Արեն Մնացականյան

Գրիր փոխաբերական բառ պարունակող երեք նախասասություն:

1.Զրույցի ընթացքում լեզուս մաշվեց։

2.Քաղաքը եռում էր։

3. Նա անպոչ գդալի պես լսում էր մեր զրույցը։

5. Գրիր հետևյալ բառերի հոգնակին և բացատրի՛ր՝ եթե շեղվել են, որտե՞ղ են շեղվել օրինաչափությունից․

• աստղ, արկղ, վագր, անգղ, սանր

Աստղեր, արկղեր, վագրեր, անգղեր, սանրեր:

Ա խմբում բոլորին բառերին ուղակի ավելացավ եր վերջավորությունը:

գառ, դուռ, մատ, մուկ, թոռ, ձուկ, լեռ, բեռ: Գառներ, դռներ, մատներ, մկներ, թոռներ, ձկներ, լեռներ, բեռներ:

• Երկրորդ խմբի բառերում շեղում է կատարվել։

• բեռնակիր, ծովածոց, քարտաշ,, սուզանավ, լեռնագործ, դաշտավայր, շնագայլ, հեռագիր, լեռնագործ, լրագիր, գրագիր
• Բեռնակրեր, ծովածոցեր, քարտաշեր, սուզանավեր, լեռնագործեր, դաշտավայրեր, շնագայլեր, հեռագրեր, լրագրեր, գրագրեր:
• Երրորդ խմբի բառերի վերջին արմատը պարզ բառ է և ավելանում է -եր։
• մարդ, կին
• Մարդիկ, կանայք
• Չորրորդ խմբի բառերը բացառություններ են և նրանց հոգնակին այլ կերպ է կազմվում։

Տրված գոյականներից, ածականներից, դերանուններից, մակբայներից և ձայնարկություններից բայե՛ր կազմիր:

Ա. Ծաղիկ, քար, անուն, քարոզ, ձև: Գոյական
Բ. Մեծ, բարձր, կարմիր, տափակ, սուր: Ածական
Գ. Ոչինչ, բոլոր, նույն, ամբողջ: Դերանուն
Դ. Կրկին, արագ, դանդաղ, հաճախ: Մակբայ
Ե. Վա՜յ, մկըկը, տը՜զզ, թրը՛խկ: Ձայնարկություն

2․ Տրված նույնանուններից կազմի՛ր նախադասություններ
անցավ, բազուկ, կուրանա, զատիկ, վայրի, անտառ
Ժամանակը անցավ աննկատ։
Ոտքս կոտրեցի, բայց ի զարմանս ինձ անցավ էր։
Ես շատ եմ սիրում բազուկ։
Նա ուներ ուժեղ բազուկներ։
Նա իմ արածը կուրանա։
Հեռախոսի դիմաց շատ նստելով կկուրանա։
Նոր տարուց հետո, հաջորդում է Սուրբ զատիկը։
Ես զատիկ որսացի մեր բակից։
Ես վայրի անտառներում միայնակ էի։
Այն վայրի կենդանի էր։
Անտառը կանաչապատ էր։
Չինարենի այբուբենը անտառ է։

3․ Տրված բառերը բաժանի՛ր բառակազմական բաղադրիչների (արմատների և ածանցների):

Ա. Թվական-թիվ, ական
Պատմություն-պատում, ություն
Աղյուսակ-աղյուս, ակ
Գրիչ-գիր, իչ
Ազդեցություն-ազդել, ություն
Խորություն-խոր, ություն:

Բ. Արևելք-արև, ել, ք
Արևմուտք-արև, մուտ, ք
Կենսագիր-կենս, գիր
Օտարամուտ-օտար, մուտ
Ծովագնաց-ծով, գնալ
Ինքնատիպ-ինքը, տիպ:

Գ. Արևելյան-արև, ելք, յան
Կենսագրություն-կենս, գիր, ություն
Արևադարձային-արև, դարձ, ային
Անուշահոտություն-անուշ, հոտ, ություն
Բազմատեսակություն-բազում, տեսակ, ություն:

4․Գրի՛ր տասը այնպիսի բառեր, որոնց մեջ հնչյունների և տառերի քանակները չհամապատասխանեն։
Ողորկ – արև – ոզնի – աշխարհ – ճանապարհ – վայրկյան – երամ – ուղղակի – ոգեշունչ – ղանակ – երկուշաբթի

Գրի՛ր՝ ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել․

ջուր-ջրծաղիկ (ու-ն գաղտնավանկի ը)
ծաղիկ-ծաղկաման (ի-ն սղվել է)
համբույր-համբուրել (ույ-ու)
հին-հնամենի (ի-ն գաղտնավանկի ը)
բազուկ-բազկաթոռ (ու-ն սղվել է)
պատիժ-պատժել (ի-ն սղվել է)
ողջույն-ողջունել (ույ-ու)
աշխույժ-աշխուժություն (ույ-ու)
մատյան-մատենագիր (յա-ն դարձել է ե)
պարտեզ-պարտիզան (ե-ն դարձել է ի)
գլուխ-գլխավոր (ու-ն սղվել է)
էշ-իշամեղու (է-ն դարձել է ի)

5․ Ո՞ր տարբերակը տեղադրելու դեպրում քերականորեն և արամաբանորեն ճիշտ նախաասություն կստացվի:

Արևը վաղուց թեքվել էր դեպի մայրամուտ, և մութն էլ քիչ-քիչ ընկնում էր, ………… դաշտում դեռ աշխատող գեղջուկներ կային:

1) քանի որ

2) քանի դեռ

3) բայց և այնպես

4) ինչքան էլ

6. Ո՞ր տարբերակը տեղադրելու դեպքում քերականորեն և տրամաբանորեն ճիշտ նախադասության կստացվի:

Ծանր ժամանակներից ի վեր թեև շատ բան էր փոխվել մեր կյանքում, ………………………..մայրիկիս սրտում վախ կար վաղվա օրվա հանդեպ:

1) այնուամենայնիվ
2) քանզի
3) ուստի
4) ուրեմն

Պատրաստվիր գրել մտքերդ՝ Կյանքը դա ճանապարհ է, նպատակ և պարգև վերնագրով։Աշխատելու ենք դասարանում։

Կյանքը ճանապարհ է, որը անցնում ենք մենք բոլորս՝ շատ ցավերով ու դժվարություններով, բայց այդ ճանապարհին թաքնված են մեր բազում հաջողությունները ու աճը։ Մարդիկ ընտրում են տարբեր ուղիներ, որոնցով նրանք կարող են հասնել իրենց նպատակի գագաթնակետին, բայց այդ ամենին հասնելը շատ բարդ գործ է:

Կյանքի նպատակը տարբեր է յուրաքանչյուրի համար, ամեն մեկը ընտրում է այն, որը նրան դուր է գալիս, կամ նա հասկանում է, որ դա նրան բնորոշ է, իմ համար դա շախմատն է:

1 урок.

1 урок.
Прочитайте биографию В.Я. Брюсова и ответьте на вопросы:
Брюсов Валерий Яковлевич родился 1 декабря 1873 года в купеческой семье Матрёны Александровны и Якова Кузьмича Брюсовых. Дед со стороны отца, Кузьма Андреевич, был купец из бывших крепостных, он оставил сыну свой дом, лавку и капитал, но купцом Кузьма Андреевич так и не стал, увлекшись литературой и естественными науками.
По воспоминаниям родных, Валерий Брюсов рос живым, любознательным мальчиком. Читать научился рано — в четыре года, по газетам. Для воспитания в дом приглашали учителей и гувернанток. Вместо игрушек ему покупали модели паровых машин, приборы для физических и электрических опытов. С юных лет Брюсов слушал разговоры об «умных вещах», читал книги научного содержания. Особенно полюбились ему очерки биографий великих людей: Кеплера, Фультона, Ливингстона.
С одиннадцати лет Брюсова отдали учиться в частную гимназию Ф. И. Креймана, причём сразу во второй класс. Новичок Брюсов поступил в класс, как белая ворона, попал под град насмешек и издевательств. С течением времени до гимназистов все же дошло, что он много знает, а главное, умеет хорошо пересказывать целые книги. У него появились товарищи.

На втором году обучения вместе с одноклассником В. К. Станюковичем он издает рукописный гимназический журнал «Начало», через который впервые осознает себя «литератором». В 1889 году он выпускает рукописный «Листок V класса», в котором обличает гимназические порядки. Из-за этой статьи у Брюсова обостряются отношения с администрацией, вследствие чего ему приходится перейти в гимназию Л. И. Поливанова.
В 1893—1899 годах Брюсов учится на историко-филологическом факультете Московского университета. Помимо классической филологии он изучает Канта и Лейбница, слушает курсы истории В. О. Ключевского, П. Г. Виноградова, ходит на семинары Ф. Е. Корша. На годы учебы в университете приходится первый начальный период осознанного литературного творчества Брюсова.

В 1894—1895 годах Брюсов издает три небольших выпуска сборника «Русские символисты», в которых дает образцы «новой поэзии». Это был первый коллективный манифест русского модернизма в России. Реакция на сборники была скандальной и оглушительной. Нападки критики и неприятие читателей мало смутило Брюсова: он понимал, что на первых порах это неизбежно.

В 1895—1986 году Брюсов издает первый авторский сборник стихов «Шедевры», состоящий из двух изданий. Броское название, вызывающее содержание и далекое от скромности предисловие, обращенное к «вечности и искусству», вызвали дружное неприятие критики. В период с 1895 по 1899 год он сближается с известными писателями-символистами: К. К. Случевским, К. М. Фофановым, Ф. Сологубом, Д. С. Мережковским, 3. Н. Гиппиус, Н. М. Минским. На «субботах» Георга Бахмана, а затем и на собственных «средах» Брюсов начинает регулярно встречаться с московскими модернистами.
В 1897 году Брюсов впервые выезжает за границу, в Германию. В этом же году женится на Иоанне Матвеевне Рунт, ставшей его спутницей жизни и помощницей в литературных делах.
С 1900 по 1903 год Брюсов — секретарь редакции «Архива». Он публикует здесь ряд статей, в том числе «О собрании сочинений Ф. И. Тютчева» (1898), «Ф. И. Тютчев. Летопись его жизни» (1903). Осенью 1900 года в издательстве «Скорпион» выходит третья книга лирики Брюсова «Третья стража. Книга новых стихотворений. 1897—1900», открывающая второй зрелый период творчества писателя.

Вопросы
Когда и где родился Валерий Яковлевич Брюсов?
Брюсов Валерий Яковлевич родился 1 декабря 1873 года в купеческой семье Матрёны Александровны и Якова Кузьмича Брюсовых.
Какие увлечения были у дедушки Брюсова, Кузьмы Андреевича?
Кузьма Андреевич, был купец из бывших крепостных, он оставил сыну свой дом, лавку и капитал, но купцом Кузьма Андреевич так и не стал, увлекшись литературой и естественными науками.
В каком возрасте Брюсов научился читать и что он читал?
Брюсов начал читать в четыре года, по газетам.
Какие особенности воспитания Брюсова можно выделить в детские годы?
Вместо игрушек ему покупали модели паровых машин, приборы для физических и электрических опытов. С юных лет Брюсов слушал разговоры об «умных вещах», читал книги научного содержания.
Почему Брюсов был «белой вороной» в гимназии?
Гимназисты не воспринимали в серьез Брюсова и его возможности. Его презирали, потому что он сразу поступил бо второй класс. Но по истечению времени до гимназистов все же дошло, что он много знает, а главное, умеет хорошо пересказывать целые книги

Прочитайте стихотворение
Первый снег
Серебро, огни и блестки, —
Целый мир из серебра!
В жемчугах горят березки,
Черно-голые вчера.

Это — область чьей-то грезы,
Это — призраки и сны!
Все предметы старой прозы
Волшебством озарены.

Экипажи, пешеходы,
На лазури белый дым.
Жизнь людей и жизнь природы
Полны новым и святым.

Воплощение мечтаний,
Жизни с грезою игра,
Этот мир очарований,
Этот мир из серебра!

Дайте определения следующим словам
Грезы — приятное фантазирование о чем-то нереалистичном.
Лазурь — светло-синий цвет.
Проза — письменная или устная речь, которая в отличие от поэзии не разделена на ритмические отрезки.

Дайте ответы на вопросы по стихотворению:

Какое настроение передает стихотворение?

Мне стихотворение передает красивое начало зимы.

Какие образы использует автор, чтобы передать атмосферу первого снега?

Серебро, призраки, белый дым и тд.

Какое значение имеет слово «серебро» в контексте стихотворения?

Тут серебро означает блестящий снег.

Как автор описывает природу и её изменение в момент первого снега?

Он описывает всё как будто это сказка.

Почему поэт говорит о мире как о «чьей-то грезе» и «призраках и снах»?

Ну потому что всё выглядит как волшебство.

Какие эпитеты и метафоры используются для создания волшебной атмосферы?

горят березки

мир из серебра

Белый дым

Տեխնոլոգիա դասին, մենք բարձրանում ենք դեպի Հյուսիսային դպրոց տանող ճանապարհով և հավաքում ենք տարածքի ողջ աղբը, բացի դրանից, մենք փոցխով և բահով մաքրում ենք ծառից ընկած տերևները, ազատ ժամանակ նկարում ենք և այլն:

1. Ի՞նչ է լուսավորական շարժումը։
Լուսավորական շարժումը մտավորական, մշակութային և գաղափարախոսական շարժում էր, որը ձևավորվեց 17-18-րդ դարերում Եվրոպայում։ Այն հիմք էր դնում գիտելիքի, բանականության և գիտական մեթոդի կիրառմանը՝ կրոնական, քաղաքական և սոցիալական հարցերի լուծման համար։ Լուսավորությունը պայքարում էր անհեթեթ հավատալիքների, կրոնական ծիսակատարությունների և դոգմաների դեմ՝ առաջ քաշելով ազատություն, իրավահավասարություն և ժողովրդավարություն։ Այս շարժումը մեծապես ազդել է եվրոպական հասարակությունների զարգացման վրա՝ նպաստելով ֆրանսիական հեղափոխությանը, ազատականության տարածմանը և ժամանակակից պետությունների ձևավորմանը։

2. Ո՞վ է Ջոն Լոկը։ Ինչ տեսություն է նա զարգացրել։
Ջոն Լոկը (1632-1704) անգլիացի փիլիսոփա էր և լուսավորականության հիմնադիրներից մեկը։ Նա զարգացրել է բնական իրավունքների և հասարակական պայմանագրի տեսությունը։

• Բնական իրավունքներ. Լոկն առաջ քաշեց, որ բոլոր մարդիկ ունեն ծնունդով տրված իրավունքներ՝ կյանք, ազատություն և սեփականություն։
• Հասարակական պայմանագիր. Ըստ նրա, հասարակությունը և պետությունը ձևավորվում են ժողովրդի կամքով՝ իշխանության վերապահմամբ կառավարիչներին, բայց եթե կառավարությունը խախտում է բնական իրավունքները, ժողովուրդը իրավունք ունի դիմադրելու։

Լոկի գաղափարները մեծ ազդեցություն ունեցան քաղաքական փիլիսոփայության վրա և հիմք դարձան ժամանակակից լիբերալիզմի և սահմանադրական ժողովրդավարության համար։

3. Ովքե՞ր են լուսավորյալ միապետները։
Լուսավորյալ միապետներ են համարվում 18-րդ դարի եվրոպական միապետները, ովքեր փորձեցին իրենց երկրներում իրականացնել լուսավորականության գաղափարներին համապատասխան բարեփոխումներ՝ պահպանելով միապետական կարգը։ Նրանք հավատում էին, որ ուժեղ և լուսավորված առաջնորդությունը կարող է բարելավել ժողովրդի կյանքը։

• Ֆրիդրիխ II (Մեծը)՝ Պրուսիա. Կրթական բարեփոխումներ, օրենքների կոդավորում, կրոնական հանդուրժողականություն։
• Կատարինա II (Մեծը)՝ Ռուսաստան. Խթանեց կրթության զարգացումը, օրենքների բարեփոխում, սակայն պահպանեց ճորտատիրությունը։
• Յոզեֆ II՝ Ավստրիա. Հակաճորտական օրենքներ, կրոնական ազատություն, պետական կառավարման արդիականացում։

Այս առաջնորդները փորձեցին համատեղել իրենց բացարձակ իշխանությունը և լուսավորականության գաղափարները՝ նպաստելով հասարակական և տնտեսական զարգացմանը։

Հարցեր և առաջադրանքներ։

1․ Ինչպե՞ս են գումարվում միևնույն հայտարարով հանրահաշվական կոտորակները։

հանրահաշվական կոտորակների գումարման ժամանակ, համարիչները գումարվում են, իսկ հայտարարները մնում են անփոփոխ՝

2․ Ինչպե՞ս են գումարվում հակադիր հայտարարներով հանրահաշվական կոտորակները։

Եթե կոտորակների հայտարարները հակադիր արտահայտություններ են, ապա դրանց գումարելու կամ հանելու համար պետք է սկզբում կիրառել հանրահաշվական կոտորակների նշանների փոփոխման կանոնը,

3․ Ինչպե՞ս են գումարվում տարբեր հայտարարներով հանրահաշվական կոտորակները։

4․ Կատարել գործողությունները․

ա)xy/3

բ)a-b/7

գ)2x-3y/5

դ)2m-2/m+n

ե)-x-9/x-3

զ)8p-8/p+1

5․ Կատարել գործողությունները․

ա)x/2

բ)3a-1

գ)2a+b/5

դ)-x+2y/7

6․Կատարել գործողությունները․

ա)-x+1/x-1

բ)2/x-y

գ)5a/a-b

դ)3m+3/n-m

ե)-2q+p/p-2q

զ)6a+4b/1-a

7․ Պարզեցրել արտահայտությունը․

ա)3/a

բ)a+3/x

գ)-a/b

դ)5m+3n/4

ե)4x/4

զ)4a/8

8․ Կատարել գործողությունները․

ա)8/a+b

բ)1/x-1

գ)2a/a+b

դ)4/m+n

ե)5x+1/x-3

զ)8p-8/p+1

9․ Ձևափոխել հանրահաշվական կոտորակի.

ա)2a+3b/6

բ)2x-4y/8

գ)10m-12/15

դ)20m+6n/15

ե)16p/12

զ)3a²-8a/15

է)74x²/15

ը)54xy-35xy²/63

Բայ

Բայը ցույց է տալիս գործողություն, եղելություն, ընթացք, որը բայ խոսքի մասը բնորոշող կարևորագույն հատկանիշ է
Բայի ուղիղ ձևը պատասխանում է ի՞նչ անել, ի՞նչ լինել հարցերին:

Բայը ունի հետևյալ քերականական կարգերը՝  եղանակ, ժամանակ, դեմք, թիվ:

Բայն ունի երկու թիվ՝ եզակի և հոգնակի: 
Եզակի  թիվը ցույց է տալիս մեկ անձի կամ առարկայի գործողություն:
Օրինակ՝  սովորեցի, գնացիր, գալու է, մերժեց, ջարդեցի, գնում է, գրի՛ր, կկարդա:
Հոգնակի  թիվը ցույց է տալիս երկու և ավելի անձերի կամ առարկաների գործողություն:
Օրինակ՝ պատասխանեցինք, մտաք, խոնարհվեցին, ողջունեցինք, կգանք, պիտի խոսի:

Բայն ունի երեք դեմք.

I դեմք (երբ գործողություն կատարողը խոսողն է)- գալիս եմ, պիտի խոսեմ, բարկացել եմ

II դեմք (երբ գործողություն կատարողը խոսակիցն է)-գալիս ես, պիտի խոսես, բարկացած ես

III դեմք (երբ գործողություն կատարողը երրորդ անձն է)-գալիս է, պիտի խոսի, բարկացած է

Բայն ունի երեք ժամանակ՝ ներկա, անցյալ, ապառնի:
Ներկա  ժամանակը ցույց է տալիս, որ գործողությունը կատարվում է խոսելու պահին: Օրինակ՝ սովորում ենք, խաղում է, նկարում եմ: 
Անցյալ ժամանակը ցույց է տալիս, որ գործողությունը կատարվել է խոսելու պահից առաջ: Օրինակ՝ սովորում էի, սովորել ենք, սովորեցի:
Ապառնի  ժամանակը ցույց է տալիս, որ գործողությունը կատարվելու է խոսելու պահից հետո: Օրինակ՝ սովորելու ենք, երգենք, կսովորեմ:

Առաջադրանքներ:

Տրված գոյականներից, ածականներից, դերանուններից, մակբայներից և ձայնարկություններից բայեր կազմի´ր:

Ա. Ծաղիկ-ծաղկել, քար-քարանալ, անուն-անվանել, քարոզ-քարոզել, ձև-ձևացնել:
Բ. Մեծ-մեծանալ, բարձր-բարձրանալ, կարմիր-կարմրել, տափակ-տափականալ, սուր-սրել:
Գ. Ոչինչ-ոչնչացնել, բոլոր-բոլորել, նույն-նույնանալ, ամբողջ-ամբողջանալ:
Դ. Կրկին-կրկնել, արագ-արագանալ, դանդաղ-դանդաղել, հաճախ-հաճախել:
Ե. Վա՜յ-վայել, մկըկը-մըկըկալ, տը՜զզ-տըզզալ, թրը՛խկ-թրըխկալ:

2. Տրված բայերից նորերն ստացի´ր` դրանք բաղադրելով Բ խմբի նախածանցների հետ:

Ա. Նայել, կառուցել, գրել, ճառել, դառնալ, հայտնել:
Բ.Անդր, վեր, արտ, հակ, մակ, ստոր:

Վերադառնալ, վերակառուցել, վերանայել, արտագրել,անդրադառնալ: