Русский язык

2 урок.

Ознакомьтесь с теорией «Стили речи» и выполните задания.

Задание1: подберите пример текста к каждому стилю речи.

Разговорный стиль-привет, как ты? как дела?

Научный стиль-Пустыня это территория с крайним сухим климатом.

Официально-деловой стиль- Здравствуйте господин Каспаров мы вас приглашаем играть в шахматный турнир Вейк Ан-Зее.

Публицистический стиль- Почему есть люди которые не заботятся о бездомных животных?

Художественный стиль- Сегодняшний закат был особа прекрасный.

Задание2: напишите свой собственный текст в одном из представленных стилей.

Художественный стиль

Решили друзья поехать на пикник, но дорога была длинная и ехали они через лес. Они приехали в очень прекраснее место у озера, озера была чистым, и они решили купаться. После они гуляли по глубинам леса, они там нашли грибы, и решили их пожарить и так они провели очень хороший день.

1.Ролевая игра

  • Задание: Представьте, что вы — предмет из текста (шкаф, буфет или кресло). Напишите монолог от имени этого предмета, в котором он делится своими мыслями и чувствами.

Представляю что я шкаф

Если бы не было меня, то куда бы ты поставил свою одежду, или куда бы ты повесил свои куртки, и прощу бережно относись ко мне и к креслaм и к буфету.

2.Создание альтернативного описания

  • Задание: Напишите альтернативное описание одного из предметов (шкаф, буфет, кресло) так, как его мог бы описать взрослый или другой автор. Сравните это описание с оригиналом.

Когда я был маленьким я представлял что белый шкаф в моей комнате очень похож на призрака и боялся его.

Հայոց լեզու

30.10.24

Ածական

1.Ըստ կազմության` տրված ածականները բաժանի՛ր չորս խմբի: Ալեծուփ, մեծ, ուժեղ, հոտավետ, հորդառատ, առևտրական, հոդային, ոսկեհուռ, խոշոր, սիրելի, միջմոլորակային, ահեղամռունչ, համեստ, մարդամոտ:

1 խումբ-Մեծ, ուժեղ, խոշոր, համեստ
2 խումբ-Հոտավետ, հոդային, սիրելի 
3 խումբ-Ալեծուփ, հորդառատ, ոսկեհուռ, մարդամոտ 
4 խումբ-Առևտրական, միջմոլորակային, ահեղամռունչ

2.Ա խմբի գոյականներից ածականներ ստացի՛ր Բ խմբի ածականակերտ ածանցների միջոցով:

Ա. Տուն, իմաստ, գույն, ոսկի, երկաթ, համ:

Բ. Ան, դժ, յա, ատ, եղեն, եղ:

Անտուն, դժգույն, անիմաստ, գունատ, գույնեղեն, գունեղ, ոսկյա, ոսկեղեն, երկաթեղեն, երկաթյա, անհամ, համեղ:

3.Տրված բայերից ածականներ կազմի՛ր և ընդգծի՛ր ածականակերտ ածանցները:

Վստահել, համակրել, բացատրել, դյութել, գրավել, հուզել, բարկանալ, վախենալ, ամաչել, պարծենալ:

վստահել- անվստահ

համակրել- համակրություն

Բացատրել- բացատրություն

Դյութել- դյութազուն

գրավել-գրավիչ

Հուզել- հուզիչ

բարկանալ- բարկություն

Վախենալ-վախկոտ

Ամաչել- ամաչկոտ

Պարծենալ- պարծենկոտ

4.Տրված բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՛ր ածականներով և ընդգծի՛ր ածականակերտ ածանցները:

Յոթ գյուխ ունեցող, երկու երես ունեցող, երկու փող ունեցող, եռանդով օժտված, շատ բուրդ ունեցոդ, գույն ունեցող, թևեր ունեցող, մեծ ուժ ունեցող, երեք տարի (ամ) տևող, տասը տարեկան:

Յոթ գյուխ ունեցոդ- յոթ գլխանի

երկու երես ունեցող- երկերեսանի

Երկու փող ունեցող- երկփողանի

եռանդով օժտված- եռանդուն

շատ բուրդ ունեցոդ- բրդոտ

գույն ունեցող- գունավոր

թևեր ունեցող- թևավոր

մեծ ուժ ունեցող- ուժեղ

երեք տարի (ամ) տևող- եռամյա

5.Կետերը փոխարինի՛ր ածականակերտ ածանցներով:

անկենդան, դժկամ, անխոսկան, հայրիկ, կիսատ, փառատ, վայրենի, աղի, արևելյան, երևանյան, ընկերոջ, կծվություն, ազդող, թրթռիկ, հնչեղ, շաչուն, խոհանոց, դողդոջուն:

6.Ընդգծված բառերի իմաստներն արտահայտի՛ր բառակապակցություններով և բացատրի՛ր, թե այդ ածականներն ինչո՛ւ ոչ թե ուն, այլ յուն ածանցով են կազմվել:

Օրինակ`

Ահեղաշաչյուն փոթորիկ — Ահեղ շաչյունով փոթորիկ: Քաղցրահնչյուն մեղեդի-քաղցր հնչյունով մեղեդի, գրվում է յունով որովհետև արմատը հնչյուն բառն է: Քնքշաշրշյուն զգեստ-Քնքուշ շրշյունով զգեստ, գրվում է յունով որովհետև արմատը շրշյուն բառն է: Բարեհնչյուն ձայն-բարի հնչյունով ձայն, գրվում է յունով որովհետև արմատը հնչյուն բառն է: Դառնահնչյուն ոռնոց-դառը հնչյունով ոռնոց, գրվում է յունով որովհետև արմատը հնչյուն բառն է:

գորդյան հանգույց

Գորդյան հանգույց, գրական ակնարկություն։ Ըստ հին հունական ավանդության՝ փռյուգիական տոհմապետ Գորդիոսը Զևսի տաճարին է նվիրում իր կառքը։ Վերջինիս լուծը քեղիին էր կապված այնպիսի հնարամտությամբ, որ հնարավոր չէր հանգույցի ծայրերը գտնել ու արձակել։ Ում հաջողվեր, նա պետք է տիրեր Ասիային։ Ալեքսանդր Մակեդոնացին, պարսկական արշավանքից առաջ, Գորդիոսի հանգույցը լուծեց թրի մի հարվածով։ Այստեղից էլ «Գորդյան հանգույց» արտահայտությունը՝ անլուծելի, կնճռոտ խնդիր իմաստով և «Գորդյան հանգույցի լուծում» արտահայտությունը, որ նշանակում է բարդ, խճճված իրադարձությունների ժամանակ կայացնել արագ ու խիզախ վճիռ։

Երկրաչափություն

Թեմա՝ Քառակուսի։

Քառակուսի է կոչվում այն ուղղանկյունը, որի բոլոր կողմերը հավասար են:

kvadrāts.JPG

Քառակուսու հատկությունները

Քառակուսին զուգահեռագիծ է, ուղղանկյուն և շեղանկյուն: Հետևաբար, այն ունի զուգահեռագծի, ուղղանկյան և շեղանկյան բոլոր հատկությունները:

1. Քառակուսու բոլոր կողմերը հավասար են՝ AB=BC=CD=AD:

kvadrāts 1.JPG

2. Քառակուսու բոլոր անկյունները 90° են:

kvadrāts 2.JPG

3. Քառակուսու անկյունագծերը հավասար են և հատման կետով կիսվում են՝ BD=AC; BO=OD=AO=OC:

kvadrāts 5.JPG

4. Քառակուսու անկյունագծերը փոխուղղահայաց են՝ BD⊥AC:

kvadrāts 3.JPG

5. Քառակուսու անկյունագծերը նաև անկյունների կիսորդներ են՝ ∢ABD=∢DBC=∢BCA=…=45°:

kvadrāts 4.JPG

6. Անկյունագիծը քառակուսին բաժանում է չորս հավասար հավասարասրուն ուղղանկյուն եռանկյունների:  

kvadrāts 6.JPG

Հարցեր և առաջադրանքներ։

1․ Ո՞ր պատկերն է կոչվում քառակուսի։ GEOGEBRA ծրագրով գծել ABCD քառակուսի։

2․ Գրել քառակուսու հատկությունները։

Քառակուսու բոլոր կողմերը իրար հավասար են, քառակուսու բոլոր անկյուններն 90° են:

3․ Տրված է՝ OC=23 սմ: Գտնել DB-ն։

kvadrāts 3 bez lenka.JPG

լուծում՝ 23*2=46

Պատ.՝ DB=46

4․ Քառակուսու կողմը 15 սմ է։ Գտնել քառակուսու պարագիծը։

Լուծում՝ 15*4=60 սմ

Պատ՝. 60 սմ

5․Քառակուսու պարագիծը 72 սմ է: Հաշվել քառակուսու կողմը:

Լուծում՝ 72/4=18 սմ

Պատ.՝ 18 սմ

6․ Քառակուսու անկյունագծերի հատման կետից մինչև բոլոր կողմերը եղած հեռավորությունների գումարը 24 սմ է: Գտեք քառակուսու պարագիծը:

լուծում՝ 24:4=6սմ, 6*2=12, 12*4=48

Քիմիական ռեակցիաներ և հավասարումներ

Քիմիական ռեակցիաների ընթացքում նյութերը փոխարկվում են մեկը մյուսին և ռեակցիային մասնակցող նյութերից նոր նյութեր են առաջանում:

Քիմիական ռեակցիաները պայմանականորեն կարելի է պատկերել այսպես կոչված քիմիական հավասարումների օգնությամբ:

Քիմիական հավասարումը  ռեակցիայի պայմանական գրառումն է քիմիական բանաձևերի և հատուկ նշանների օգնությամբ:

Քիմիական հավասարում կազմելու քայլաշարը

1. Պարզել, թե ի՞նչ նյութեր են մասնակցում ռեակցիային և կանխատեսել, թե ի՞նչ նյութեր (վերջանյութեր կամ արգասիքներ) կարելի է ստանալ սկզբնական նյութերից (ելանյութերից):

2. Որոշել ելանյութերի և վերջանյութերի քիմիական բանաձևերը:

3. Կազմել քիմիական ռեակցիայի ուրվագիրը:

Քիմիական հավասարումը կազմված է երկու մասից՝ ձախ և աջ:

Ելանյութերի բանաձևերը գրվում են հավասարման ձախ, իսկ վերջանյութերի բանաձևերը՝ աջ կողմում: Եթե վերցրած կամ ստացված նյութերի թիվը մեկից ավելի է, ապա այդ նյութերի բանաձևերի միջև գումարման +  նշան է դրվում: Ելանյութերի և վերջանյութերի բանաձևերի միջև տեղադրվում է դեպի աջ ուղղված սլաք (→):

4. Հավասարեցնել ռեակցիայի հավասարման աջ և ձախ մասերը.

Հաշվի առնելով, որ ռեակցիայի արգասիքների մոլեկուլները առաջանում են հենց նույն տարրերի ատոմներից, որոնցից կազմված են ելանյութերը, ինչպես նաև զանգվածի պահպանման օրենքը, որի համաձայն՝ ելանյութերի զանգվածների գումարը հավասար է վերջանյութերի զանգվածների գումարին,  հավասարման աջ և ձախ մասերում գործակիցների օգնությամբ հավասարեցնում ենք յուրաքանչյուր քիմիական տարրի ատոմների թիվը և սլաքը փոխարինում ենք հավասարման (=) նշանով:

Գործակիցը թիվ է,՝որը ռեակցիայի հավասարման մեջ դրվում է քիմիական բանաձևից առաջ և ցույց է տալիս տվյալ բանաձևին համապատասխանող նյութի քանակը (1 թիվը որպես գործակից չի գրվում): 

Դիտարկենք քիմիական ռեակցիա կազմելու օրինակ.

Մագնեզիումի ժապավենը օդում այրելիս առաջանում է սպիտակ փոշի՝ մագնեզիումի օքսիդ:

th (5).jpg
th (8).jpg
th (6).jpg

մագնեզիումի ժապավեն             մագնեզիումի այրումը                  մագնեզիումի օքսիդ

մ ա գ ն ե զ ի ու մ  +  թ թ վ ա ծ ի ն  →  մ ա գ ն ե զ ի ու մ ի   օ ք ս ի դ

Կազմենք քիմիական հավասարման ուրվագիրը.

2Mg+O2→2MgO

Ինչպես տեսնում ենք, ձախ մասում մագնեզիումը մեկ ատոմ է, աջ մասում` նույնպես, ուրեմն հավասարեցնելու կարիք չկա: Հավասարման ձախ մասում թթվածինը երկու ատոմ է, իսկ աջ մասում` մեկ: Հավասարեցնելու նպատակով մագնեզիումի օքսիդի բանաձևից առաջ գրում ենք 2 գործակիցը.

2Mg+O2→2MgO

Բայց այժմ արդեն մագնեզիումի ատոմներն են աջ մասում ավելանում, կրկին հավասարեցնելու նպատակով ձախ մասում մագնեզիումից առաջ գրում ենք 2 գործակիցը և, փոխարինելով սլաքը հավասարման նշանով, ստանում ենք քիմիական հավասարումը վերջնական տեսքով.

2Mg+O2=2MgO

Այս սկզբունքով կարող ենք կազմել ցանկացած քիմիական հավասարում:

N2+O2=2NO

Na2Cl+H2SO4=Na2SO4+2HCl