դուրս գրիր անծանոթ բառերը և բառրանի օգնությամբ բացատրիր: Խարտյաշ- Ոսկեգույն դեղինին և բալ շագանակագույնին տվող գույնով, մատաղ- Չափահասության չհասած, պատանեկան, պատանի: Մատաղ սերունդ, խորունկ-Նույնն է՝ Խոր, ջինջ-Պարզ, մաքուր, հստակ, վճիտ՝ պարզ ջուր ունեցող: Ջինջ աղբյուր, շառաչուն-Շառաչող, շառաչյուն արձակող՝ հանող: Պատմվածքը համառոտ պատմիր: Իմ ընկերը որսորդ եր և նա մի անգամ եկավ մեր տուն մի եղնիկով,որը իմ երեխաների համար էր բերել: Հետո մենք նստեցինք պատշգամբին և հիացած նայում էինք հեքիաթական վերջալույսով վառվռուն սարերին: Այդ եղնիկը խարտյաշ էր բարի մատաղ խորունկ և ջինջ: Նա մեր հետ կամաց-կամաց մտերմանում էր, և ընկերանում: Նա քնում էր երեխաներիս հետ,իսկ երեխաներս նրան շատ եին սիրում: Նա լինում եր մեզանից թաքուն նստում էր պատշգամբին և նայում էր հեռու փաթաթված սարերին: Նաև ջղայնանում էր ուժ էր ստանում:Եղնիկը կարոտ ուներ իր սիրած անտառներից ու զանգակ աղբյուրներից:Ես մտածում էի,որ նա տառապում էր տանջվում էր մեր մոտ: Մի գիշեր մի քամի գիշեր, սարերից փչում էր քամի: Երբ նա խոսում էր մայրենի լեզվով Անտառը կանաչում էր և նա տեսնում էր իր ընկերների ազատ վազքը:Մի քիչ հետո ավելի սաստիկացավ քամին մեկել աղմուկով բացվեց պատուհանի փեղկերը, եղնիկը ցատկեց լուսամուտի գոգը նայեց խավարի մեջ: Ես վազեցի, որ բռնեմ նրան բայց նա արդեն թռել էր պարտեզ և մնաց խավարի մեջ: Եղնիկին նկարագրիր: Նա խարտյաշ, էր մատաղ, խորունկ, ջինջ, և բարի: Դուրս գրիր եղնիկին հոգեվիճակն արտահայտող նախադասությունները: Եղնիկը մտահոգ էր և տխուր նա ուզում էր իրեն բաց թողեն: Դուրս գրիր այն հատվածները,որտեղ արտահայտված է հեղինակի վերաբերմունքը եղնիկի նկատմամբ: Նա եղնիկին քնքուշ բաներ էր գրել և նա վերաբերվում էր քնքուշ: Դուրս գրիր պատմվածքի ամենա հուզիչ հատվածը: Պատմավածքի ամենա հուզիչ մասը թաքուն բարձրանում էր պատշգամբը և նայում հեռու փաթաթված ծառերին ականջները լարած խորասույզ լսում էր: Որն է այս պատմվածքի հիմնական իմաստը: Պատմվածքի հիմնական իմաստը Եղնիկի մասին է:

Առաջադրանքներ՝

1. Ո՞վ էր Աիդան և ինչպիսի՞ն էր նա:  Աիդան Շառլի քույրն էր և անընդատ Շառլին ուտել էր տալիս:
2. Ինչո՞ւ էր Ազնավուրների ընտանիքում հաճախ բժիշկ հայտնվում: Որպիսզի Աիդաին հասկացնի շատ ուտել չտա Շառլին:
3. Ինչպիսի՞ երեխա էր Շարլը, դուրս գրեք նրան նկարագրող հատվածները: Շարլը թմբլիկ էր որովհետև նրան Աիդան անընդատ ուտել էր տալիս և Շառլը շատ բարի էր:
4. Տեքստից դուրս գրեք մեկ դարձվածք: Երկու ձեռքով մեկ նապաստա սպանել:
5. Ինչո՞ւ էր Շարլի քույրիկն ամեն ինչ տալիս, որ նա ուտեր: Որովհեետև նա չէր սիրում նիհարներին

Առաջադրանքներ

1. Ինպչպե՞ս պատահեց, որ փոքրիկ Ազնավուրին Շարլ կոչեցին: Ես մտածում եմ շատ-շատ դժվար որովհետև 1-ին գլխի մեջ դեռ անուն էին դնում:
2. Քանի՞ տարի է ապրել Ազնավուրը: 94 տարի
3. Ի՞նչ էր Շարլի մայրիկի և հայրիկի անունները: Միշա և Քնար:
4. Տեքստից դուրս գրեք 10 գոյական: Կարկանդակ, մանկաբարձուհի, մայր,Շառլ, Քնար,Միշա,մանչ, Փարիզ:
5. Ինչո՞ւ մանկաբարձուհին չէր կարողանում արտասանել Շահնուր բառը:  Նուր չէր կարողանում ասել:

Վարժություն 1:լրացրեք բաց թողած տառերը

Հեքիաթ, ակացյա, Սոֆիա (աղջկաանուն),բամա, այծյամ, եղիամ, էքսկուրսիա, Ասիա (աղջկաանուն), խավար, կղզակ, կրիա, միլյիրդ, Վիկտորիա(ջրվեժ), վայրկիան, մումիա, քիմիա, օվկիանոս, անցյալ,միլիոն, Սոֆիա (քաղաք),չեմպիոն, Ֆրանսիա (քաղաք),քամելիոն, հաելի, նաել:

Վարժություն2:լրացրեք բաց թողած տառերը

Մարիամ, Ասիա(աշխարհագրական անուն), հաելի, երեխա, Սերգեյից, դղիակ, գնաի, բամա, կրիա, վերարկույով, կարկաչուն (պատասխանումէինչպիսի՞հարցին), ղոփուն(ի՞նչհարցինէպատասխանում), Վիկտորիա(աղջկաանուն), Ֆրանսիա, Անգլիա, անասնաբուժ, ափսեից, արքաին:

Մշուշների շղարշի տակ
Աշնան խաշամն է խշխշում,
Քամու ձեռքերն անհամարձակ,
Ամպի փեշերն են քաշքշում:
Ամպը լեզուն կուլ է տվել,
Հնար չունի որոտալու:
Ցերեկն էլ է ցրտից կծկվել,
Չէ, երևի ձյուն է գալու:

Հարցեր և առաջադրանք

• Ինչպես ես հասկանում հետևյալ պատկերը.

1. Մշուշների շղարշիտակ Քամին շղարշի տակ
2. Ամպը լեզուն կուլ է տվել Ամպը իր լեզուն կերել ա:
3. Ցերեկն էլ է ցրտից կծկվել Ցերեկը նել ցրտից կծկվել:

• Դո՛ւրս գրիր քեզ դուր եկած պատկերը:
• Քամու ձեռքերն անհամարձակ,
• Ամպի փեշերն են քաշքշում:
• Ամպը լեզուն կուլ է տվել,
• Բացատրիր վարդագույնով նշված բառերը: մշուշները շղարշի տակ-քամին շղարշի տակ

Կարդալիս՝

1.  ի՞նչ գույներ ես տեսնում, թափանցիկ գույներ եմ տեսնում ես:
2.  ի՞նչ ձայներ ես լսում:քամու և ամպի:

Ձկնիկն առվին խուտուտ տվեց,
Եվ առուն՝ պարզ ու անբիծ
Քրքջալով ուշաթափվեց
Ու ձորն ընկավ քարափից…
Զարկվեց քարին, ուշքի եկավ,
Շուրջը նայեց կասկածով
Եվ մի կապույտ ժպիտ շուրթին՝
Ճամփա ընկավ դեպի ծով:

Հարցեր և առաջադրանքներ

• Արձակ պատմիր բանաստեղծությունը: Լինում է չի լինում մի ձուկ է լինում: Օրերից մի օր ձկնիկը խուտուտ է տալիս առվին, և առուն քրքնջալով ուշաթափվում է և ընկնում է քարափից դեպի ձոր, զարկում է քարին: Ուշքի է գալիս, շուրջը նայում կասկածով և մի կապույտ ծպիտ շուրթին գնում ընկնում դեպի ծով:
• Ինչպիսի՞ն էր առուն. պատմիր նրա մասին:Առուն ջրիկ էր, քանի որ ձուկը նրան խուտուտ տվեց, և նա ձորն ընկավ քարափից:
• Հորինիր վերնագիր բանաստեղծության վերաբերյալ: Առու և նրա մեջի ձուկը:
• Ինչպե՞ս կնկարազարդիր բանաստեղծությունը, պատմիր:
• Ձուկը հանգիստ լողում էր մեկ էլ առվին խուտուտ տվեց: Հորինիր երկխոսություն ձկնիկի և առվի միջև:
• Առուն ասաց.
• -Ի՞նչ արեցիր հիմար:
• -Կներես,- ասում է ձուկը:
• -Լավ, ախրընկա,- ասաց առուն:
• Հետո առուն ընկավ, բայց նրան բան չեղավ և քչքչալով գնաց:

Մեկընդմիշտ, համընդհանուր, լուսնկա, հոտնկայս, օրընդմեջ, հատընտիր, չընդունել, կընկնի, շրջակա, գնդացիր, առընթեր, անընդմեջ, մերթընդմերթ, օրըստօրե, անընկերասեր, չտեսնվել, կնկատի, կրնկակոխ, սրտամոտ, զուգընկեր, ընչաքաղց:

Լուսնկա-Լուս-ըն-կա

Հոտսնկայս-Հոտ-ըն-կայս

Շրջակա-շըր-ջա-կա

Կնկատի-կը-նը-կա-տի

Սրտամոտ-սըր-տա-մոտ

Ես կոմիտասի երգերից լսեցի, այս երգերը՝ <Արի արի>,<Ալագյազ սարն ամպել ա,> <Գարուն ա,> <Գութանը հաց եմ բերում,> <Ել ել,> <Զար-զնգը:>

<Արի արիից,> ես տպավորություն ունեցա, որ ինչ-որ մեկին կանչում են:

<Ալագյազ սարն ամպել աից>, Ալագյազ սարի վրա ամպ է եկել:

<Գարուն աից,> Գարուն է եկել և շատ-շատ ուրախ է:

<Գութանը հաց եմ բերումից,> Գութան հաց են տանում:

<Ել-ելից, էլի էլի:>

<Զար-զնգըից,>

ՅՈՒԼԻՍԻՍ

Յուլիսիս Մաքոլի անունով փոքրիկ տղան մի օր կանգնեց խլուրդի նոր բացած անցքի առաջ, իրենց տան բակում, որը գտնվում Էր Կալիֆոռնիայի Իթաքա քաղաքի Սանթա Կլարա փողոցի վրա։ Խլուրդը խոնավ, թարմ հողը դուրս հրեց և աչքի տակով նայեց տղային, որը, իհարկե, անծանոթ էր, բայց գուցեև թշնամի չէր։ Մինչ տղան այս հրաշքը ամբողջությամբ կվայելեր, Իթաքայի թռչուններից մեկը թռավ դեպի բակի մեծ ընկուզենին և, տեղավորվելով մի ճյուղի վրա, սկսեց երգել՝ տղայի հափշտակությունը հողից դեպի ծառը գրավելով։ Հետո, այդ բոլորից ավելի հրաշալի, հեռվում մի հին գնացք ֆշշաց և շարժվեց։ Տղան լսեց ֆշշոցը և զգաց, որ գնացքի շարժվելուց երերաց ոտքի տակի հողը։ Դրանից նա սկսեց վազել ավելի արագ (նրան այդպես թվաց), քան որևէ կենդանի էակ ամբողջ աշխարհում։

Նա ճիշտ ժամանակին հասավ երկաթգծին. տեսավ անցնող գնացքը՝ շոգեքարշից մինչև բեռնատար վագոնը։ Նա ձեռքով ոդջունեց մեքենավարին, բայց մեքենավարը չպատասխանեց։ Նա ողջունեց նաև գնացքի մեջ եղող ուրիշ հինգ հոգու, բայց նրանցից ոչ մեկը չպատասխանեց աղայի ողջույնին։ Նրանք կարող էին այդ անել, բայց չարեցին։ Վերջապես երևաց մի նեգր՝ հենված բեռնատար վագոնի եզրին։ Կառաշարի աղմուկի մեջ Յուլիսիսը լսեց այդ մարդու երգը.

Այլևս մի լար, մի լար, լեդի, այսօր մի լար,

Եկ մի երգ երգենք մեր Քենթըքիի տան պատվին,

Եկ այդ հեռավոր տան երգը երգենք։

Յուլիսիսը ողջունեց նրան, իսկ հետո մի հրաշալի և անսպասելի բան պատահեց։ Այդ մարդը, որ սև էր և մյուսներից տարբեր, ձեռքով ողջունեց Յուլիսիսին՝ բղավելով.

— Տուն եմ գնում, փոքրիկ, գնում եմ իմ ծննդավայրը։

Փոքրիկ տղան և նեգրը ձեռքով էին անում իրար, մինչև որ գնացքը կորավ տեսադաշտից։

Ապա Յուլիսիսը նայեց շուրջը։ Ահա իր աշխարհը. տարօրինակ, զարմանալի, անիմանալի, բայց և այնքան գեղեցիկ։ Ճանապարհով բեռը շալակին մի ծերուկ անցավ։ Յուլիսիսը նրան էլ ձեռքով արեց, բայց ծերուկն այնքան զառամյալ էր և հոգնած, որ չէր կարող հրճվել փոքրիկ տղայի բարեկամական ցույցից։ Ծերունին նայեց Յուլիսիսին այնպես, կարծես ինքն էլ, տղան էլ վաղուց մերած լինեին։

Փոքրիկ տղան շրջվեց և դանդաղ քայլեց դեպի տուն։ Նրա ականջում դեռ գնացքի ձայնն էր։ Նեգրի երգն ու զվարթ խոսքերը՝ տուն եմ գնում, փոքրիկ, գնում եմ իմ ծննդավայրը։

Նա այլևս այդ ամենի մասին չէր մտածում, երբ հասավ չինա ծառի տակ և ոտքով խփեց ծառից ընկած դեղին, հոտած պտուղին։ Իսկ մի րոպե հետո նա ժպտաց Մաքոլիների ժպիտով, այն մեղմ, իմաստուն, թաքուն ժպիտով, որը այո է ասում ամեն ինչին։

Երբ շրջվեց փողոցի անկյունը և տեսավ Մաքոլիների տունը, սկսեց ցատկոտել՝ ոտքով քշելով փողոցում ընկած կոշիկի մի կրունկ։ Այս զվարճանքից նա սայթաքեց ու ընկավ, բայց վեր կացավ ու շարունակեց քայլել։

Մայրը բակում հավերին կուտ էր տալիս։ Նա տեսավ որդու սայթաքելը, ընկնելն ու վեր կենալը։ Տղան արագ հասավ մորը և լուռ կանգնեց կողքին։ Իսկ հետո հավաբան մտավ ձու փնտրելու։ Մի հատ գտավ, վերցրեց նայեց և զգուշությամբ հանձնեց մորը։ Դրանով նա ուզեց ասել մի բան, որ մեծերից ոչ մեկը չի կռահի, երեխան էլ չի հիշի, որ պատմի։

Առաջադրանքներ.

Ուշադիր կարդա՛ և դուրս գրի՛ր Յուլիսիսին բնութագրող հատվածները: Ուրախ, մի քիչ անհասկանալի:

Առանձնացրո՛ւ քեզ ամենից դուր եկած հատվածը և մեկնաբանի՛ր ընտրությունդ:

Յուլիսիսը ողջունեց նրան, իսկ հետո մի հրաշալի և անսպասելի բան պատահեց։ Այդ մարդը, որ սև էր և մյուսներից տարբեր, ձեռքով ողջունեց Յուլիսիսին՝ բղավելով.

Ես իմացա, եթե մարդը սևամորթ է, նույնպես պետք է բարևի:

— Տուն եմ գնում, փոքրիկ, գնում եմ իմ ծննդավայրը։

Պատմիր Յուլիսիսի ու նրա ընտանիքի մասին:Յուլիսիսը փոքրիկ զվարթ,ուրախ,անհասկանալի մտածմունքների մեջ էր,իսկ նրա մայրիկը շատ բարի էր:

Բացատրի՛ր տեքստում ընդգծված մտքերը:Խլուրդը խոնավ, թարմ հողը դուրս հրեց և աչքի տակով նայեց տղային, որը, իհարկե, անծանոթ էր, բայց գուցեև թշնամի չէր։-խլուրդը թաց նոր հողը հրեց և աչքի տակից նայեց տղային տղան,որ ծանոթ չեր բայց թշնամիի ել չէր: