Արեն Մնացականյան

.Փակագծում տրված բառերը գրի՛ր կետերի փոխարեն՝ դնելով պահանջված թվով:

1940 թվականից ԱՄՆ-ում գրանցվել է հազար ութ հարյուր քսանչորս հրդեհներ(հրդեհ): Ամեն տարի կրակը ոչնչացնում է իննից տասը միլիոն հեկտարհեկտար)անտառներ(անտառ): Մեկ տարում այրված փայտանյութի արժեքը կազմում է համարյա հիսուն միլիոն դոլար(դոլար):

Աշխարի ամենամեծ պատկերասրահը Սանկտ Պետերբուրգի Էրմիտաժն է: Այնտեղ արվեստի ավելի քան երեք միլիոն ստեղծագործություն(ստեղծագործություն) է ցուցադրվում(ցուցադրել): Այդ թանգարանի բոլոր երեք հարյուր քսաներկու դահլիճները(դահլիճ) հայելու համար մարդ շուրջ քսանհինգ կիլոմետր(կիլոմետր) ճամապարհ է անցնում:

2.Փակագծում տրված բառերը գրի՛ր կետերի փոխարեն՝ դնելով պահանջված թվով:

Այն ժամանակ Լեհաստանում ապրիլին(ապրիլ) հարյուր տասնինը վայրի ցուլ(ցուլ )որոնցից (որ) չորսը (պահվել) է փորձատեսությունում , յոթը՝ կենդանաբանական այգիներում, իսկ հարյուր ութ ցուլը (ցուլ) կա՛մ արգելանոցներում է ապրել(ապրել), կա՛մ ազատ արածել(արածել)՝ որտեղ որ պատահեր, բայց և անտառային նախարարության մշտական հսկողության տակ են(են):

Իսկ առաջներում, երբ անտառի թավուտներում արածում էին(արածել) ավելի քան հազար հինգ հարյուր ցլեր(ցուլ), ոչ մեկը չէր հետևում նրանց:

Միայն Ուզանդայի Մյավա թերակղզում իննսուն գետաձի(գետաձի) ավելի քան հարյուր խոտաճարակ խոշոր կենդանիներ (կենդանի) են ապրում:

3.Գտի՛ր նախադասությունների արտահայտած մտքերի տարբերությունները՝ ուշադրություն դարձնելով թվականներին:

Ա. Բոլոր դասարաններում քսանհինգ աշակերտ կա:-քանակական Բ. Բոլոր դասարաններում քսանհինգ-քսանհինգ աշակերտ կա: -Բացարձակ բաշխական

Ա. Շրջանի գյուղերում երկու դպրոց կա:-քանակական Բ. Շրջանի գյուղերում երկուական դպրոց կա: -Բաշխական

Ա. Թռչունները չորս փետուր գցեցին ու անցան:-քանակական Բ. Թռչունները չորսական փետուր գցեցին ու անցան:-Բացարձակ բաշխական

Ա. Ընկերներս ամրոցում մի տուն ունեն:-քանակական Բ. Ընկերներս ամրոցում մի-մի տուն ունեն:-Բացարձակ բաշխական

Հիմնադրվել է 1815 թվականին Մոսկվայում, մեծահարուստ Լազարյանների նախաձեռնությամբ և միջոցներով։ Սկզբում եղել է տարրական տիպի մասնավոր դպրոց և կոչվել է Հայկական Լազարյան (Ղազարյան) ուսումնարան։ Սովորել են միայն Լազարյան որդեգիրները։ 1820-ական թվականներին ուսումնական ծրագրով համապատասխանել է ռուսական գիմնազիաների մակարդակին։ Հանրակրթական առարկաների հետ դասավանդվել են ռուսերեն, հայերեն, լատիներեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն, պարսկերեն, թուրքերեն, արաբերեն։ Ընդունվել են տարբեր ազգերի 10-14 տարեկան հասակով երեխաներ, հիմնականում հայեր և ռուսներ։ Դիմորդներ է պատրաստել համալսարան ընդունվելու համար, ինչպես նաև պաշտոնյաներ և հայկական դպրոցների ուսուցիչներ։

1827 թվականին վերանվանվել է Արևելյան լեզուների Լազարյան ինստիտուտ (հայկական աղբյուրներում ավանդաբար կոչվել է Լազարյան ճեմարան)՝ ենթարկվել է ժողովրդական կրթության նախարարությանը։ 1830-ական թվականներից ստացել է 2-րդ աստիճանի ուսումնական հաստատության իրավունք՝ 5-ամյա ուսուցմամբ։ 1841 թվականին ճեմարանին կից բացվել է հոգևոր բաժին՝ հայ եկեղեցու սպասավորներ Հոգևոր դպրոցների ուսուցիչներ պատրաստելու նպատակով։ 1848 թվականի կանոնադրությամբ Լազարյան ճեմարանը դասվել է պետական առաջին աստիճանի դպրոցների՝ լիցեյների կարգը, ութամյա ուսուցմամբ՝ գիմնազական ութ և լիցեյական երկու դասարաններով։ Վերջին երկու դասարաններում դասավանդվել են արևելյան լեզուներ։ Նոր կանոնադրությամբ ճեմարանն ընդունել է շեշտված արևելագիտական բնույթ։ Պատրաստվել են թարգմանիչներ, դիվանագիտության բնագավառի աշխատողներ, արևելյան լեզուների դասատուներ։ 1851 թվականին բացվել է նախապատրաստական բաժին, որտեղ երեխաները պատրաստվում էին ընդունվել ճեմարանի գիմնազիական բաժին։ Ուսումնական ծրագրի մեջ մտնող մեկ արևելյան լեզվից բացի, հայերը և Կովկասի այլ ազգությունների պատկանող սաները սովորել են նաև իրենց մայրենի լեզուն։ 1872 թվականի նոր կանոնադրությամբ Լազարյան ճեմարանը կազմվել է երկու ուսումնական հաստատություններից՝ դասական գիմնազիայից և եռամյա ուսուցմամբ մասնագիտական դասարաններից (արևելյան լեզուների ֆակուլտետ), որ ստեղծվել էին լիցեյական դասարանների հիման վրա։ Արևելյան լեզուների ֆակուլտետը իր ուսումնական մակարդակով համապատասխանել է բարձրագույն ուսումնական հաստատություններին։

1.Քո սիրած թեմայով գրիր փաստեր (մոտավորապես տասը հատ):

1.2005 թվականին Հակոբյանին ձերբակալել էին Դուբայի օդանավակայանում՝ իրեն շփոթելով մեկ այլ Վլադիմիր Հակոբյանի հետ, ով մեղադրվում էր մարդասպանության մեջ։ Շուտով շախմատիստին բաց թողեցին, բայց դրա պատճառով նա ուշացավ 7-րդ Դուբայ օփեն մրցաշարից, որտեղ վարկանիշային ֆավորիտ կլիներ։

2.Երկու կողմից առաջին չորս քայլ կատարելու հնարավոր քանակը հավասար է 318 979 564 000.

3.Շախերի ամենաերկար գրանցված շարքը կազմված է 74 անընդմեջ շախից։ Մեկ պարտիայում ամենաշատ գրանցված շախերի քանակը 114 է, ընդ որում, 98-ը արվել են մեկ կողմից։

4.Հայտնի է պարտիա, որտեղ ոչ մի խաղաքար խաղատախտակից չի հեռացվել ամբողջ պարտիայի ընթացքում։ Խաղը տևել է 94 քայլ։

5.Ամենաշատ խաղաքարերի քանակը, որոնք վերցվել են մեկ դաշտի վրա, 15 է, այդ դաշտը անվանել են <<սև խոռոչ>>։

6.Շաշկին շախմատից ավելի հին խաղ է։

7.Հին Հնդկաստանում շախմատ խաղում էին մատների վրա, ուղղակի կտրում էին պարտվողի մատը։

8.Ամենաշատ խաղաքար <<ուտելու>> ռեկորդը պատկանում է թագուհուն, այն մի խաղի ընթացքում <<կերել է>> հակառակորդի 11 խաղաքար։

9.Շախմատային ժամերը սկսեցին օգտագործել 1852 թվականից, երբ նախորդ տարվա ընթացքում երկու գրոսմաստերներ քնեցին տախտակի առջև խաղի չափազանց երկար լինելու պատճառով։

10.Ամենաերկար շախմատային պարտիան կարող է տևել 5 949 քայլ։

11.Իր առաջին քայլում զինվորը մեկի փոխարեն երկու դաշտ առաջ շարժել առաջարկվել է Իսպանիայում 1280 թվականին։

12.Առաջին միջազգային մրցաշարը տեղի է ունեցել 1585 թվականին Իսպանիայում։

13.Ամենաերկար մտածելու ռեկորդը պատկանում է բրազիլացի Ֆրանսիսկո Տրոիսին․ նա մեկ քայլի վրա ծախսել է 2 ժամ 20 րոպե։

2.Գտի՛ր թվականները :

Գտածոն յոթանասուն միլիոն տարվա հնություն ուներ:

Միայն տասը ամիս հետո տուփը կարելի է բացել:

Փոքրիկ հովիվը երեսուն–երեսունհինգ գառ էր պահում: Մի օր երեքը գայլի բաժին դարձավ:

Հիսուներկու շենքից տասներեքը կառուցվել է:

Տասներկու օր մնաց քարանձավում, մինչև որ անձավի մուտքը բացվեց:

Միայն մի քաղաքում Բոմբեյում, մարդիկ յոթանասուն լեզվով ու բարբառով են խոսում:

3. Թվականները գտի՛ր և պարզի՛ր, թե դրանց հետ գոյականները ո՞ր դեպքում են հոգնակի թվով գործածվում:

Միջոցառմանը հարյուր իննսունվեց երեխա մասնակցեց:

Մասնակից հարյուր իննսունվեց երեխանները նույն երգը երգեցին:

Երբեմն, սառնամանիքների ժամանակ, երկնքում երկու կամ երեք արև է երևում:

Մի անգամ, 1868թ. ապրիլի իննին, ուրալյան երկնքում միաժամանակ ութ արև երևաց: Մեկն իսկական էր, մնացած յոթ արևները կեղծ էին:

4. Փակագծում տրված բառերը գրի՛ր կետերի փոխարեն՝ դնելով պահանջված թվով:

Աշխարհում մոտ հազար երեք հարյուր ժողովուրդներ (ժողովուրդ) կա: Այդ հազարերեք հարյուր ժողովուրդները (ժողովուրդ) խոսում են մոտ երեք հազար լեզվով: Կան լեզուներ, որոնցով տարբեր ժողովուրդներ են խոսում: Օրինակ, Անգլիայի, ԱՄՆ-ի, Կանադայի, Ավստրալիայի, Նոր Զելանդիայի քաղաքացիները հիմնականում անգլերեն են խոսում, Լատինական

Ամերիկայի բնակչության մեծ մասը, բացառությամբ բրազիլացիների, իսպաներեն է խոսում: Սակայն ավելի հաճախ հակառակն է լինում. մի երկրի ժողովուրդը մի քանի լեզուներով(լեզու) է խոսում: Սուդանում, օրինակ, հարյուր տասնյոթ լեզու է գործածվել(գործածվել): Կոնգոյում հինգ հարյուր լեզու(լեզու) կա: Դաղստանում մոտ մեկ միլիոն մարդ է բնակվում(բնակվել), և այդտեղի մեկ միլիոն բնակիչները խոսում են (խոսել) ավելի քան վաթսուն լեզվով:

Կարդացեք հեքիաթը:

1. Դուրս գրեք անհասկանալի բառերը և բառարանի օգնությամբ բացատրեք:

կորնթարդ-ալիքաձև

նողկալի-զզվելի

վխտալ-խլվլալ

եռուզեռել-իրարանցում

խփշտել-խժռել

զարհուրելի-սարսափելի

Ի՞նչ նմանություն ունեն հեքիաթում նկարագրված քաղաքի մարդիկ իրական կյանքի հետ: Ծերուկը շատ էր սիրում զննել ու ուսումնասիրեր:

1.Ո՞րն է հեքիաթի փոխաբերական իմաստը:

Անշուշտ, տեսած կլինեք խոշորացույց` կլոր, կորնթարդ, որի միջով բոլոր իրերն իրենց իրական չափերից հարյուր անգամ մեծ են երևում: Եթենայես պատահական ջրափոսից վերցրած կաթիլին, կտեսնես հազարավոր զարմանալի գազանիկներ, որոնք ջրի մեջ առհասարակ նկատելի չեն, թեևկան ու այնտեղ են, իհարկե:

Նայում ես մի այդպիսի կաթիլի, ու քո առաջ, ոչ ավել, ոչ պակաս, միամբողջ ափսե էակներ են վխտում, զեռում, թռչկոտում, կծում միմյանցառջևի կամ ետևի թաթիկը, մերթ այս հանգույցը, մերթ այն վերջույթը, բայց այդուհանդերձ յուրովի ուրախանում ու զվարճանում են:

Լինում է, չի լինում մի ծերուկ է լինում, որին բոլորը կոչում են Հոգսեն Զննող: Նրա անունն էր, ինչ արած:  Նա իր հոգսն է համարում զննել ամեն ինչ` դրանցից դուրս կորզելով այն ամենը, ինչ հնարավոր է: Իսկ եթե չէր հաջողվում դրան հասնել սովորական ճանապարհով, դիմում էր կախարդության:

Նա, ուրեմն, մի անգամ նստել ու խոշորացույցով զննում էր հենց ճահճից վերցրած ջրի մի կաթիլ: Աստված իմ Աստված, ո՜նց էին այդ գազանիկներն այդտեղ վխտում ու եռուզեռում: Հազարավո՜ր, հազարավո՜ր, ու բոլորն էլ ոստոստում էին, վազվզում,կծոտում, խփշտում ու խժռում մեկմեկու:

— Նողկալի է,- բացականչեց ծերուկ Հոգսեն Զննողը:- Հնարավոր չէ՞ դրանց մի կերպ հանդարտեցնել, կարգ ու կանոն մտցնել դրանց կյանքի մեջ, որպեսզի յուրաքանչյուրն իմանա իր տեղն ու իրավունքները:

Ծերուկը մտածեց-մտածեց, բայց ոչ մի հնար չգտավ: Ստիպված էր կախարդության դիմել:

— Արի կլինի` դրանց ներկեմ, որպեսզի լավ աչքի զարնեն,- ասաց ու նրանց վրա քիչ կաթեցրեց կարմիր գինի հիշեցնող ինչ-որհեղուկ. բայց դա գինի չէր, այլ վհուկի արյուն, և այն էլ` ամենաառաջնակարգ: Բոլոր տարօրինակ գազանիկները հանկարծկարմրավուն երանգ առան, և ջրի կաթիլն այժմ կարելի  էր մի ամբողջ քաղաքի տեղ դնել, ուր զեռում են մերկ վայրենիներ:

— Ինչ բանի ես. դա ի՞նչ է,- հարցրեց ծերուկին մի այլ կախարդ, որն անուն չուներ և հենց դրանով էլ տարբերվում էր մյուսներից:

— Կարո՞ղ ես` կռահիր,- արձագանքեց  Հոգսեն Զննողը:- Թե որ կռահես ինչ է` քեզ կնվիրեմ: Բայց գլխի ընկնելը հեշտ չէ,մանավանդ որ չգիտես` ինչն ինչոց է:

Անանուն կախարդն աչքը մոտեցրեց փքապակուն: Ա ՜յ քեզ բան. նրա աչքի առաջ մի ամբողջ քաղաք էր փռված` վխտացող մարդկանցով լեցուն, բայց բոլորն էլ մերկ էին դեսուդեն վազ տալիս: Խելքից դուրս բան էր. սարսափ, զարհուրանք: Բայց ամենազարհուրելին այն էր, որ նրանք անխղճաբար հրմշտում, բոթում, ճանկռոտում, խածնում ու պատառ-պատառ էին անումիրար: Ով ցածում էր` անպատճառ փորձում էր վեր մագլցել, ով վերևում էր` ցած էր ընկնում:

— Մի տե՜ս, մի տե՜ս, հրե ՜ն այն մեկի ոտքն իմից երկար է, թող կորչի, թող վերանա: Իսկ սա՜. ականջի հետևի ելունդիննայեք. մանր ու ցավոտ: Ուրեմն թող ավելի ցավի:

Ու նրանք կծոտում էին խեղճին, պատառոտում ու խժռում այն բանի համար, որ մանրիկ ուռուցք ուներ: Տեսնեն` ինչ-որ մեկնիր համար նստել է զգաստ, կարմիր օրիորդի պես, ոչ մեկին չի դիպչում, միայն թե իրեն չդիպչեն: էդ էր պակաս. վրա էինպրծնում, քաշքշում, ոտնատակ տալիս, մինչև որ հետքն անգամ չմնա:

— Զարհուրելի զվարճանք,- ասաց անանուն կախարդը:

— Իսկ քո կարծիքով ինչ է դա: Կարո՞ղ ես գուշակել,- հարցրեց Հոգսեն Զննողը:

— Այստեղ գուշակելու ոչինչ էլ չկա: Պարզ երևում է,- պատասխանեց մյուսը.- Սա Կոպենհագենն է կամ մի որևէ ուրիշ մեծքաղաք. ախր դրանք իրար շատ են նման… Սա մեծ քաղաք է:

— Դա ճահճաջրի կաթիլ է,- բարբառեց Հոգսեն Զննողը:

Трудно сказать, что всего дороже на свете. У каждого человека свое понимание, свой
подход к этому вопросу. Для кого-то дороже всего Родина, для другого – семья. Кто-то не
может жить без друзей, а кто-то без своей собаки. Есть люди, для которых деньги – это
все, а есть такие, кому личная свобода дороже всего на свете.
Самое дорогое, что есть у меня — это моя семья, здоровая, крепкая семья. Моя семья
небольшая, но очень дружная: мама, папа, бабушка и я. Каждый из членов семьи заботится
друг о друге, и, особенно, обо мне, и всегда придёт на помощь в трудную минуту, потому
что в семье, по крайней мере, в моей, любовь друг к другу и поддержка, не смотря ни на
что, всегда превыше всего. Правда, поддерживают пока меня, а не я их, но я люблю их всех
очень сильно. Люблю приходить после уроков домой, и, открывая дверь, слышать их
громкие голоса, а моя семья всегда очень громкая. Люблю, когда пахнет чем – то
вкусненьким: значит мама готовит нам очередной шедевр. Ненавижу расстраивать свою
семью, обожаю путешествовать с ними и собирать в памяти воспоминания.
Когда началась пандемия и все мои друзья сходили с ума, я наслаждался каждой минутой,
каждой игрой в лото по вечерам, каждым рассказом бабушки о своей молодости,
особенно, когда ее глаза при этом наполнялись радостью и теплом. Вот оно – счастье! Это
мои мама, папа и бабушка! Нет ничего в жизни важнее и роднее, чем моя семья!
Я прочитал где-то о том, что семья – это ковчег спасения, и я с этим согласен. Ковчег
спасения, где можно укрыться от всех проблем и найти поддержку и любовь. И я очень
дорожу своим ковчегом!

Вопросы для обсуждения после прочтения текста։

1. А что для вас всего дороже на свете? Это моя семья и шахматы.
2. Как вы считаете, кто такие “дорогие” люди? Мама, папа, сестра, дедушки и бабушки и те которые мои родственники.
3. Есть ли для вас что-то дороже семьи? Нету но шахматы это тоже дороже для меня, но не как моя семья.
4. Каким образом что-то становится важным и дорогим для нас? Когда ты любишь её или его.

Прокомментируйте данные высказывания։

На свете должен быть кто-то, кому от тебя нужно лишь одно: чтобы ты был жив и
чтобы у тебя все было хорошо.-Я согласен с этим высказываниям, это может бить мама или папа или кто то из родных.
Труды во имя близких не следует и почитать за труд.-Ты должен помогать своим родным без какой-то наградой.
Нет в этом мире радости сильней, чем лицезрение близких и друзей.-Это хорошо потому что это значит что всё идёт хорошо и никто из них не будет грустить.
Не нужно, чтобы тебя любил весь мир. Достаточно нескольких близких людей.-Ты не можешь делать так чтобы весь мир любил тебя. По этому это уже хорошо когда у тебя есть родные и друзья и они тебя уважают.

Задания для выполнения։

1. Подберите синонимы к следующим словам:
   Важный-горделивый, уютный-комфортный, родной-свой, хороший-порядочный, радостный-веселый.

1. Составтье словосочетания с данными словами:
   Добрая-добрая сестра, удачное-удачное дело, сестра-сестра красивая, жадный-жадный человек, внимательный-внимательный охранник, природа-волшебная природа, дружелюбные-дружелюбные соседи, семья-большая.
2. Поставьте данные слова во множественное число։

друг-друзья
человек-люди
цель-цели
народ-народи
сон-сны
враг-враг
игра-игры
цветок-цветки

1-մեկ

2-երկու

3-երեք

4-չորս

5-հինգ

6-վեց

7-յոթ

8-ութ

9-ինը

10-տաս

11-տասն մեկ

12-տասներկու

13-տասնըերեք

14-տասնչորս

15-տասնհինգ

16-տասնվեց

17-տասնյոթ

18-տասնութ

19-տասնինը

20-քսան

21-քսանմեկ

22-քսաներկու

23-քսաներեք

24-քսանչորս

25-քսանհինգ

26-քսանվեց

27-քսանյոթ

28-քսանութ

29-քսանինը

30-եռեսուն

31-երեսունմեկ

32-երեսուներկու

33-երեսուներեք

34-երեսունչորս

35-երեսունհինգ

36-երեսունվեց

37-երեսունյոթ

38-երեսունութ

39-երեսունինը

40-քառասուն

41-քառասունմեկ

42-քառասուներկու

43-քառասուներեք

44-քառասունչորս

45-քառասունհինգ

46-քառասունվեց

47-քառասունյոթ

48-քառասունութ

49-քառասունինը

50-հիսուն

51-հիսունմեկ

52-հիսուներկու

53-հիսուներեք

54-հիսունչորս

55-հիսունհինգ

56-հիսունվեց

57-հիսունյոթ

58-հիսունութ

59-հիսունինը

60-վաթսուն

61-վաթսունմեկ

62-վաթսուներկու

63-վաթսուներեք

64-վաթսունչորս

65-վաթսունհինգ

66-վաթսունվեց

67-վաթսունյոթ

68-վաթսունութ

69-վաթսունինը

70-յոթանասուն

71-յոթանասունմեկ

72-յոթանասուներկու

73-յոթանասուներեք

74-յոթանասունչորս

75-յոթանասունհինգ

76-յոթանասունվեց

77-յոթանասունյոթ

78-յոթանասունութ

79-յոթանասունինը

80-ութսուն

81-ութսունմեկ

82-ութսուներկու

83-ութսուներեք

84-ութսունչորս

85-ութսունհինգ

86-ութսունվեց

87-ութսունյոթ

88-ութսունութ

89-ութսունինը

90-ինսուն

91-ինսունմեկ

92-ինսուներկու

93-ինսուներեք

94-ինսունչորս

95-ինսունհինգ

96-ինսունվեց

97-ինսունյոթ

98-ինսունութ

99-ինսունինը

100-հարյուր

Թվականը քանակ կամ թիվ ցույց տվող բառերն են:
Թվականներն ըստ իմաստի լինում են՝ քանակական, կոտորակաշյին, բաշխական, դասական։

Առարկաների քանակ ցույց տվող թվականները կոչվում են  քանակական թվականներ:

Քանակական թվականները լինում են բացարձակ, կոտորակային և բաշխական:

 Բացարձակ են կոչվում այն քանակական թվականները, որոնք ցույց են տալիս առարկաների կոնկրետ թիվը, քանակը ամբողջ թվերով:

Բացարձակ թվականներ են միավորները, տասնավորները, հարյուրավորները և բոլոր ավելի բարձր թվերը:

Հայերենի բացարձակ թվականներից բոլոր միավորները, տասը և քսան  տասնավորները, հարյուր-ը, հազար-ը, միլիոն-ը, միլիարդ-ը կազմությամբ պարզ թվականներ են, որովհետև կազմված են մեկ արմատից:

Երեսուն, քառասուն, հիսուն, վաթսուն, յոթանասուն, ութսուն, իննսուն թվականները ածանցավոր են, որովհետև կազմված են սուն ածանցով:

Երկու կամ ավելի թվից, բայց առանց սուն ածանցի կազմված թվականները բարդ բառեր են, ինչպես՝ քսանութ, հարյուր երեք, հինգ հազար:

Մեկից ավելի արմատներով և սուն ածանցով կազմված թվականները բարդածանցավոր են՝ վաթսունչորս, հարյուր երեսունմեկ և այլն:

Բարդ և բարդածանցավոր թվականներն իրենց կազմությամբ կցական կամ հարադիր բարդություններ են:

Կցական բարդություններ են այն բոլոր թվականները, որոնք կազմված են տասնավորից ու միավորից՝ 11-ից մինչև 99-ը: Այս թվականների բաղադրիչները գրվում են միասին:

Հարադիր բարդություններ են  100 -ից բարձր բոլոր թվականները, 100,1000  և ավելի բարձր թիվ ցույց տվող թվականների բաղադրիչները գրվում են առանձին՝ չորս հազար, հարյուր քսանվեց:

Բոլոր բացարձակ թվականները կարող են գրվել արաբական թվանշաններով՝ ( 1,2,3… և այլն):

. Բաշխական են կոչվում այն քանակական թվականները, որոնք ցույց են տալիս առարկաների բաշխումը որոշակի թվային քանակով:

Օրինակ`

Յուրաքանչյուր տուփում կա տասական մատիտ:
Ուսուցիչը մեզ հինգ-հինգ բաժանեց խմբերի:

Այս նախադասության մեջ տասական բառը ցույց է տալիս, թե յուրաքանչյուր տուփում ինչ քանակով են բաշխված մատիտները, հինգ-հինգ թվականը ցույց է տալիս, թե աշակերտները ինչպես են բաշխված ըստ խմբերի: Տասական, հինգ-հինգ բառերը բաշխական թվականներ են:

Բաշխական թվականները կազմվում են երկու ձևով՝

1. բացարձակ թվականին ավելացնելով ական վերջածանցը, ինչպես՝ երկուական, քսանական, հարյուրական: Այս թվականները թվանշաններով գրելիս թվանշանից հետո դրվում է գծիկ,

ապա` ական ածանցը՝  2-ական , 20-ական, 100-ական:

2. բացարձակ թվականի կրկնությամբ, ինչպես՝ երկու-երկու, քսան-քսան, հարյուր-հարյուր:

Գ. Կոտորակային կոչվում են այն թվականները, որոնք ցույց են տալիս միավորի մեկ կամ մի քանի հավասար մասերից կազմված թվեր:

Օրինակ`

Հայերը կազմում են այդ քաղաքի բնակչության մեկ երրորդ մասը:

Այս նախադասության մեջ մեկ երրորդ բառը ցույց է տալիս մարդկանց քանակ` ամբողջի մաս ցույց տվող թվով: Այդ բառը կոտորակային թվական է:

Կոտորակային թվականները հարադիր բարդություններ են, որոնց առաջին բաղադրիչը՝ համարիչը, բացարձակ թվական է, իսկ երկրորդ բաղադրիչը՝ հայտարարը, կազմվում է րորդ, երորդ ածանցներով: Կոտորակային թվականները գրվում են առանձին:

2. ԴԱՍԱԿԱՆ ԹՎԱԿԱՆՆԵՐ

Դասական թվականները ցույց են տալիս միատեսակ առարկաների թվային կարգ՝ նրանց թվարկման ժամանակ:

Հետևյալ բառերը դասական թվականներ են՝ երկրորդ, երեսուներորդ, հազարերորդ:

Դասական թվականները կազմվում են բացարձակ թվականներին ավելացնելով րորդ կամ երորդ վերջածանցները. երկու, երեք, չորս թվականներին ավելացվում է րորդ, ինչպես՝ երկրորդ, երրորդ, չորրորդ, բոլոր մյուս թվականներին` երորդ ածանցը, ինչպես՝ հինգերորդ, վեցերորդ, քսաներորդ, երեքհարյուրերորդ և այլն:

Մեկ բացարձակ թվականից դասական ձև չի կազմվում. դրա փոխարեն գործածվում է առաջին բառը: Սակայն եթե մեկ թվականը բարդ թվականների վերջին բաղադրիչն է, ապա կազմվում է մեկերորդ ձևը՝  տասնմեկերորդ, հարյուրմեկերորդ և այլն:

Երկու, երեք, չորս թվականները բարդությունների վերջին բաղադրիչ լինելու դեպքում դասականի համար նույնպես ստանում են երորդ ածանցը, ինչպես` տասներկուերորդ, տասներեքերորդ, տասնչորսերորդ, հարյուր երկուերորդ և այլն:

Դասական թվականները գրվում են նաև՝

1. արաբական թվանշաններով. այս դեպքում թվանշանից հետո դրվում է գծիկ, ապա` -րդ, որը կարդացվում ` երորդ կամ րորդ՝ 5-րդ (հինգերորդ), 100 -րդ (հարյուրերորդ), 14-րդ (տասնչորսերորդ) և այլն:

1. Պատմի՜ր թվական անվան մասին և հիշի՜ր տեսակները։

2. Գրի՜ր քո ծննդյան տարեթիվը,ամսաթիվը թվականի հնարավոր բոլոր տարբերակներով։

08.09.2012

Դասական-Ես ծնվել եմ երկու հազարերորդ տասներկու թ. սեպտեմբերի ութ-երորդին ամսի ինն-երորդին

Քանակական-Ես ծնվել եմ երկու հազար տասներկու թվականի սեպտեմբերի ութին:

3. Հիշիր մեր անցած խոսքի մասերը և ներկայացրու, թե ինչո՞վ են միմյանցից տարբերվում։

Կազմիր տրված ածականների գերադրական աստիճանը:
Ազնիվ- ամենաազնիվ
հին-ամենահին
բարի-ամենաբարի
նոր-ամենանոր
ծանր-ամենածանր
զգայուն-ամենազգայուն
սուր-ամենասուր
երկար-ամենաերկար
մեծ-ամենամեծ
գեղեցիկ-ամենագեղեցիկ
խոշոր-ամենախոշոր

Շարքում ընդգծիր համեմատության աստիճան չունեցող որակական ածականները:
Հպարտ, կույր, խեղճ, գեղեցիկ, չար, նենգ, պարկեշտ, արու, բարի, վեհ, ագահ, հղի, վսեմ, համր, պիղծ, ամուրի, խուլ, արդար, ճերմակ: