Արեն Մնացականյան

Ամբողջ թվերի հանումը

Առաջադրանքներ 2.

48.Տրված բառերից տեղ ցույց տվող ածանցների օգնությամբ նոր բառե´ր կազմիր: Գրի´ր գործածված ածանցները:

Հիվանդանոց, ծաղկանոց, մկանոց, Հայաստան, նստարան, այբենարան, դասարան, դպրոց, դարբնոց, հյուրանոց, զորքանոց, Ռուսաստան, գործարան, բրուտանոց,  կույս Հունաստան, Ուզբեկստան, Հնդկաստան, թուփ, ծիրան, ավազան։

Կազմածդ  ո՞ր բառերն են մեծատառով սկսվում:

Երկրների անունները:

51.   Տրված գոյականներից ի՞նչ անել կամ ի՞նչ լինել  հարցին պատասխանող բառեր (բայեր) կազմիր և բայ կազմող մասնիկներն ընդգծիր:

ա) Ամպ-ամպամել. ծաղիկ-ծաղկել. վար-վարել. կար-կարել. unւգ-սգալ. երգ-երգել. ժողով-ժողովել. օճառ-օճառվել:

բ) Գող-գողանալ. վախ-վախենալ, քար-քարանալ, մահ-մահանալ, մանուկ-մանկանալ, (իջ-իջնել), մայր-մայրանալ:

59. Տրված արմատներով ի՞նչ անել կամ ի՞նչ լինել հարցին պատասխանող բայեր կազմի´ր և դրանց մեջ բայ կազմող մասնիկներն ընդգծի´ր:

Նստ-նստել, սահ-սահել, վազ-վազել, կարդ-կարդալ, խաղ-խաղալ, տես-տեսնել,  հագ-հագնել, փախ-փախնել, սառ-սառել, թռ-թռնել, կպ-կպնել:

61. Նախադասությունները  լրացրո´ւ (ուղղակի խոսքեր գրի´ր):

(փոքրիկը խնդրեց.

-………… -Կարո՞ղ եմ այս գիշեր գնալ մայրիկիս մոտ:
— ………….. -Բայց անտառը մութ է, առանց լուսամփո՞փ, ո՞նց ես գնալու,-անհանգիստ ասաց իշխանը:

-………………… -Մայրիկիս վերջին անգամ վեց շաբաթ առաջ եմ տեսել, – բողոքեց տղան:

-……………….. Իր երեխայի համար ,-անհանգստացավ պապիկր:

– Ես մարդ-մեքենան եմ, ես մարդ-մեքենան եմ,- շարունակ ասում էր մարդ-մեքենան ,-:

64. Տրված  բառերի իմաստները արտահայտի´ր բառակապակցություններով:

Օրինակ՝ դարավերջ — դարի վերջը,

աշխատասենյակ — աշխատելու համար նախատեսված սենյակ:

Գառնարած-գառներին արածեցնող մարդ, բարեսիրտ-բարի սիրտ ունեցող, չարամիտ-չար մտքեր ունեցող,  լեռնագագաթ-լեռան գագաթ, արա­գահոս-արագ հոսացող, հարթավայր-հարթ տարածք, աստղագիտություն-աստղերի մասին գիտություն:

Ամբողջ թվերի հանումը

Առաջադրանքներ.

Тема для обсуждения :«Доброта , вежливость, дружба» 

Тема урока: Времена глаголов

Классная работа:

1.Запиши глаголы в неопределённой форме.

Ставят-ставить, везёт-везти, бегают-бегать, цветёт-цвести, плачет-плакать, несёт-нести, пахнет-пахнуть, завтракает-завтракать, бредёт-брести, делаете-делать, знакомят-знакомить, разгребёт-разгребать, вешаем-вешать, плетём-плести, трясёт-трести, мокнут-мокнуть, квакают-квакать.

2.Напишите глаголы в настоящем, будущем и прошедшем времени.

Гладит-гладил-погладит, любил-любит-полюбит, постучал-стучит-постучит, увидел-видит-увидит, заплачет-плачет-заплакал, писал-пишет-напишет, поведёт-ведёт-вёл, чертил-чертит-почертит, буду следить-следит-следил , бегать-бежит-бегал-побежит, трогать-трогает-трогал-потрогает.

3.Определите вид и время глаголов.

Речушка замёрзла-(совершенный вид-прош. во.). На быстрине над полыньёй поднимается(несовершенный вид-наст. вр.) пар. Речка дышит(несов. вид-наст. вр). От её холодного дыхания вырастут(сов. вид-буд. вр.) на закраинах льда белые венчики цветов.

4. Укажите время и число глаголов.

Пробежала и пискнула(прош. вр.-единственное число) мышь. Стукнулся о берёзу и упал(прош. вр.-ед.ч.) жук. На макушке ели кукует(наст. вр.-ед.ч.) кукушка. На вершине дуба заворковал(прош. вр.-ед.ч.) дикий голубь. На закате солнца заухает(буд. вр.-ед.ч.) в лесу филин.

5.Измените глаголы по лицам и числам.

Решать-решаю-решаешь-решает-решаем-решаете-решают, ходить-хожу-ходишь-ходит-ходим-ходите-ходят

Ամբողջ թվերի գումարումը

Առաջադրանքներ 2.

Մի առևտրականի մոտ անազատության մեջ մաշվում էր մի թռչնակ: Մի անգամ առևտրականը պատրաստվում էր մեկնել Հնդկաստան՝ նրա հայրենիք: Թռչնակը խնդրեց, որ իր մասին պատմի ազատ թռչուններին:

Առևտրականն ազնվորեն պատմեց իր գերու մասին ինչ-որ վայրի թռչունի: Նա սատկած ընկավ գետնին: Առևտրականը մտածեց, որ դա իր սիրելի թռչնակի ընկերուհին էր, ու շատ վշտացավ:

Առևտրականը վերադարձավ տուն, ու թռչնակը հարցրեց, թե ինչ նորություն է բերել:

— Ավաղ, ես պատմեցի քո մասին ընկերուհիներիցդ մեկին, ու նա հենց այդ պահին վշտից մահացավ:

Հազիվ էր նա այսքանը ասել, թռչնակը անշնչացած ընկավ վանդակի հատակին:

— Ընկերուհու մահվան մասին լուրը սպանեց նրան,- մտածեց վշտացած առևտրականը:

Նա թռչնակին դուրս հանեց վանդակից ու դրեց պատուհանագոգին: Թռչնակը հենց նույն պահին պատուհանից դուրս թռավ: Նա պատուհանի առաջ թառեց ծառի ճյուղին ու ասաց վաճառականին.

— Անխելք, դա խորհուրդ էր իմ ընկերների կողմից, թե ինչպես վարվեմ, որպեսզի ազատվեմ գերությունից։ Եվ դա ինձ փոխանցվեց քո միջոցով։

Ու թռչնակը թռավ, վերջապես, ազատ:

1.Կարդա’, գրի’ր առակի ասելիքը։ Առակի ասելիքը այն է, որ առևտրականը միամիտ էր, և թռչունն էլ խաբեց նրան: Երբ առևտրականը Հնդկաստանում տեսավ այն թռչունին և պատմեց, իր թռչունի մասին, այն թռչունը ձեվացրեց, թե խեղճ թռչնակ է քո թռչնակը: Եվ վերջում պարզվեց, որ թռչնակն ուզում էր ազատություն:

2.Վերնագրի’ր առակը։

Խելոք թռչնակը ու հիմար վաճառականը:

3.Գործնական աշխատանք. կատարի’ր 24-28-րդ առաջադրանքները։

24․Տրված խմբերի գոյականները հոգնակի դարձրո՛ւ և բացատրի՛ր օրինաչափությունը:

Ա. Ուժ-ուժեր, տարր-տարրեր, ծով-ծովեր, նաև-նավեր, կույտ-կույտեր, բերդ-բերդեր, շենք-շենքեր:

Բ. ճանապարհ-ճանապարհներ, գաղտնիք-գաղտնիքներ, հրաշք-հրաշքներ, մեքենա-մեքենաներ, շրջան-շրջաններ, շինություն-շինություններ, նահավահանգիստ-նավահանգիստգիստներ:

Գ. Գառ-գառեր, դուռ-դռեր, մատ-մատներ, մուկ-մկներ, թոռ-թոռներ, ձուկ-ձկներ, լեռ-լեռներ, բեռ-բեռներ:

Դ. Աստղ-աստղեր, արկղ-արկղեր, վագր-վագրեր, անգղ-անգղեր, սանր-սանրեր:

Ե. Ծովածոց-ծովածոցեր, սուզանավ-սուզանավեր, դաշտավայր-դաշտավայրեր, շնագայլ-շնագայլեր, հեռագիր-հեռագրեր, լրագիր-լրագրեր:

Զ. Քարտաշ-քարտաշներ, գրագիր-գրագրեր, լեռնագործ-լեռնագործներ, բեռնակիր-բեռնակրեր:

Է. Մարդ-մարդիկ, կին-կանայք:

25․Փակագծում տրված բառերը հոգնակի՛ դարձրու և համապատասխան ձևով գրի՛ր կետերի փոխարեն:

Մրցող լաստանավերը (լաստանավ) մաքուր էին ու զարդարված գույնզգույն լաթերով:
Հարթավայրերը (հարթավայր) գարնան հորդացումների ժամանակ գետերը կարող են հակառակ ուղղությամբ հոսել:
Օդերևութաբանները (օդերևութաբան) զգուշացնում են քաղաքին սպառնացող նոր ցիկլոնի մասին:
Գետում ջրի մակարդակը բարձրացել էր սառցադաշտերի (սառցադաշտ) պատճառով:
Ջրի հոսանքը դանդաղեցնում են հատակին լցված քարակույտերը (քարակույտ):
Աշխարհի գեղեցիկ ջրվեժները (ջրվեժ) մեկը` Վիկտորիան, անցյալ դարում է հայտնագործվել եվրոպացիների կողմից:
Շատ ծովախորշեր (ծովախորշ) վերածվել են ցամաքի:

26․Բառակապակցությունն անվանել մեկ բառով:

Օր․՝ յոթ գլխով- յոթգլխանի,․․․

Յոթ գլխով- յոթգլխանի

ստրուկի մտքով- ստրկամիտ

լի և առատ- լիառատ

կյանքի հյութ- կենսահյութ

ցավից լլկված- ցավալլուկ

մոլոր մտքով- մոլորամիտք

սուր ընթացող- սրընթաց

խելքը կորցրած- խելքակորուստ

նոր հայտնված- նորահայտ

մենակ ապրող- մենակյաց

խիստ բարքով- խստաբարո

երկար ապրող- երկարակյաց

նոր եկած- նորեկ

աչքին հաճելի- ակնահաճ

27․Տրված բարդ բառերի առաջին բաղադրիչները փոխելով՝ ստանալ նոր բառեր:
Բարձրագագաթ – մեծագագաթ
քաղցրաձայն – բարձրաձայն
վսեմաշուք- գեղեցկաշուք
տիրակալ- իշխանակալ
վճռաբեկ- Աղաբեկ
սառնաղբյուր- պաղաղբյուր
վարկանիշ- թվանիշ
դալկադեմ- հակադեմ
ցատկահարթակ- ուղղահարթակ
հոռետես- Արատես

28․Փակագծերում տրվածներից ընտրեք ճիշտ տարբերակը:
Նվագել (ջութակի վրա, ջութակ), կռվել (թշնամու դեմ, հետ), վերաբերել (հարցին, հարցի մասին), վատ վերաբերվել (ընկերոջը, ընկերոջ հետ), անհանգստանալ (կատարվածով, կատարվածից), մասնակցել (մրցույթին, մրցույթում), հաղթել (մրցույթում, մրցույթին), կասկածել (ընկերոջը, ընկերոջ վրա), համաձայն լինել (առաջարկին, առաջարկի հետ):

1. Ո՞ր երևույթներն են կոչվում ֆիզիկական։ Բերե՛ք օրինակներ։ Կայծակ, երբ ձյուն է գալիս:
2. Ո՞ր երևույթներն են կոչվում քիմիական ։ Բերե՛ք օրինակներ։ Ապակու կոտրվել, Փայտի այրվելը:
3. Որո՞նք են ֆիզիկական երևույթների տարատեսակները։ Ձայնային, էլեկտրական, մագնիսական:
4. Ո՞ր երևույթն են անվանում քիմիական ռեակցիա։ Պղնձի հիդրոքսիդի քայքայումը:
5. Թվարկե՛ք քիմիական ռեակցիաների բնորոշ մի քանի հատկանիշ: Գույնի, Համի, Հոտի, փոփոխությունը, գազի, ջերմության, Լույսի և նստվածքի անջատումը։
6. Բերե՛ք քիմիական ռեակցիայի օրինակներ։ Մոմի այրվելը, կաթվի թթվելը, նեխած ձվի հոտը և այլն:
7. Լուսասինթեզը համարվու՞մ է քիմիական ռեակցիա։ Այո:
8. Ո՞ր քիմիական ռեակցիաներն են անվանում քայքայման։ Երբ մի նյութ քայքայվում է և առաջանում է նոր բարդ կամ պարզ նյութ։
9. Ո՞ր քիմիական ռեակցիաներն են անվանում միացման։ Երբ երկու նյութ միանում են իրար առաջացնելով նոր նյութ։

1. Ի՞նչ է այրումը։Ի՞նչով է ուղեկցվում այն։

 Այրումը քիմիական ռեակցիա է, որն ուղեկցվում է ջերմության և լույսի անջատումով։

1. Որո՞նք են այրման առաջացման պայմանները։

Որպեսզի այրումը տեղի ունենա, հարկավոր է նյութը նախապես տաքացնել մինչև համապատասխան բռնկման ջերմաստիճան։ Տարբեր նյութեր բրնկվում են տարբեր ջերմաստիճաններում, օրինակ՝ փայտը` 270 C-ում, քարածուխը՝ 350 C-ում և այլն։

1. Հրդեհը հանգցնելու ի՞նչ միջոցներ գիտեք։

Կա 2 պայման՝ ջերմաստիչանի իջեցում և թթվածնի մուտքի դադարեցում։
Վառվող փայտը կամ ածուխը հանգցնում են սառը ջրով, որն իջեցնում է ջերմաստիճանը և կասեցնում օդի մուտքը դեպի այրվող առարկան։

1. Ի՞նչ է վառելանյութը։

Նյութերը որոնք այրվելիս անջատում են ջերմություն, կոչվում են վառելիք: Օրինակ՝ բենզին, տորֆ, քարածուխ:

1. Ո՞ր նյութերն են կոչվում օքսիդներ:

Օրինակ՝ Երբ թթվածնի և այլ նյութերի միջև տեղի ունեցող քիմիական ռեակցիաները օքսիդացման ռեակցիաներ են:

1. Ի՞նչ բաղադրություն ունեն աղերը:

Աղերը բարդ նյութեր են, որոնք կազմված են մետաղների ատոմներից և թթվային մնացորդներից:

1. Որո՞նք են թթվային անձրևների առաջացման պատճառները,և ի՞նչ
   հետևանքներ կարող են դրանք ունենալ:
   Թթվային անձրևը շատ վնասակար է կենդանիների բույսերի և ձկների համար որոնք ունեն քայքայման ռեակցիա:
2. Ինչու՞ չի կարելի այրել կենցաղային աղբը:
   որովհետև այդ ամենը վնաս է հասցնում երկիր մոլորակին,օթին և բույսերին:

• Որտե՞ղ է Միջագետքը, ի՞նչ սահմաններ է ընդգրկում։

Միջագետքը սկսում էր Հայկական լեռնաշխարհի հարավից և ձգվում մինչև Պարսից ծով: Նրանք գրավեցին Խաթթուսասը, փոքր Ասիան և Միտաննին:

• Միջագետքում ինչպե՞ս ձևավորվեցին առաջին պետությունները։

• Ներկայացրեք Հին Եգիպոսի ձվավորման պատմությունը, նշանավոր արքաների գործունեությունը։

Ռամզես 2-րդ- Նա օգնել է Հին եգիպտոսին և Խեթական տերությանը կնքել է: <<Հավերժական խաղաղության պայմանագիր>>:

Թութմոս երրորդ- նա Եգիպտոսը կառավարել է 54 տարի, և ունեցել բազում հաղթանակներ իր արշավանքների շնորհիվ:

• Ե՞րբ Փոքր Ասիայում ձևավորվեցին պետություններ։

Ք.ա III հազարմյակի վերջին ստեղծեցին փոքր պետություններ: Դրանք աշխույժ առևտրական կապեր ունեին միջագետքի հետ:

• Պատմե՛ք Խեթական պետության մասին։

Ք.ա. XVII դարում խեթերի պետությունների միջև սկսված պայքարն ավարտվեց Լաբարնա արքայի հաղթանակով: Մայրաքաղաքը հռչակվեց Խաթթուսասը: Հաջորդ արքան նվաճեց ամբողջ փոքր Ասիա թերակղզին: Այսխես ստեղծվեց խեթական մեծ թագավորությունը:

Ամբողջ թվերի գումարումը