Category: Մայրենի

1. դրմբացնել- խփել

մազեղեն մթերող գրասենյակ- կենդանիների մորթիների գործարան

խելքդ ինչ է կտրում – ինչ ես մտածում

հորել – փորել

մեկին վառել- նրա մասին ասել

ճար չկա- հնար չկա

ձեզը ձեզին – տեղը տեղին

կածան- Ոտքի նեղ ճանապարհ:

4. Բալաբեկը միամիտ էր և բարի:

5. Նա ամեն ինչ ասում էր որսրդին և որսորդի ընկերն էր:

9. Ես կարմիր գրքի մեջ գիտեմ Ես գիտեմ ամենամեծ կետին: Արգելոցների մասին գիտեմ օրինակ, որ այնտեղ մարդկանց չի թույլատրվում այնտեղ ապրում են վայրի կենդանիներ:

նմանություններ- Երբ ծերունին գնում է ձկնիկ որսալու և ոսկի ձկնիկին բռնում և հետո բաց թողնում:

տարբերություններ- Երբ կինը ասում է ծերունուն գնա ձկնիկին ասա, որ ես ուզում եմ լինել թագուհի: Բայց փայտահատի կենը չէր ուզում ցանկություն: Փայտահատին վերջում ծեծում է մահակը, իսկ ծերունուն ոսկի ձկնիկը չի ծեծում:

1. Սփռոցը, երկանքը, հավը, մահակը:

3. Փայտահատը ագահ էր:

4. Երբ փայտահայտը գնում է անտառ կացինը հանում է թըխկացնում և ծերունին դուրս է գալիս հիմա ինչ ես ուզում փայտահատը ասում է.

– Մի բան էլ տուր լավ հարստանամ էլ չեմ գա տունտ քանդելու և ծերունին մի լավ բան էլ է անում փայտահատի համար, իսկ փայտահատը ուրախ գնում է տուն և էլ չի գնում անտառ որպեսզի քանդի ծերունու տունը և այդ օրվանից հանգիստ ապրում է:

8. Փայտահատն ու ծերունին:

1. Հետևյալ արմատներին նոր արմատներ ավելացրեք և ստացեք բարդ բառեր: 
   Փող, սև, ձեռք, փուշ, սիրտ, աչք, օր, հայր: Փողասեր, սևահեր, ձեռնամարտ, փշածաղիկ, բացսիրտ, սևաչք, երկարօր, բարիհայր:

• Առանձնացրեք գոյականների վերջավորությունները և գոյականները գրեք ուղիղ ձևով:  Մեքենայով, ավազից, անտառում քաղաքից, տառերին, սեղանի, լուսամուտից, մարդկանցով, երեխաների, գրչատուփին, մատներով, ստեղնաշարին:

• Փորձեք առանձնացնել վերջավորություն և ածանց ունեցող գոյականները:
  Գրքային, գրքից, մեքենայով, քաղաքից, անգլուխ, մսոտ, մսից, քաղաքային, յուղոտ, բախտից, անբախտ, գլխավոր, գլխով, մարմնին, անմարմին:

Ածանցավոր-գրքային,անգլուխ,մսոտ,քաղաքային,յուղոտ, անբախտ, գլխավոր,  անմարմին:

Վերջավորություններով-գրքից,մեքենայով,քաղաքից,մսից ,բախտից գլխով, մարմնին:

• Բայերից ություն ածանցի միջոցով ստացեք գոյականներ:
  Լավանալ, մեծանալ, թանկանալ, չորանալ, բարձրանալ, տաքանալ, գեղեցկանալ, վատանալ: Լավություն, մեծություն, թանկություն, չորություն, բարձրություն, տաքություն, գեղեցկություն, վատություն:

• Բառերի առաջին արմատները գրեք չհնչյունափոխված ձևով:

օրինակ՝ գրչաման–գիր: Սրամիտ, մտազբաղ, գնացուցակ, ծաղկավաճառ, շնագայլ, լուսատու, սիրառատ, գունազարդ, հունական, բնավեր: Սրամիտ-սուր, մտազբաղ-մտածող, գնացուցակ- ցուցակ, ծաղկավաճառ- ծաղիկ, շնագայլ- գայլ, լուսատու- լուսավոր, սիրառատ- սեր, գունազարդ- գունավոր, հունական- հունաստան, բնավեր- բուն

Անգլիական հեքիաթ

Դուք գիտե՞ք, թե ինչու է բուն գիշերները այդպես զայրացած կանչում․ «Հե՜հ, հե՜հ»։ Եթե ոչ, մենք ձեզ կպատմենք։

Հին ժամանակներում, դա ո՛չ իմ ապրած ժամանակն է, ո՛չ ձեր և ընդհանրապես ոչ ոքի ապրած ժամանակն էլ չէր, Անգլիայում կառավարում էր չարիքը։ Կային տարբեր տեսակի էլֆեր, անտառային հոգիներ, հսկաներ, խոսող դոդոշներ և այլն։ Եվ իհարկե փերիները, որոնք ամենակարող էին և օժտված էին մեծ ուժով։ Նրանք հաճախ ընդունում էին մարդկանց կերպարանք և իմանում մարդկային բոլոր գաղտնիքները։ Բայց ամենից շատ փերիները սիրում էին մարդկանց պատժեր անխելք արարքների համար և պարգևատրել բարի արարքների համար։

Մի երկեկո, այդպիսի մի ամենակարող փերի գալիս է մի գյուղ, հայտնվում հասարակ, աղքատ  տան առաջ և թակում հացթուխի դուռը։ Դուռը, պարզվում է, փակ չէ, և փերին մտնում է ներս։ Այնտեղ բավականին մութ էր, բուրում էր թարմ հացով, իսկ խորքում վառվում էր հսկայական վառարանը։ Վառարանի առջև աշխատում էր մի գեղեցիկ, կոկիկ աղջնակ՝ հացթուխի դուստրը։ Նրա կողքին՝ մեծ նեղ սեղանի վրա գտնվում էին թարմ, խրթխրթան հացերը։

Փերին հիանում էր աղջկանով՝  տեսնելով, թե ինչպես է նա հմտորեն հանում  վառարանից պատրաստի հացը և նորերը դնում կրակի վրա։ Թխված հացերին մատերով թխթխկացնում է՝ ստուգելու համար արդյոք նրանք լավ են թխվել և հետո նոր դնում սեղանի վրա։

— Աղքատ կնոջը մի կտոր հաց տվեք,- դողացող ձայնով խնդրեց փերին՝փոխակերպվելով թափառական պառավի կերպարանքով։

Հացթուխի աղջիկը ,շարունակելով զբաղվել իր գործով, հայացքով զննեց պառավին։ Մի փոքր սպասելով, պառավին ոչ մի լավ խոսք չասալով, կտրեց հին խմորից մի կտոր և շպրտեց պառավին։

-Բայց ես իմ քողտիկում կրակ չունեմ, որպեսզի թխեմ այն,- ասաց պառավը՝ գետնից վերցնելով խմորի կտորը,- թույլ տուր ինձ այն թխել քո հացերի հետ։

Հացթուխի աղջիկը չափից ավելի հպարտ էր, որպեսզի պատասխաներ ինչ-որ աղքատ պառավի։ Միայն, երբ հերթը հասավ նոր հացերը վառարանում դնելուն, թույլ տվեց պառավին փայտե տախտակին դնել նաև իր խմորի կտորը։

Երբ հացը արդեն թխվեց, աղջիկը հանեց այն վառարանից։ Եվ այնպես սացվեց, որ այդ փոքր կտորից ստացվել էր ամենամեծ և կարմրաթուշ հացը։ Պառավը ձեռքը մեկնեց հացին, բայց աղջիկը խանգարեց նրան։

— Հեռացի՛ր, կեղտոտ մուրացկան,-բղավեց աղջիկը,- սա քո հացը չէ։

Եվ որքան էլ պառավը խնդրեց, աղջիկը աչ մի կերպ չուզեց տալ հացը, իսկ դրա փոխարեն փերիի առաջ շպրտեց հում խմորի կտոր՝ նախորդից էլ ավելի փոքր։ Բայց երբ պառավը այն դրեց վառարանի մեջ, այն նույնպես վերածվեց մեծ ու կարմրաթուշ հացի, ավելի մեծ ու կարմրաթուշ, քան առաջինը։

Միայն թե աղջիկը նորից չթողեց պառավին վերցնել այդ հացը և նորից ուզեց վռնդել նրան, բայց պառավը խնդրեց իրեն տալ վերջին՝ երրորդ խմորի կտորը, որ բախտը փորձի։ Եվ աղջիկը նրան շպրտեց աննշան մի կտոր, որը նույնիսկ տեսանելի չեղավ պառավին։ Եվ շատ իզուր․․․

Ինչպես արդեն ասացինք, հացթուխի աղջիկը շատ գոռոզ էր, որպեսզի նայեր, թե ինչպիսին է աղքատ պառավը։ Բայց եթե նայեր, երբ երրորդ անգամ հանեց ամենամեծ, ամենակարմրաթուշ հացը, որը ստացվել էր խմորի աննշան կտորից, որը նա շպրտել էր պառավին երրերդ անգամ, նա չէր վռնդի պառավին և չէր բղավի՝ չարությունից կակազելով․ «Հե՜հ, հե՜հ․․․ հեռացի՛ր», այլ կնկատերկ մուրացկանի զարմանալի փոփոխությունը։

Գերեզմանային պառավից նա վերածվեծ բարձրահասակ, երիտասարդ կնոջ, պատռված ցնցոտիների փոխարեն նրա ուսերից իջնում էր փայլուն թիկնոց, իսկ ձեռննափայտը վերածվեց առկայծող կախարդական փայտիկի։

Բայց աղջիկը, չնայելով նրան, հանում է վառարանից մեծ, կարմրաթուշ հացը, կոպիտ հրում փերինն և չարացած կակազելով բղավում․

-Հե՜հ, հե՜հ․․․

Բայց, չհասցնելով վերջացնել, հանկարծ դառնում է մոխրագույն բու և դուրս ռռչում պատուհանից՝ կանչելով հե՜հ, հե՜հ․․․

Ահա, հիմա դուք արդեն գիտեքք, թե ինչու են բվերը չարացած կանում․ «Հե՜հ, հե՜հ»։

Առաջադրանքներ․

1. Դուրս գրե՛ք անծանոթ բառերը, բացատրե՛ք բառարանի օգնությամբ և սովորեք։ Ցնցոտիների- մաշված պատառոտված:
2. Ի՞նչպիսին էր հացթուխի աղջիկը։ Բնութագրի՛ր նրան։ Նա շատ գոռող էր:
3. Ի՞նչիսին էր կախարդուհին։ Բնութագրի՛ր նրան։ Նա շատ բարի էր և գեղեցիկ:
4. Ի՞նչ է սովորեցնում հեքիաթը։ հեքիաթը սովորեցնում է, որ պետք չէ գոռոզ և չար լինել:
5. Փոխի՛ր հեքիաթի ավարտը քո պատկերացմամբ։ Վերջում նրանք ընկերանում են պառավն ու հացթուխի աղջիկը և հացթուխի աղջիկը այդ օրվանից լավ է լինում պառավի հետ:

Մի մրահոն աղջիկ տեսա
Ռիալտոյի կամրջին,
Հորդ մազերը— գետ գիշերվա,
ԵՎ հակինթներ՝ ականջին:

Աչքերը սև— արևներ սև,
Արևների պես անշեջ,
Գալարվում էր մեջքը թեթև
Ծաղկանկար շալի մեջ:

Աչքս դիպավ աչքի բոցին,
Ու գլուխս կախեցի,
Ժպտաց ժպտով առեղծվածի,
Հավերժական, կանացի:

Միամիտ չեմ՝ հավատամ քեզ.
Տառապանքս փորձ ունի.—
Մի մրահոն կույս էր քեզ պես,
Կոտրեց սիրտս պատանի…

Առաջադրանքներ

1. Կապույտով նշված բառերը բառակազմական վերլուծության ենթարկեք, դրանց արմատներով փորձեք նոր բարդ բառեր կազմել: ծաղիկ+ա+նկար, հավերժ+ական: ծաղկահովիտ, նկարչություն, հավերժություն:
2. Բառարանում գտեք նարնջագույնով նշված բառերի իմաստները և սովորեք դրանք: մրահոն – սև
3. հոնքերով, հորդ- ուժեղ,
4. հակինթ-հանքային քար,
5. անշիջ-չշիջող, չմարող,
6. Գալարվել- Գալարի ձև ստանալ, գալարներ կազմել,
7. Պատանի- երիտասարդ
8. Կանաչով նշված արտահայտությունները բացատրեք ձեր բառերով: Աչքերը սև— արևներ սև- Արևների պես- արևին նման աչքեր՝ փայլոն ու անմար,
9. Աչքս դիպավ աչքի բոցին- աչքով նայեցի իր աչքին, հայացքները հանդիպեցին:
10. Համացանցից գտեք և դուրս գրեք տեղեկություն Ռեալտոյի կամրջի մասին: Սովորեք այդ տեղեկությունը:

Կամուրջն առաջին անգամ կառուցվել է 1181 թ. Նիկոլո Բարատիերիի (Nicolò Barattieri) կողմից։ Այն կոչվում էր Ponte della Moneta (թարգմանաբար՝ Դրամահատարանի կամուրջ), հավանաբար դրամահատարանի պատճառով, որը տեղակայված էր կամրջի արևելյան մուտքի մոտ։

Ռիալտոյի շուկայի զարգացումը և նշանակալիությունը արևելյան ափում ավելացրեց երթևեկությունը լողացող կամրջի վրա, ուստի 1255 թ. այն փոխարինվեց փայտե կամրջով։ Այս կառույցը ուներ 2 թեքված կամարներ, որոնք հանդիպում էին շարժական կենտրոնական բաժնում, որը հնարավոր էր բարձրացնել, որպեսզի բարձր նավերը կարողանային անցնել։ Շուկայի հետ կապի պատճառով կամրջի անվանումը ի վերջո փոխվեց։ 15-րդ դարի առաջին կեսում կամրջի երկայնքով կառուցվեցին երկու շարք խանութներ, որոնցից գանձվող վարձավճարների շնորհիվ պետական գանձարանն ի վիճակի էր պահպանել փայտե կամուրջը։

1310 թ. կամուրջը մասամբ այրվել է Բաջամոնտե Տիեպոլոյի գլխավորած ապստամբության ժամանակ։ 1444 թ. կամուրջը փլուզվել է նավակների շքահանդեսը դիտող ամբոխի ծանրությունից։ Այն կրկին փլուզվել է 1524 թ.։

Կամուրջը քարից վերակառուցելու գաղափարը առաջին անգամ առաջարկվել է 1503 թ.։ Հետագա տասնամյակների ընթացքում դիտարկվել են մի քանի նախագծեր (այդ թվում՝ 1551 թ. իշխանությունների նախաձեռնությամբ) այնպիսի նշանավոր ճարտարապետների կողմից, ինչպիսիք են՝ Ջակոպո Սանսովինոն Պալադիոն և Վիգնոլան ։  նույնպես համարվել է կամրջի ճարտարապետ։

Ներկայիս տեսքով միակամար քարե կամուրջը կառուցվել է 1588-1591 թթ. ճարտարապետ Անտոնիո դը Պոնտեի նախագծով (նման է փայտե կամրջին, որին փոխարինել է)։

կամրջի երկարությունը 28 մետր է, առավելագույն բարձրությունը կենտրոնական մասում՝ 7,5 մետր։ Հենվում է 12 հազար ցցերի վրա, որոնք մխրճված են ջրանցքի հատակը։ Կամրջի վրա տեղակայված են 24 առևտրային տաղավարներ (յուրաքանչյուր կողմում 12 հատ), որոնց կենտրոնում բաժանում են կամրջի երկու կամարները։

1. Ինչի՞ մասին է բանաստեղծությունը: Բանաստեղծությունը մի մրահոն աղջկա մասին է:

Բառերը բաժանեք արմատների, ածանցների. Չմոռանաք հոդակապը: 

Օրինակ՝ Մարդակեր =մարդ+ա+կեր  

Դասացուցակ,-դաս+ա+ցուցակ մարդակեր-մարդ+ա+կեր, լուսամուտ-լուս+ա+մուտ, խոշորացույց-խոշոր+ա+ցույց, ցուցամատ-ցուց+ա+մատ: 

2. .  Կազմեք բառեր վատ, վարդ, մայր, հին, գիր բառերով: 

Վատություն, դափնեվարդ, մայրություն, հինություն 

 գրություն։ 

3. Ա խմբի բառերին միացրեք Բ խմբի ածանցները և ստացեք նոր բառեր: 

Ա. Հաց, հայ, հնդիկ, հոտ, գոհ, գարուն 

Բ. Եղեն, ան, դժ, ային, ստան, ուհի  

Հայուհի, հացեղեն, Հնդկաստան, գարնանային, հոտային, անհոտ, դժգոհ։ 

Ա խմբին միացնելով  Բ խմբի բառերը ստացա ածանցավոր 

բառեր: 

4. ան, ուհի, չ, դժ, ություն, ային ածանցներով և տրված արմատներով ստացեք որքան հնարավոր է շատ ածանցավոր բառեր: 

Հայ, գեղեցիկ, վրացի, բժիշկ, երգիչ, գույն, հնդիկ, համ, օգուտ, լավ, աշուն,բարի, չար, հին, գարուն, հոտ,քաղաք: 

Հայուհի, գեղեցկություն, վրացուհի, բժշկուհի, երգչուհի, գունային, հնդկուհի, անհամ, անօգուտ, լավություն,աշնանային, բարություն, չարություն, հնություն, 

գարնանային, անհոտ,  քաղաքային:

Օրինակ՝ Մարդակեր =մարդ+ա+կեր  

Դասացուցակ,-դաս+ա+ցուցակ մարդակեր-մարդ+ա+կեր, լուսամուտ-լուս+ա+մուտ, խոշորացույց-խոշոր+ա+ցույց, ցուցամատ-ցուց+ա+մատ: 

2. .  Կազմեք բառեր վատ, վարդ, մայր, հին, գիր բառերով: 

Վատություն, դափնեվարդ, մայրություն, հինություն 

 գրություն։ 

3. Ա խմբի բառերին միացրեք Բ խմբի ածանցները և ստացեք նոր բառեր: 

Ա. Հաց, հայ, հնդիկ, հոտ, գոհ, գարուն 

Բ. Եղեն, ան, դժ, ային, ստան, ուհի  

Հայուհի, հացեղեն, Հնդկաստան, գարնանային, հոտային, անհոտ, դժգոհ։ 

Ա խմբին միացնելով  Բ խմբի բառերը ստացա ածանցավոր 

բառեր: 

4. ան, ուհի, չ, դժ, ություն, ային ածանցներով և տրված արմատներով ստացեք որքան հնարավոր է շատ ածանցավոր բառեր: 

Հայ, գեղեցիկ, վրացի, բժիշկ, երգիչ, գույն, հնդիկ, համ, օգուտ, լավ, աշուն,բարի, չար, հին, գարուն, հոտ,քաղաք: 

Հայուհի, գեղեցկություն, վրացուհի, բժշկուհի, երգչուհի, գունային, հնդկուհի, անհամ, անօգուտ, լավություն,աշնանային, բարություն, չարություն, հնություն, 

գարնանային, անհոտ,  քաղաքային:

1. Ո՞ր ուսուցչից ես ամենաշատը ոգեշնչվում, պատմիր նրա մասին(պատում)։ Ես ամենաշատը մաթեմաթիկաից եմ ոգեշնչվում:
2. Քանի՞ սեբաստացի կա քո ընտանիքում։ Ո՞ր հատկանիշներով են նրանք սեբաստացի։ Երկու սեբաստացի կա իմ ընտանիքում իմ քուրիկը և ես մենք այն հատկանիշով ենք սեբասացի,որ գալիս ենք դպրոց:
3. Ի՞նչը կուզեիր փոխել կրթահամալիրում, ներկայացրու քո առաջարկները(պատում)։ Դասամիջոցը ավելի երկար լիներ, և բակ գնալը:
4. Ո՞ր գործունեությունն է քեզ ամենից շատ դուր գալիս կրթահամալիրում։ Մաթեմաթիկա, դասամիջոցի ժամանակ խաղալ և մայրենին:

1. Ո՞րն է սեբաստացիական քո ամենամեծ ձեռքբերումը։ Պատմիր։ Շախմատ ուսուցում և տարբեր ընկերներ:
2. Ո՞րն է կրթահամալիրում քո ամենասիրելի վայրը, ինչո՞ւ է այն սիրելի(պատում)։  Իմ ամենասիրելի վայրը հեծանիվ վարելու հրապարակ է, նաև ագարակը:
3.  
4. Ո՞րն է քո դպրոցում ամենասիրելի վայրը, ինչու է այն սիրելի։ Շախմատի դասարանը, որովհետև ես կարողանում եմ:

5. Ինչո՞վ է տարբերվում քո դպրոցը մյուս դպրոցներից։

Իմ դպրոցը տարբերվում է մյուս դպրոցներից, որովհետև մենք ունենք թափանցիկ պատեր, իսկ մյուսերը չունեն:

Նշիր այն 7 «հրաշալիքները», որոնք կան կրթահամալիրում (ներկայացնում եք Power Point ծրագրով)։ Այստեղ  կա լողավազան,իսկ մյուս դպրոցներում չկա:

Այստեղ զբաղվում ենք կավագործությամբ:

 Մենք ունենք երկարացված օր, այնտեղ անում ենք  դասերը:

 Այստեղ մենք օգտվում ենք ճաշարանից:

 Նաև մենք գնում ենք ճամփորդության:

 Գնում ենք բակ:     

Մենք ունենք տարբեր ծեսեր:

Մենք նաև պարապում ենք  լող:

1. Բառերից անջատեք նախած անցները:

Վեր, դժ, ան, չ, չ, դժ, ան:

• Նախածանց ներով ածանցավոր բառեր կազմեք:

Ան, չ, դժ, վեր, արտ:   Անտեր, չգալ, դժվար, վերելակ, արտասահման

• Բառերը բաժանեք արմատների, ածանցների և տեղավորեք աղյուսակում:

Բարձրաձայն, լավամարդ, անհանգիստ, լեզվանի, մարդկային, հեռագրատուն, լուսարձակ, բառ, պատուհան, հոգի, նավ, գալուստ, սառը, դանակ, գազանանոց, հողագուդ, բուժքույր, բժշկուհի:

պարզ	ածանցավոր	բարդ	Բարդածանցավոր
Բառ, Հոգի, Նավ, Սառը, Դանակ:	Անհանգիստ, Լեզվանի, Մարդկային, Պատուհան, Գալուստ, Բժշկուհի, Գազանանոց:	Բարձրաձայն, Լավամարդ, Լուսարձակ, Հողագուդ, Բուժքույր,	Հեռագրատուն

• Պարզ բառերի  արմատներ ավելացրեք և ստացեք բարդ բառեր:

Շուն, գինի, բույս, հույս, տարի, օր:

Շնաձուկ, գինեգործ, բուսաբան, լիհույս, տարեվերջ, կեսօր: