1.Սովորի՜ր բառերը և բացատրի՜ր բառարանի օգնությամբ։
Առէջ-ծաղկի փոշին արտադրող գեներատիվ արական օրգան։
առընթեր- Մոտը՝ կողքին եղող, մերձակա:
առինքնել-Դեպի իիեն ձգել, գրավել, հրապուրել:
առհավատչյա-Գրավական, երաշխիք:
առնական-Տղամարդկային հատկանիշներով օժտված:
առնչվել-Դիպչել, դիպչելով շոշափել:
առոք-փառոք-Մեծ փառքով՝ շուքով, փառավորապես:
առևանգել-Աղջիկ կին՝ փախցնել՝ հափշտակել:
առույգ- Ուժը տեղը, ուժեղ:
առօրեական-Առօրյա, ամեն օր տեղի ունեցող:
ասացվածք-Ասացված:
2.Տրված նախադասությունները (ասույթները) դարձրո ´ւ հեղինակի խոսքով նախադասություններ և գրի ´ր հնարավոր բոլոր ձևերով:
Օրինակ՝
Ամեն ինչ արվեստ է: Բեն
1. Բենն ասել է. «Ամեն ինչ արվեստ է»:
2. «Ամեն ինչ արվեստ է», – ասել է Բենը:
3. «Ամեն ինչ, – ասել է Բենը, – արվեստ է»:
Ճիշտ ճանապարհն անցնում է ճոպանի վրայով, որը ոչ թե բարձրության վրա են ձգել, այլ` համարյա գետնի: Կարծես ավելի շատ սայթաքում են, քան անցնում դրա վրայով: Ֆրանց Կաֆկա
1. Ֆրանց Կաֆկան ասել է․ Ճիշտ ճանապարհն անցնում է ճոպանի վրայով, որը ոչ թե բարձրության վրա են ձգել, այլ՝ համարյա գետնի: Կարծես ավելի շատ սայթաքում են, քան անցնում դրա վրայով:
2. «Ճիշտ ճանապարհն անցնում է ճոպանի վրայով, որը ոչ թե բարձրության վրա են ձգել, այլ՝ համարյա գետնի: Կարծես ավելի շատ սայթաքում են, քան անցնում դրա վրայով», – ասել է Ֆրանց Կաֆկան:
3. «Ճիշտ ճանապարհն անցնում է ճոպանի վրայով, – ասել է Ֆրանց Կաֆկան, – որը ոչ թե բարձրության վրա են ձգել, այլ՝ համարյա գետնի: Կարծես ավելի շատ սայթաքում են, քան անցնում դրա վրայով»:
Իսկական հակառակորդն անսահման արիություն է ներշնչում: Ֆրանց Կաֆկա
1․ Ֆրանց Կաֆկան ասել է․ Իսկական հակառակորդն անսահման արիություն է ներշնչում:
2. «Իսկական հակառակորդն անսահման արիություն է ներշնչում», – ասել է Ֆրանց Կաֆկան:
3. «Իսկական հակառակորդն, – ասել է Ֆրանց Կաֆկան, – անսահման արիություն է ներշնչում»:
Տվեք ինձ հենման կետ, և ես կբարձրացնեմ Երկիրը: Արքիմեդի ճշմարտությունը կփոխի արվեստը: Բեն
1․ Բենը ասել է․ Տվեք ինձ հենման կետ, և ես կբարձրացնեմ Երկիրը: Արքիմեդի ճշմարտությունը կփոխի արվեստը:
2. «Տվեք ինձ հենման կետ, և ես կբարձրացնեմ Երկիրը: Արքիմեդի ճշմարտությունը կփոխի արվեստը», – ասել է Բենը:
3. «Տվեք ինձ հենման կետ, – ասել է Բենը, – և ես կբարձրացնեմ Երկիրը: Արքիմեդի ճշմարտությունը կփոխի արվեստը»:
3.Անուղղակի խոսքերը դարձրո՛ւ ուղղակի:
Ծերունին վճռական տեսքով ասաց, որ հասավ նաև իր գործելու ժամանակը: —Հասել է նաև իմ գործելու ժամանակը,-ասաց ծերունին վճռական տեսքով։
Նա զարմացավ, թե ի՛նչ է կրակը, ինքը չի վախենում կրակից: —Ի՛նչ է կրակը,-նա զարմացավ,-ես չեմ վախենում կրակից։
Նա խնդրեց, որ նավապետը բացատրի, թե ի՛նչ է պատահել իրենց ջրին: —Բացատրեք, թե ի՛նչ է պատահել մեր ջրին,-խնդրեց նա։
Խոհարարն ասաց, որ ինքը գործ չունի մեր փորձերի հետ, իրեն իսկական մաքուր ջուր է պետք: —Ես գործ չունեմ ձեր փորձերի հետ, ինձ իսկական մաքուր ջուր է պետք,-ասաց խոհարարը։
Բարկացած ընկերոջը հանգստացնելու համար ասում էր, որ նրա նման ուրիշ մեկն էլ չկա, ու դեռ ոչ ոք այդպիսի պայմաններում չի եղել և այդպիսի բան չի արել: —Քեզ նման ուրիշ մեկն էլ չկա, ու դեռ ոչ ոք այդպիսի պայմաններում չի եղել և այդպիսի բան չի արել,-ասում էր նա բարկացած ընկերոջը հանգստացնելու համար։
4.Հարցական դերանունների փոխարեն համապատասխան բացահայտիչներ գրի՛ր:
Միքայելը` եղբայրս, երեկ մեր տանն էր:
Տանտիրուհուց` Աննայից, հեռագիր էր ստացել:
Տղան անհամբեր սպասում էր Սևուկի` իր ձիու երևալուն:
Մայրը որդուց` Արեգից, արդեն երկար ժամանակ լուր չուներ:
Քուռկիկ Ջալալին արագ մոտեցավ տիրոջը` Սասունցի Դավթին:
Հրազդանը` Արաքսի ձախ վտակը, Երևանով է անցնում:
5..Կետադրի՛ր:
Մենք՝ ես ու Ցոլակը, մտանք բակ:
Ընկերներս՝ գլխաբաց թե հասարակ շապիկով երկու տղա, քայլում էին գետափով:
Ես ու իմ ընկերը՝ Անդոն, հաց ենք տանում նրա հոր՝ բրուտ Ավագի համար:
Կարմիր շորերով աղջիկը՝ այդ բարձրահասակ երեխան, հեռացավ կտուրից ու մոտեցավ աղջիկներին:
Մուխի մեջ երևաց ոսկե ծամիկներով Ազնոն՝ դուստրը իմ վաղեմի ծանոթի:
Քամին՝ աշխարհի հզոր ու անսանձ ոգին, վայրագ ուժով խառնեց- պղտորեց գետի անշարժ ջրերը:
Մեր՝ երեխաներիս աչքը, չէր հեռանում արագիլներից:
Ամենավերին աստիճանին կանգնած էր իմ բարեկամը՝ Բաֆուտի Ֆոնը:
Ծառերից՝ հազարամյա կաղնիներից, կանցնես ու կտեսնես փնտրածդ հյուղակը:
6.Նայի՛ր օրինակին և որոշիչ բառակապակցությունը փոխարինի՛ր որպես կամ իբրև կապերով կազմվող բացահայտիչներով: Կետադրությանն ուշադրությո՛ւն դարձրու:
Օրինակ`
Կոշիկի դատարկ տուփի նման տունը ինչ-որ մեկի կողմից մոռացվել էր այդ հեռավոր բլրի վրա: 1. Որպես կոշիկի դատարկ տուփ՝ տունն ինչ-որ մեկի կողմից մոռացվել էր այդ հեռավոր բլրի վրա:
2. Տունը` որպես կոշիկի դատարկ տուփ, ինչ-որ մեկի կողմից մոռացվել էր այդ հեռավոր բլրի վրա:
Նավի հսկա թրի նմանվող սուր քթամասը ճեղքում էր ջուրը:
Նավի սուր քթամասը՝ իբրև հսկա թուր, ճեղքում էր ջուրը։
Ապահով թաքստոցի նմանվող այդ տակառը կատվին շատ էր փրկել:
Իբրև ապահով թաքստոց՝ այդ տակառը կատվին շատ էր փրկել։
Մութ վարագույրի նմանվող անտառը թաքցնում էր այդ հսկա կենդանիների բախումը, բայց ձայները լսվում էին:
Անտառը՝ որպես մութ վարագույր, թաքցնում էր այդ հսկա կենդանիների բախումը, բայց ձայները լսվում էին:
Սպիտակ բրդի եթերային ծվենների նման ամպերը սահում էին մեր գլխի վրայով:
Ամպերը՝ իբրև սպիտակ բրդի եթերային ծվեններ, սահում էին մեր գլխի վրայով:
Տարօրինակ արձանների նմանվող ժայռերը կանգնել էին
քամուն հանդիման:
Ժայռերը՝ իբրև տարօրինակ արձաններ, կանգնել էին քամուն հանդիման:
Այդ վայրերի միակ տիրակալի նման քամին շեփորում ու գոռգոռում էր ժայռերի ծերպերում:
Քամին՝ որպես այդ վայրերի միակ տիրակալ, շեփորում ու գոռգոռում էր ժայռերի ծերպերում:
7.Նախադասությունն ընդարձակիր` կետերի փոխարեն որպես ի՞նչ, իբրև ի՞նչ, որպես ո՞վ, իբրև ո՞վ հարցերին պատասխանող բացահայտիչներ գրելով:
Էլիասը` իբրև ճանապարհորդող, ինձ բացատրում էր ճանապարհը:
Անտառը` իբրև անմարդաբնակ վայր, մռայլ ու գժկամ տեսք ուներ:
Թռչունի առաջին ճիչը` իբրև սովի նշան, չափազանց զարմացրեց մեզ:
Իսկ այդ արձակ տարածության մեջ արձանն էր` իբրև նորությունն:
Պահակը` իբրև պաշտշան, որոշեց ինձ մենակ չթողնել:
Ներողամիտ հայացքով նրանց խուճապին ու իրարանցմանը հետևում էր հավաստին` իբրև անմեղ:
Հարցերին պատասխանող պարոնը` իբրև մի հայտնի անձ, անցավ հավաքվածների միջով ու մոտեցավ մեքենային:
8.Կետադրի՛ր:
Հույներր ծովերի աստված Պոսեյդոնին եզ էին գոհաբերում՝ որպես ջրային տարերքի հզորության խորհրդանիշ:
Քարակերտ ու կղմինդրածածկ փոքրիկ տունը՝ որպես շքեղ ապարանք առանձնանում էր գյուղի խարխուլ տների մեջ:
Նկարահանող խցիկի մոտ անփույթ կանգնած էր Ջեկը՝ իբրև իր արժեքն իմացող անփոխարինելի օպերատոր:
Տուփից ուղիղ դեպի կինը դուրս թռավ թունավոր կանաչ օձը՝ իբրև դիպուկ նետված փետրագնդակ:
Իբրև սուրացող շնաձկանը կպած խխունջներ՝ կառչել էինք վազող կենդանուց:
Լեռների ու բլուրների մեծ մասը՝ որպես հրաբխային ժայթքման զավակներ, վեր են նետված ստորերկրյա հզոր ուժերի կողմից:
9.Հարցական դերանունները փոխարինի՛ր խնդիր (գործողության հետ առնչություն ունեցող առարկա) լրացումներով:
Մի ականատես նկարագրում էր մեղադրյալի, գողությունը:
Բնության բոլոր ուժերը միասին անճանաչելիորեն փոխում են կյանքը:
Լավան մոտենում էր գյուղին:
Մի քանի օր անց որսորդներն են օգնության հասնում աղջկան:
Լեռները դղրդում էին երկրաշարժից:
ժայռի գագաթը միայն ուղղաթիռով կարելի է բարձրանալ:
Արեն Մնացականյան 