петрович Кирсанов. сказуемое-воспитывался.
3. Николай Петрович быстро обернулся, и подойдя к человеку высокого роста, в длинном балахоне с кистями, только что вылезшему из тарантаса, крепко стиснул его обнажённую красную руку. (И.С. Тургенев) грамматические основы. подлежащее-Николай Петрович, сказуемое-обернулся.
4. И какой же! русский не любит быстрой езды? грамматические основы. подлежащее-русский, сказуемое-не любит.(Н.В. Гоголь)
5. Внимать вам долго понимать душой всё ваше совершенство, пред вами в муках замирать, бледнеть и гаснуть, вот блаженство! грамматические основы подлежащее-совершенство, сказуемое-понимать, бледнеть, гаснуть. (А.С. Пушкин)
6. Ровно передвигая ноги в столбчатых панталонах, он прошагал между стеной и столом, почти дошёл до койки, но, несмотря на свою сановитую плотность, преспокойно исчез, растворившись в воздухе. грамматические основы подлежащее-он, сказуемое-передвигая, прошагал, дошёл, исчез, растворившись. (В.В.Набоков) 
7. Ты добр, умён, нежен, благороден, и… гибнешь! грамматические основы подлежащее– ты, сказуемое-гибнешь. (И.А. Гончаров)
8. Друг, нельзя ли для прогулок подальше выбрать закоулок? грамматические основы подлежащее-нету, сказуемое-выбрать. (А.С. Грибоедов)
9. Не губи ты нашу душу, выплесни ты нас на сушу! грамматические основы подлежащее-ты,ты, сказуемое-не губи, выплесни. (А.С. Пушкин)
10. Слегка шумя своею белою, бальною робой, убранною плющом и мохом, и блестя белизной плеч, глянцем волос и бриллиантов, она прошла между расступившимися мужчинами, и прямо не глядя ни на кого, но всем улыбаясь, и как бы любезно предоставляя каждому право любоваться красотою своего стана, полных плеч, очень открытой по тогдашней моде груди и спины, и как будто внося с собою блеск бала, подошла к Анне Павловне.  грамматические основы подлежащее-она, сказуемое-прошла, подошла. (Л.Н. Толстой)
11. Паниковский, вам было поручено встретиться сегодня с нашим подзащитным, и вторично попросить у него миллион, сопровождая эту просьбу идиотским смехом? грамматические основы подлежащее-нету, сказуемое-встретиться, попросить. (И.А. Ильф и Е.П. Петров)
12. Идёшь по весеннему парку, благоухающему апрельскими ароматами, и радуешься.  грамматические основы подлежащее-нету, сказуемое– идёшь, радуешься.

2. Расставляем знаки препинания. Выделите грамматические основы.

1. Раскольников разглядел худенькое, но милое личико девочки, улыбавшееся ему и весело на него смотревшее. грамматические основы подлежащее-Раскольников, сказуемое-разглядел.
2. Человек помолчал, и вдруг, глубоко, чуть ли не до земли, поклонился ему. грамматические основы подлежащее-человек, сказуемое-помолчал, поклонился.
3. Небольшая, низенькая комнатка была очень уютно обставлена дорогой, итальянской мебелью.  грамматические основы подлежащее-комнатка, сказуемое-была обставлено.
4. Все расступились, и государь, улыбаясь и не в такт ведя за руку хозяйку дома, вышел из дверей гостиной. грамматические основы подлежащее-все, государь. сказуемое-расступились, вышел.
5. Анна Павловна, прохаживаясь по своей гостиной. подходила к замолкнувшему или слишком много говорившему кружку, и одним словом, или перемещением, опять заводила равномерную, приличную, разговорную машину. грамматические основы подлежащее-Анна Павловна, сказуемое-подходила, заводила.
6.  Дом Обломовых, бог знает отчего всё беднел, мельчал, и наконец незаметно потерялся между нестарыми, дворянскими домами. грамматические основы подлежащее-дом, сказуемое– беднел, мельчал, потерялся.
7. Счастливый, сияющий, точно «с месяцем во лбу», пришёл он домой, сел в угол дивана, и быстро начертал по пыли на столе крупными буквами: «Ольга». грамматические основы подлежащее-он, сказуемое-пришёл, сел, начертал.

ստուգաբանություն

1.ստուգ

2. բան

3. բութ

4. թույն

5. գուսան

Աշխատանքի նպատակը. փորձով ստուգել, թե ուժերի և նրանց բբազուկների ի՞նչ հարաբերակցության դեպքում լծակը կմնա հավասարակշռության մեջ:

Անհրաժեշտ սարքեր և նյութեր. լոբորատոր լծակ, ամրակալան, բեռների հավաքածու, չափաքանոն, ուժաչափ:

Աշխատանքի ընթացքը

1.Լծակն ամրացնել ամրակալանին այնպես, որ այն ազատ պտտվի ամրացված առանքի շուրջը:

2. Լծակի ծայրերի մանեկների պտտման միջոցով լծակը հավասարակշռեք առանցքի շուրջը:

3. Պտտման առանցքից որոշակի հեռավորությամբ լծակի աջ բազուկից կախեք երկու ծանրոց:

4. Փործերի միջոցով լծակի ձախ բազուկի վրա գտեք այն տեղերը, որտեղից կախելով՝ ա. մեկ ծանրոց բ. երկու առկայությամբ լծակը կլինի հավասարակշռության մեջ: Չափեք այդ տեղերի և պտտման առանցքի հեռավորությունները:

5. Համարելով, որ յուրաքանչյուր ծանրոց կշռում է 1 Ն, լրացրեք աղյուսակը:

6. Յուրաքանչյուր փործի համար հաշվեք ուժերի հարաբերությունը, բազուկների հարաբերությունը և գրանցեք աղյուսակում:

Հիշեք, որ ուժը կարելի է չափել նաև ուժաչափի միջոցով:

Դասարանում մենք կատարեցինք փորձը և մեր մոտ ստացվեց:

1.Գրի՜ր մտքերդ ՝ընտրելով թեմաներից որևէ մեկը․

Եղեք ազնիվ,բաց ու բարի

Չորս զվարճալի փաստ իմ մասին

Կյանքի ամենակարևոր դասը

Եղեք ազնիվ, բաց ու բարի:

Մարդը պետք է լինի ազնիվ, բաց ու բարի: Այդ երեք ածականներից ամենակարևորը դա ազնիվ լինելն է: Բարի լինելը նույնպես կարևոր է, բայց բաց լինել՝ ոչ ամեն մարդ կարող է լինել: Մարդիկ կան, ովքեր ուրախ, զվարճալի, ծիծաղող, հետաքրքիր են: Բայց մարդիկ կան, որոնք տխուր և աշխարհից հեռու են և չեն սիրում շփվել մարդկանց հետ: Ես, սիրում եմ բոլոր մարդկանց բայց, երբ հանդիպում եմ այդպիսի տաղտկալի մարդկանց ես իրենց մասին ավելի շատ կարծիք եմ ունենում, բայց ես ունեմ այդպիսի ընկեր և նա այդքան էլ վատը չէ, բայց երբեք նրան ուրախ վիճակում չեմ տեսել: Այդ պատճառով եղեք ազնիվ, բաց ու բարի:

Հովհաննես Շիրազ

Հատված «Հայոց Դանթեականը» պոեմից

… Անվրդով մարդիկ, անխռով ազգեր,
Ինչո՞ւ իմ ազգին թողիք անընկեր:
Այս եղեռնապիղծ օրերում գայիք
Գեթ մի մանուկի աչքով մեկ լայիք:
Ով հարավուհիք, ով հյուսիսուհիք,
Գոնե անեծքի շուրթով խոսեիք:
… Ազգեր, թե Հայոց այս Եղեռնը մեծ
Ձեր մեկնումեկին խոշտանգեր հանկարծ,
Իմ սիրտը՝ որպես Հայոց բանաստեղծ
Չէր լռի ձեզ պես:
Պիտի մռնչար այսպես ահագնած,
Մի ազգ խոցվելիս ես կդառնայի
Մի նոր զանգահար:
Ես կզանգեի բոլոր բյուր զանգերն
Հայոց վանքերի,
Թե որ տեսնեի բլուրվելն այսպես
Ձեր խեղճ գանգերի:
Թե ձեր մանուկներն իմոնցի նման
Մորթվեին անվերջ,
Ես կթքեի անգամ
Երկնքի բյուր աչքերի մեջ:
Թե ձեր մայրերն իմոնցի նման
Կախաղանվեին,
Կկայծակեի ժանտ ոսոխների
Անմայր աչքերին:
Թե ձեր ծերուկներն իմոնցի նման
Թաղվեին կենդան,
Ես թաղողներին պիտի թաղեի,
Ո՜վ մահազնդան:
Օրրոցքի դեմ ելնող զորքի դեմ
Զորք կհանեի,
Ցեղասպանին ողջ հողագնդից դուրս կվանեի,
Որ ոչ մի ազգի ոչ մի մատն անգամ
Ոչ մի թրով էլ չընկներ Հայոց պես:
Ո՜վ լռած ազգեր, նզովում եմ ձեզ:
Ոչ մի ազգի մահ ես չեմ ուզենա,
Եթե նա Հայոց մահը չուզենա:
Օհ, քրիստոնյա անՀիսուս ազգեր,
Ամոթ ձեզ:
Ամոթ, որ քար լռեցիք
Ու լռում եք դեռ՝ իբրև անծանոթ:
Դուք սուտ քուն տված աղվեսի հոտի նման էիք լուռ,
Երբ թրատվում էր իմ ժողովուրդը:
Էլ ո՞ւր է մարդը՝ այն էլ ստեղծված
Աստծո պատկերով:
Ով լիրբ լռություն, որ լռում ես դեռ,
Հյուսիսն՝ իր հավերժ սառույցների պես,
Հարավն՝ իր լուսնի մահիկի նման,
Արևելքն՝ ինչպես իր ծուխը ղեյլանի,
Արևմուտքն՝ ինչպես պոռնիկ անսահման:
Այնինչ, ով աշխարհ, թե քո լրբենի այս չորս բերանով
Գոռայիր մի հեղ,
Պատյան կփախչեր սուրը սուլթանի,
Չէր հորդա այսքան արյուն խելահեղ:
Ով ժանտ մարդկություն, վիշապ օձաքիստ,
Դահիճ լռություն, քած դու անտարբեր,
Ո՞նց էիր հացդ կուլ տալիս հանգիստ,
Երբ մի ողջ ազգ էր գլխատվում անտեր:
Վիշտ չկիսողի վիշտը չեն կիսում,
Վշտով եմ ասում:
Այսօր մեզ հասավ ձեռքով անասնի,
Վաղը, իմացե՛ք, ձեզ պիտի հասնի,
Վիշտ չկիսածը վիշտ պիտի տեսնի: