Փորձ 1.

Աշխատանքի նպատակը

Այս փորձը անոթի պատերին գազի ճնշման առաջացման մեխանիզմի բացատրման լուսաբանումն է։

Անհրաժեշտ պարագաներ.—Օդահան պոմպ, , ռետինեբարակ պատերով փուչիկ,զանգ։

Փորձի ընթացք.

Չփքված ռետինե փուչիկը, կապեցի։ Այնուհետև փուչիկը դրեցի օդահան զանգի տակ այնպես, որ այն չծածկի օդի ելքի անցքը։ Օդահան պոմպով զանգի տակից դուրս քաշեցի օդը։ Այդ ժամանակ փուչիկը սկսում է աստիճանաբար ուռչել։

Աշխատանքի նպատակը. փորձով ստուգել, թե ուժերի և նրանց բբազուկների ի՞նչ հարաբերակցության դեպքում լծակը կմնա հավասարակշռության մեջ:

Անհրաժեշտ սարքեր և նյութեր. լոբորատոր լծակ, ամրակալան, բեռների հավաքածու, չափաքանոն, ուժաչափ:

Աշխատանքի ընթացքը

1.Լծակն ամրացնել ամրակալանին այնպես, որ այն ազատ պտտվի ամրացված առանքի շուրջը:

2. Լծակի ծայրերի մանեկների պտտման միջոցով լծակը հավասարակշռեք առանցքի շուրջը:

3. Պտտման առանցքից որոշակի հեռավորությամբ լծակի աջ բազուկից կախեք երկու ծանրոց:

4. Փործերի միջոցով լծակի ձախ բազուկի վրա գտեք այն տեղերը, որտեղից կախելով՝ ա. մեկ ծանրոց բ. երկու առկայությամբ լծակը կլինի հավասարակշռության մեջ: Չափեք այդ տեղերի և պտտման առանցքի հեռավորությունները:

5. Համարելով, որ յուրաքանչյուր ծանրոց կշռում է 1 Ն, լրացրեք աղյուսակը:

6. Յուրաքանչյուր փործի համար հաշվեք ուժերի հարաբերությունը, բազուկների հարաբերությունը և գրանցեք աղյուսակում:

Հիշեք, որ ուժը կարելի է չափել նաև ուժաչափի միջոցով:

Դասարանում մենք կատարեցինք փորձը և մեր մոտ ստացվեց:

Մեխանիկական աշխատանք կոչվում է այն ֆիզիկական մեծությունը, որը հավասար է մարմնի վրա ազդող ուժի և նրա ուղղությամբ մարմնի անցած ճանապարհի արտադրյալին:

Աշխատանք= ուժ X ճանապարհ:

Եթե աշխատամնքը նշանակենք A (կարդացվում է՝ ա) տառով մարմնի վրա ազդող ուժը՝ F-ով, իսկ մարմնի անցած ճանապարհը S-ով ապա կստանանք աշխատանքի բանաձևը:

Աշխատանքը բանաձևը՝ A=Fs

Միավորներ

Միավորների ՄՀ(Միավորների միջազգային համակարգ)-ում որպես աշխատանքի միավոր ընդունում են 1Ն ուժի աշխատանքը՝ ուժի ուղղությամբ 1մ ճանապարհ անցնելիս:

Այդ միավորն անվանում են ջոուլ (Ջ)՝ ի պատիվ անգլիացի գիտնական Ջեյմս Ջոուլի: 1 ջոուլ=1 նյուտոն * 1 մետր կամ 1 Ջ=1 Ն: Օգտագործում են նաև կիլոջոուլ (կՋ), մեգաջոուլ (ՄՋ), միլիջոուլ (մՋ), միկրոջոուլ (մկՋ) և այլ միավորներ:

1 կՋ=1000 Ջ,

1 ՄՋ=1000000 Ջ,

1 մՋ = 0,001 Ջ

1 մկՋ =0,000001 Ջ

Այն ուժը, որով երկիրը ձգում է, մարմիներին կոչվում է ծանրության ուժ: Որտեղ F=G G=MxG G=Ն/9,8 9ն, որտեղ G հաստատուն թիվ է, նշանակում է 1-կգ երկիրը ազդում է Ն/9,8 ուժ:

Կենսագրություն

Իսահակ Նյուտոնը (25 Դեկտեմբեր 1642 — 20 Մարտ 1727) եղել է անգլիացի մաթեմատիկոս, ֆիզիկոս, բնական փիլիսոփա, աստղագետ, աստվածաբան և ալքիմիկոս: Համարվում է բոլոր ժամանակների ամենամեծ գիտնականներից մեկը: Նկարագրել է տիեզերական ձգողականության օրենքը և շարժման օրենքների միջոցով դրել է դասական մեխանիկայի հիմքը: Նյուտոն-Լայբնիցի Թեորեմայի համահեղինակն է: Իրականացրել է մոլորակների շարժման վերաբերյալ Կեպլերի օրենքների մաթեմատիկական համակարգումը: Առաջինն է եղել, որ փաստել է, որ սպիտակ լույսը բոլոր գույների համագումարն է: Նյուտոնի անունն են կրում բազմաթիվ օրենքներ ու տեսություններ, որոնք մինչև օրս էլ գործածվում են. նյուտոնյան դինամիկան, շարժման նյուտոնյան օրենքները, տիեզերական ձգողականության օրենքները և այլն: Հաստատել է գիտական մեթոդի ստույգ կանոնները: Գրել է աստվածաշնչյան գրքերի մեկնություններ (օրինակ, Հովհաննու Հայտնության մասին), որոնք սակայն մնացել են անտիպ:

Նյուտոն փոխարկման աղյուսակ

Նյոտոնի սանդղակը մշակվել է Իսահակ Նյուտոնի կողմից: Նա, որպես «ջերմության զրոյական աստիճան»՝ ընդունել է ձյան հալվելու ջերմաստիճանը և որպես «ջերմության 33 աստիճան»՝ ջրի եռման ջերմաստիճանը: Այդպիսով, նրա սանդղակը հանդիսացել է Ցելսիուսի սանդղակի նախատիպը, որի սահմանման մեջ օգտագործվել են  նույն ջերմային երևույթները: Այսպիսով, այդ սանդղակի միավորը՝ նյուտոնյան աստիճանը, հավասար է ¹⁰⁰⁄₃₃ կելվինի աստիճանին կամ Ցելսիուսի աստիճանին, և որի զրոն՝ նույնն է, ինչ Ցելսիուսի սանդղակի զրոն:

Ե՞ՐԲ Է ԸՆԿԵԼ ՆՅՈՒՏՈՆԻ ԽՆՁՈՐԸ

Հանրահայտ պատմությունը, թե Իսահակ Նյուտոնը ձգողականության տեսությունը մտահղացել է այն բանից հետո, երբ նրա գլխին խնձոր է ընկել, ոչ բոլորին է համոզիչ թվում: Բանն այն է, որ նշված դեպքի մասին պահպանվել է երկու գրավոր վկայություն: Մեկի հեղինակը Նյուտոնի կենսագիր Ուիլյամ Սթյուքլին է: Նա գրում է, որ 1726 թվականին ինքը գիտնականի հետ թեյ է խմել խնձորի այգում և Նյուտոնը վերհիշել է, թե ինչպես ծագեցին մտքեր գրավիտացիայի մասին, երբ մի անգամ ճիշտ այդպես նստած է եղել խնձորենու տակ: Մյուս տարբերակի հեղինակը Նյուտոնի ասիստենտ Ջոն Կոնդուիտն է: Վերջինս պնդում է, թե խնձորի դեպքը տեղի է ունեցել 1666 թվականին, երբ ֆիզիկոսը հանգստանում էր իր մոր դաստակերտում:
Մնում է միայն հասկանալ, թե ինչու՞ Նյուտոնն իր «Բնական փիլիսոփայության մաթեմատիկական սկզբունքները» աշխատությունը, որտեղ ապացուցում է տիեզերական ձգողականության օրենքը, գրեց ոչ թե անմիջապես, այլ խնձորի անկումից 20 տարի հետո:

ուժեր թեման անցնելիս պարզվեց, որ ուժի միավորը անվանել են Անգլիացի ֆիզիկոս Իսահակ Նյուտոնի անունով:(1Ն): ինձ շատ հետաքրքրեց Իսահակ Նյուտոնի կենսագրության հետաքրքիր փաստերը, հատկապես խնձորի հետ կապված պատմությունը:

Գ. Մխիթարյան մաս 1 22-24

տարբերակ 1. S=Ճանապարհ V=արագություն վ, t=? ժամանակ

S=250 մ t=S:V=250մ:5մ/վ=Պատ.՝ 50 վ

V= 5մ/վ

_______________

t=?

տարբերակ 2.

S=? V=արագություն վ, t= ժամանակ

S=? V+30=Պատ.՝ 90կմ

________________

V=60 կմ

t=1,5 ժ

Քանի որ գնացքը արդեն մի ժամը անցել է մնացել է 30 րոպե:

Տարբերակ 3.

S=Ճանապարհ V=արագություն վ, t=? ժամանակ

S= ? S=V*t=Պատ.՝ 60մ

___________________

V= 4մ/վ

T= 15վ

Որպեսզի ֆիզիկական մեծությունը չափենք, պետք է օգտագործենք գործիքներ: Այսօր ես ծանոթացա հետևյալ գործիքների հետ՝ ամպերաչափ, բոլտաչափ, չափանոթներ, ջերմաչափ, քանոն, ուժաչափ: Բոլոր գործիքների վրա կան արված նրբագծեր, և որոշ նրբագծերի դիմաց կան թվային արժեքներ: Սարքերի վրա արված բաժանումների գծիկները և որոշ գծիկների դիմաց դրված թվերի հետ միասին անվանում են սանդղակ:

Կրկնել նախորդ թեման։

1.ինչպես ենք գիտելիքներ ձեռք բերում բնության երևույթների մասին

Բնության երևույթների մասին գիտելիք ենք ձեռք բերում փորձերի եւ դիտումների միջոցով:

2.ինչ է փորձը և ինչով է այն տարբերվում դիտումից: 

Ի տարբերություն դիտումների՝ փորձով կարելի է մի քանի անգամ ուսումնասիրել երեւույթն ու տարբեր չափումներ կատարել:

4.Ինչ է վարկածը:

Վարկածը ուսումնասիրվող երեւույթի մասին արված ենթադրությունն է:

5.Ինչ է օրենքը

Օրենքները բացահայտում են բնության  տարբեր երեւույթների միջեւ կապերը, բացատրում դրանց պատճառները:

Սովորել Է.Ղազարյանի դասագրքից(7-րդ դասարան )էջ 5-ից մինչև էջ12։

Կատարել ՝էջ 166-ից1-ից մինչև10

Դասարանում քննարկվող հարցեր․

1․Ի՞նչ է բնությունը։
Բնությունն այն է ինչ շրջապատում է մարդուն։

2․Ի՞նչ է բնության երևույթը։
Բնության մեջ տեղի ունեցող փոփոխություններն անվանում են բնության երևույթներ։

3․Ի՞նչ է նշանակում «ֆիզիկա» բառը։
«ֆիզիկա» բառն առաջացել է հունարեն «ֆյուզիս» բնություն բառից։

4․Ի՞նչ է ուսումնասիրում ֆիզիկան։
Ֆիզիկան ուսումնասիրում է մեխանիկական, ջերմային, էլեկտրական, մագնիսական, լուսային երևույթները, որոնք կոչվում են ֆիզիկական երևույթներ։

5․Բերել ֆիզիկական երևույթների օրինակներ։
Ավտոմեքենայի շարժվելը, քարի ընկնելը, ջրի սառչելը, սառույցի հալվելու, ջրի գոլորշիանալը, կայծակը որոտը ֆիզիկական երևույթների օրինակներ են։

6․Թվարկել ֆիզիկական երևույթների տեսակները։

Ֆիզիկան ուսումնասիրում է մեխանիկական, ջերմային, էլեկտրական, մագնիսական, լուսային ատոմային և միջուկային երևույթները։

7․Ի՞նչ է ֆիզիկական մարմինը։Բերել օրինակներ։
Մեզ շրջապատող յուրաքանչյուր առարկա ընդունված է անվանել ֆիզիկական մարմին, կամ ուղակի մարմին։ Օրինակ՝ Բռնակը, կաթսան, ջրի կաթիլը Երկրի մթնոլորտը, քանոնը և այլն։

8․Ի՞նչ է նյութը։բերել օրիակներ։
Այն ինչից բաղկացած է ֆիզիկական մարմինը կոչվում է նյութ, օրինակ՝ երկաթ, պղինձ, փայտ, ջուր, օդ և այլն։

9․Ի՞նչ է մատերիան։
Այն ամենը ինչ գոյություն ունի տիեզերքում՝ անվանում են մատերիա։

10․Ո՞րն  է ֆիզիկայի հիմնական խնդիրը։

Ֆիզիկայի հիմնական խնդիրն է հասկանալ և բացատրել բնության օրենքները, տարբեր մարմինների և նյութերի հատկությունները, իրենց փոխազդեցությունը և օգտագործման հնարավորությունը:

Լրացուցիչ առաջադրանք․սովորել Է.Ղազարյանի դասագրքից(7-րդ դասարան )էջ 5-ից մինչև էջ10։

Կարդալ,ծանոթանալ Է.Ղազարյանի դասագրքի(7-րդ դասարան )էջ8-ից մինչև էջ10 -ի թեմային, պատրաստել նյութ ձեր նախընտրած որևէ ֆիզիկոսի կյանքի և գործունեությունից հետաքրքիր փաստերով։Նյութը դրեք բլոգներում հղումը ուղարկեք ինձ `g.mkhitaryan@mskh.am