Արեն Մնացականյան

47.

1) x=3

2) y=7

3) z=13

4) x=3

5) a=7

6) b=5

7) m=2

8) x=5

9) y=3

10) z=4

11) a=-4

12) x=8

13) x=8

14) y=6

15) a=10

Որքան ավելի էի տարիք առնում և իմ կյանքում գտած փոքր բավականությունները ինձ սկսում էին անհամ թվալ, այնքան ավելի պարզ էր դառնում, թե որտեղ պետք է փնտրեմ երջանկության ու կյանքի աղբյուրը։ Ես իմացա, որ սիրված լինելը ոչինչ է, սիրելը, սակայն, ամեն ինչ։ Եվ ես ավելի ու ավելի էի հակված տեսնելուն, որ այն, ինչը մեր լինելիությունը արժեքավոր ու ուրախալի է դարձնում, ոչ այլ ինչ է, եթե ոչ մեր զգացմունքները և հույզերը։ Որտեղ էլ երբևէ Երկրի վրա ինչ-որ բան եմ տեսել, որը կարելի էր «Երջանկություն» անվանել, ապա այն կազմված է եղել հույզերից։ Փողը ոչինչ էր, ուժը ոչինչ էր. շատերին ենք տեսել, ովքեր ունեցել են մեկն էլ, մյուսն էլ, բայց և այնպես թշվառ են եղել։ Գեղեցկությունը ոչինչ էր. տեսել ենք գեղեցիկ տղամարդկանց ու կանանց, ովքեր իրենց ողջ գեղեցկությամբ հանդերձ դժբախտ են եղել։ Անգամ առողջությունը ծանր չէր կշռվում։ Յուրաքանչյուրն առողջ էր այնքան, որքան ինքն էր իրեն զգում. որոշ հիվանդներ մինչև վերջ ծաղկում էին կյանքի ծարավից, որոշ առողջներ էլ սարսափահար թոշնում էին տառապանքների վախի մեջ։ Երջանկությունը, սակայն, մշտապես այնտեղ էր, որտեղ մարդը թունդ զգացմունքներ ուներ և ապրում էր դրանցով, չէր վանում այն իրենից և չէր կառավարում, այլ հոգ էր տանում դրա մասին ու վայելում։ Գեղեցկությունը չէր երջանկացնում նրան, ում պատկանում էր, այլ նրան, ով այն սիրել ու երկրպագել գիտեր։
Ըստ երևույթին, զանազան զգացմունքներ կային, բայց հիմնականում դրանք մեկն էր։ Կարելի է բոլոր զգացմունքները կամք անվանել, կամ ինչպես միշտ։ Ես այն սեր եմ կոչում։ Երջանկությունը սերն է, ուրիշ ոչինչ։ Ով կարողանում է սիրել, երջանիկ է։ Մեր հոգու ամեն մի շարժում, որում հոգին զգում է իրեն և իր կյանքը, սերն է։ Այսպիսով երջանիկ է նա, ով ի վիճակի է շատ սիրել։ Բայց սիրելը և տարփանքը բոլորովին էլ նույն բանը չեն։ Սերը իմաստնացած կիրք է։ Սերը չի ուզում ունենալ, այն միայն սիրել է ցանկանում։ Դրա համար էլ երջանիկ էր այն փիլիսոփան, ով աշխարհին տածած իր սերը կշռադատում էր մտքերի սարդոստայնով, որը կրկին ու կրկին փաթաթում էր աշխարհը իր սիրո թելերով։ Բայց ես փիլիսոփա չէի։ Բարոյականության ու առաքինության ուղիներին ինձ համար նույնպես երջանկություն չկար։ Այդժամ ես իմացա, որ երջանկացնել կարող է միայն այն առաքինությունը, որը ես ինքս եմ իմ մեջ զգում, հայտնագործում ու փայփայում։ Ինչպե՞ս կարող էի ինչ-որ օտար առաքինությունը յուրացնել ցանկանալ։ Բայց ահա, թե ինչ տեսա՝ սիրո պատվիրանը։ Տարբերություն չկա Հիսուսն է սովորեցրել այն, թե Գյոթեն։ Այդ պատվիրանը լիովին սխալ է հասկացվել աշխարհի կողմից։ Դա բոլորովին էլ պատվիրան չէր։ Պատվիրաններ չկան ընդհանրապես։ Պատվիրանները Ճշմարտություններ են, որոնցով իմացողը կիսվում է չիմացողի հետ, և չիմացողը ընկալում ու զգում է դրանք։ Պատվիրանները սխալ կերպով ընկալված Ճշմարտություններ են։ Բոլոր իմաստությունների հիմքը այն է, որ երջանկությունը գալիս է միայն սիրո միջոցով։ Այժմ ես ասում եմ. «Սիրի՛ր մերձավորիդ». սա արդեն իսկ կեղծված ուսմունք է։ Հավանաբար, ավելի ճիշտ կլիներ ասել. «Սիրի՛ր քեզ այնպես, ինչպես քո մերձավորներին»։ Եվ, հավանաբար, դա է նախասխալը, որ միշտ պետք է ամեն բան սկսել մերձավորներից…
Ամեն դեպքում, ամենախորքայինը մեր մեջ երջանկություն է տենչում, տենչում է բարերար ներդաշնակություն այն ամենի հետ, ինչը մեզնից դուրս է։ Այս ներդաշնակությունը կխախտվի, հենց որ որևէ բանի հետ ունեցած մեր հարաբերությունները տարբերվեն սիրուց։ Չկա սիրելու պարտականություն, կա միայն երջանիկ լինելու պարտավորություն։ Մենք այս աշխարհում ենք միայն դրա համար։ Եվ ողջ պարտավորություններով, ողջ բարոյականությամբ ու ողջ պատվիրանները պահելով շատ հազվադեպ ենք միմյանց երջանիկ դարձնում, որովհետև հենց մե՛նք դրանով չենք երջանկանում։
Մարդը կարող է «լավը» լինել միայն այն ժամանակ, երբ երջանիկ է, երբ իր ներսում հարմոնիա կա։ Այսինքն՝ երբ նա սիրում է։
Իսկ աշխարհում դժբախտությունը և իմ անձնական դժբախտությունը բխում է միայն նրանից, որ սերը խաթարվել է։ Այստեղից էլ Նոր կտակարանի այս խոսքերն հանկարծ ինձ համար դարձան ճշմարիտ ու խորը. «Եթե չդառնաք ու չլինեք մանուկների պես…» կամ «Երկնքի արքայությունը ձեր մեջ է»։
Դա էր ուսմունքը՝ միակ ուսմունքը աշխարհում։ Այդ ասել է Հիսուսը, այդ ասել է Բուդդան, ասել է Հեգելը, յուրաքանչյուր ոք՝ իր աստվածաբանության մեջ։
Յուրաքանչյուրի համար աշխարհում միակ կարևոր բանը սեփական ներաշխարհն է, սեփական հոգին, սիրելու սեփական կարողությունը։ Եթե այն կարգին է, մարդը հաճույքով կորեկաձավար կամ թխվածք կուտի, ցնցոտիներ կամ զարդեր կկրի։ Այդ ժամանակ աշխարհը կհամահնչի հոգու հետ՝ մաքուր ու ներդաշնակորեն, որովհետև ամեն ինչ լավ է, ամեն ինչ կարգին է։
…Մարդը ոչինչ չի կարող սիրել այնպես, ինչպես ինքն իրեն։ Մարդը ոչնչից այնքան չի սարսափի, որքան ինքն իրենից։ Այսպես միաժամանակ առաջացել են պարզունակ մարդու այլ դիցաբանությունները, պատվիրաններն ու կրոնները, նաև այն տարօրինակ վերածնվել-պայծառակերպվելու համակարգը, որով հանդարտվում է կյանքը և ըստ որի՝ մարդու մասնավոր սերն իր հանդեպ համարվում էր արգելված ու թաքցվում էր, պետք է գաղտնի պահվեր ու քողարկված մնար։
Մեկ ուրիշին սիրելը համարվում էր ավելի լավ, ավելի բարոյական, ավելի ազնիվ, քան ինքդ քեզ սիրելն էր։ Եվ քանի որ ինքնասիրությունը մի ժամանակ բնածին պահանջ էր և մերձավորի հանդեպ սերը նրա կողքին երբեք չէր կարող պատշաճ կերպով բարգավաճել, հնարվեց մի քողարկված, բարձրագոչ, ոճավորված ինքնասիրություն՝ մերձավորների հանդեպ սիրո փոխադարձության տեսքով։ Այսպիսով ընտանիքը, ցեղը, գյուղը, կրոնական համայնքը, ազգը և ժողովուրդը սրբացվեցին…
Այն մարդը, ով հանուն իր հանդեպ ունեցած սիրո չէր կարող ոչ մի չնչին բարոյական պատվիրան խախտել, համայնքի, ժողովրդի և հայրենիքի համար իրավունք ուներ ամեն ինչ անել, նույնիսկ ամենասարսափելին։ Ցանկացած դատապարտելի մղում այստեղ դառնում էր պարտականություն ու հերոսություն։
Այսքան հեռուն է գնացել մարդը մինչ օրս։
Գուցե ժողովուրդների կուռքերը ժամանակի ընթացքում կտապալվեն և նորովի կբացահայտվի սերը ողջ մարդկության հանդեպ, և գուցե հին նախաուսմունքը կրկին դուրս կհորդա։
Այսպիսի իմացությունները գալիս են դանդաղ։ Նրանք պտտվում են պարույրաձև։
Եվ եթե դրանք կան, ապա դրանց հասել են մի ցատկով, մի ակնթարթում։ Բայց իմացությունը դեռևս կյանքը չէ։ Դա դեպի կյանքը տանող ճանապարհն է, իսկ ոմանք հավերժ ճանապարհին են մնում։

1.Կրկնում ենք Գոյական անունը։

2. Կետերի փոխարեն գրիր զ կամ ս

Կենտրոնախույզ, քննախույզ, ծաղկահույզ, մտասույզ խելակորույս, Թիֆլիս, արևակեզ, բազկաթոռ, Վարդգես, գույնզգույն, մզկիթ, որպեսզի, ընկույզ, Երասխ, Մարզպետունի, մարդախույս, հարզախույզ։

1. Հոլովիր այս բառերը, լույս, տուն, հայր, մայր, կին, աշակերտ:

Ուղղական- լույս(ը), տուն(ը), հայր(ը), մայր(ը), կին(ը), աշակերտ(ը)

Սեռական-լույսի, տան, հոր, մոր, կնոջ, աշակերտի,

Տրական- լույսին, տներին, հայրին, մայրերին, կնոջ, աշակերտին,

Հայցական- լույսը, տունը, հայրը, մայրը, կինը, աշակերտը,

Բացառական-լույսից, տնից, հորից, մայրից, կնոջից, աշակերտից,

Գործիական- լույսով, տնով, հորով, մայրով, կնոջով, աշակերտով,

Ներգոյական- լույսի մեջ, տան մեջ, հոր մեջ, մոր մեջ, կնոջ մեջ, աշակերտի մեջ,

516, Ա 2*2*7

Բ 2⁷

Գ 5*73

Դ 3*3*3*3*5*5

517. 415268

519. Ա ab³c

Բ 12x²y³z⁵

Գ -2a²x²

Դ 5n³m²

Ե a³b²c

Զ budi

Է 0

Ը 1

1. Կետերի փոխարեն գրիր համապատասխան տառը, երկհնչյունը և կրկնակ բաղաձայնը:
Օլիմպոսը, որտեղ անցկացվում էին օլիմպիական խաղերը, հին հույների գլխավոր սրբավայրերից մեկն էր: Յուրաքանչյուր չորս տարին մեկ տասնյակ հազարավոր ուխտագնաց էր հավաքվում այնտեղ: Եվ գալիս էին ոչ միայն Հունաստանի բնակիչները: Ողջ գարունն ու ամառը դեպի Օլիմպոս էին լողում նավեր նաև Իտալիա յից, Սիցիլիայից, Փոքր Ասիայի ափամերձ քաղաքներից, էգեյան ծովի կղզիներից:

Օլիմպոսի գլխավոր սրբությունը գերագույն աստծո` Զևսի տաճարն էր: Տաճարի խորքում խոյանում էր Զևսի վիթխարի արձանը` փառաբանված որպես հին աշխարհի յոթ հրաշալիքներից մեկը: Հունաստանում դժբախտ էին համարում այն մարդուն, որը չէր տեսել Ֆիդիասի այդ հանճարեղ ստեղծագործությունը:

«Մարդկանց և աստվածների թագավոր» Զևսը նստած էր հոյակապ ու ճոխ զարդարված գահին: Նրա մարմնի վերին մասը մերկ էր, ներքևի մասը` փաթաթված թանկարժեք թիկնոցով: Զևսը մի ձեռքում պահում էր Նիկե աստվածուհու արձանը, մյուսում` գավազանը, որը պսակված էր նրա սրբազան թռչունի` արծվի պատկերով: Ձիթենու ճյուղերից պսակը զարդարում էր աստծո գլուխը:

Զևսի հսկայական արձանի վրա Ֆիդիասի հետ աշխատող աշակերտներին սարսափեցնում էին արձանի ահռելի չափերը: Արձանը տաճարի ներքին տարածության մեկ երրորդն էր զբաղեցնում: Գահին նստած Զևսի գլուխը համարյա կպչում էր առաստաղին:
Նրա հագուստը, գլխի պսակն ու ժապավենները, ձեռքի Նիկեի հագուստն ու հաղթական պսակը պայծառ, շողշողացող ոսկուց էին: Զևսի գլուխն ու մարմինը, Նիկեի ամբողջ կերպարանքը փղոսկրից էին: Փղոսկրի ջերմ, դեղնավարդագույն երանգը Զևսի պատկերին զարմանալի կենդանություն էր տալիս:
Զևսի պատկերը դիտողի համար տպավորիչ էր ոչ միայն իր վեհությամբ: Դեմքին մի արտասովոր հմայք կար` խաղաղության, անհուն իմաստնության ու բարության զգացում: Եվ միևնույն ժամանակ աստվածային հզորություն էր դրոշմված նրա ողջ կերպարի վրա: Ում հաջողվել էր տեսնել Ֆիդիասի Զևսին, պնդում էր, որ ինքը ոչ թե արձան, այլ իսկական աստվածությունն է տեսել:

2. .Լրացրու’ բաց թողնված տառերը,  երկհնչյունները, կրկնակ բաղաձայնները:

Դժոխք, ամբողջ, վարձավճար, կարգապահ, անօթևան, անջրդի, բամբ տախտակամած, բացօթյա, անդորրավետ, առած, անդրավարտիք, մրրկահողմ, սիգապանծ,  խորդուբորդ,  կմախք, կցկտուր,  ճեպընթաց, սանդուղք, օրիորդ :

3. Կազմի’ր   6 բառ`   սյունակներից    ընտրելով  մեկական  արմատ.
դրախտ                կեր
խոտ                    բաժին
մաս              դիմակ
խոժոռ                հավ
մրջյուն               խցիկ
բեռ                     բույն

մրջնաբույն, բեռնախցիկ, խոտակեր, մասնաբաժին, խոժոռադեմ:

4..Յուրաքանչյուր   սյունակից   ընտրելով մեկական  նախածանց  և արմատ` կազմի’ր  6  նախածանցավոր   բառ.

ենթ         սրահ

նախ       դարձյալ

հար        բաժին

արտ       տևել

վեր         ձեռք

առ          սահման

նախասրահ, արտասահման, վերադարձ, ենթաբաժին, առձեռն, հարատև:

5.. Յուրաքանչյուր սյունակից  ընտրելով մեկական վերջածանց և արմատ` կազմի’ր  6 վերջածանցավոր բառ.                  .

պահել       ոտ

խաչագող               ան

կալվածատեր         ոն

յուղել                  յալ

հավելավճար         ածո

իշխել                   ություն

խաչագողություն, պահածո, իշխան,