Author: mnacakanyanaren

Դամոկլյան սուր (լատին․՝ Damoclis gladius՝ ), սիրակուզյան բռնակալ Դիոնիսոս Մեծը (մ․թ․ա․ 5-րդ դար) առաջարկում է մեկ օրով իր գահը հանձնել իր ֆավորիտ Դամոկլեսին, ով Դիոնիսոսին համարում էր ամենաերջանիկ մահկանացուն։ Բռնակալի հրամանով նրան արքայավայել հագցնում են, օծում անուշահոտ յուղով ու նստեցնում գահին։ Նրա շուրջը բոլորը հնազանդվում էին՝ կատարելով յուրաքանչյուր հրաման։ Խնջույքի թեժ պահին Դամոկլեսը հանկարծ գլխավերևում տեսնում է ձիու մազից կախված առանց պատյանի մի սուր և հասկանում բարօրության պատրանքայնությունը։ Այդպես Դիոնիսոսը Դամոկլեսին ցույց տվեց, որ բռնակալը միշտ ապրում է մահվան եզրին։

1.Ներկայացնել բջիջ հյուսվածքի կառուցվածքը:

Կա 4 տեսվածքի հյուսվածքներ էպիթելային, մկանային, շարակցական և նյարդային:

2. Օրգան, օրգան համակարգի կառուցվածքը և փոխադարձ աշխատանքը։

3. Գեղձերի տեսակները և գործառույթները:

4.Վերցնել մեկ գեղձային հիվանդություն և ներկայացնել:

5.Ներկայացնել կենսաբանության բաժնի հղումը:

Дети прибежали домой и, перебивая друг друга, стали рассказывать о своём открытии.

— Мама, мы нашли странный цветок!

— Он растёт за домом, около клёна с красными листьями.

— Мы не знаем его названия. Белое колёсико с жёлтой сердцевинкой. Он похож, наверное, на маленькое солнце с белыми лучами. Ты не знаешь, что это за цветок?

Приходили соседи, разглядывали таинственного новосёла. Одни говорили, что в природе появился новый вид. Другие не исключали, что цветок  — инопланетянин, семечко занесло на Землю потоком космических частиц. Третьи глубокомысленно молчали. Но никого цветок не оставил равнодушным.

И тогда вспомнили о бабушке. Бабушке было сто лет. Она жила в том далёком времени, о котором люди знают только по книгам. Бабушка долго смотрела на цветок, не веря своим глазам, и молчала. Потом сняла очки, словно они мешали ей рассмотреть удивительное растение, и дети заметили на глазах у бабушки слёзы.

— Это ромашка,  — тихо сказала бабушка, ставшая совсем грустной.

— (Ро-маш-ка,  — по слогам повторили дети.  — Мы никогда не слыхали про ромашку. Она из Африки или Австралии?

— Она из моего детства. Когда-то давно ромашек было очень много. Они покрывали поля, пригорки, росли в лесах и на берегах рек. Людям казалось, что выпал тёплый летний снег. Из ромашек плели венки. Когда я провожала дедушку на войну, то подарила ему ромашки. От детства до старости человеку светило маленькое солнце с белыми лучами. А потом ромашек становилось всё меньше. Эти цветы безжалостно срывали. Это делал каждый, кто проходил мимо.

— Зачем?  — четыре непонимающих глаза смотрели на бабушку, а она молчала, не зная, что ответить.

— Срывали, наверное, просто так.

Бабушка опустилась на траву и наклонилась к ромашке. Потом посмотрела на детей внимательно, и глаза её стали сухими:

— Мы виноваты перед вами, дети!

(По Ю. Яковлеву)

Вопросы к представленному тексту:

1.Как бабушка реагирует на цветок? Когда она увидела этот цветок оно загрустила.

2. Что дети узнали о ромашке от бабушки? Она из её детства. Когда-то давно ромашек было очень много. Они покрывали поля, пригорки, росли в лесах и на берегах рек. Людям казалось, что выпал тёплый летний снег. Из ромашек плели венки. Когда она провожала дедушку на войну, то подарила ему ромашки. От детства до старости человеку светило маленькое солнце с белыми лучами. А потом ромашек становилось всё меньше. Эти цветы безжалостно срывали. Это делал каждый, кто проходил мимо.

3. Почему бабушка считает, что люди виноваты перед детьми? Потому что в ранние времена они безжалостно рвали эти ромашки.

4. Какая роль бабушки в тексте и как её реакция влияет на детей? Бабушка рассказала детям что когда они были подростками они рвали эти цветы. Дети поймут что нельзя так обращаться с природой.

5. Какое значение имеет ромашка в контексте всего текста? Ромашка имеет значения в тексте чтобы люди не портили природу.

6. Что вы думаете о том, что люди, проходя мимо, срывали ромашки? Как это может быть связано с современными проблемами окружающей среды? В ранее времена когда люди рвали ромашки они не думали что потом их останется очень мало.

7. Как, по вашему мнению, современные дети могут узнать о растениях и их значении так же, как и бабушка? Сейчас дети плохо знают виды растений, потому что не все виды сохранились. Современные дети не заинтересованы в разных видах растений.

Задания к представленному тексту:

1. Определите и запишите лексическое значение слова «венки» из предложения 26.

Венки это то что надевали на голову, их делали из ромашки.

2. Объясните значение пословицы «Как аукнется, так и откликнется», запишите Ваше объяснение. отношение к окружающим вызывает аналогичное отношение окружающих к этому человеку

3. Запишите слова с правильными орфограммами, используя текст в качестве примера:

• «Дети нашли цветок (цветок), который был похож на маленькое солнце (солнце) с белыми лучами.»
• «Когда я провожала дедушку на войну (война), то подарила ему ромашки.»
• «Соседи разглядывали таинственного новосёла (новосёл).»

Урок 2.

09.10.24

1.Բառակապակցությունների իմաստն արտահայտել մեկ բառով:
Գիտական ենթադրություն-վարկած,կարծիք:
կառավարության ղեկավարը-վարչապետ:
փայտագործ վարպետ-փայտագործ,ատաղձագործ:
գինի մատուցող-մատռվակ:
արջի բույն-որջ:
գլխի մազերը թափված-ճաղատ:
լուսնի մանգաղ-մահիկ:
մետաղե պաշտպանիչ գլխարկ-սաղավարտ:
գազանի բերան-երախ:
հայրենիքից արտաքսված-վտարանդի:
վատ լուր —գուժ:
բարի լուր-ավետիս:
ոչ դեմ և ոչ կողմ-ձեռնպահ:

2.Բառակապակցությունն անվանել մեկ բառով:

Յոթ գլխով- յոթգլխանի
ստրուկի մտքով- ստրկամիտ
լի և առատ- լիառատ
կյանքի հյութ- կենսահյութ
ցավից լլկված- ցավալլուկ
մոլոր մտքով- մտամոլոր
սուր ընթացող- սրընթաց
խելքը կորցրածնոր- խելակորույս
նոր հայտնված- նորահայտ
մենակ ապրող- մենակյաց
խիստ բարքով- խստաբարո
երկար ապրող- երկարակյաց
նոր եկած- նորեկ
աչքին հաճելի- ակնահաճո

3.Տրված բարդ բառերի առաջին բաղադրիչները փոխելով՝ ստանալ նոր բառեր:
Լեռնագագաթ —բարձրագաթ:
մեղմաձայն —բաղաձայն:
պերճաշուք-զարդաշուք:
բերդակալ-ծովակալ:
հուսաբեկ-Աղաբեկ:
հուշաղբյուր-ցայտաղբյուր:
գնահատանիշ-հատկանիշ:
ժպտադեմ-հակադեմ:
բեմահարթակ-հեռուստահարթակ:
գեղատես-աշխարատես:
4.Բառաշարքում ընդգծել ը գաղտնավանկ ունեցող բառերը:
Վերջնագիծ, հյուրընկալ, նկարել-նըկարել, ակնթարթ-ակընթարթ, գլխարկ-գըլխարկ, խճանկար-խըճանկար, արագընթաց, լեռնաբնակ-լեռնաբընակ, զրահ-զըրահ, նվագարան-նըվագարան, փղձկալ-փըղձկալ, այծյամ, հնչյուն-հընչյուն, վեհանձն-վեհանձն, արթմնի-արթըմնի, չվերթ-չըվերթ:

5.Բառաշարքում ընդգծել ապ- նախածանցն ունեցող բառերը:
Ապրանք, ապաբախտ, ապուշ, ապակի, ապուպապ, ապօրինի, ապուխտ, ապագա, ապացույց, ապստամբ, ապավեն, ապառաժ, ապաստան, ապերախտ, ապար, ապտակ, ապրուստ, ապազգային, ապուր:
6. Բառաշարքում ընդգծել անհոդակապ բառերը:
Բնավեր, խճավազ, բազմազգ, խաղասաց, չվերթ, ագեվազ, բեռնատար, եռակողմ, ցլամարտ, գանձարկղ, ուղեկալ, հաղթանդամ, աղվեսագի, գինետուն, ձյունապատ, վազանց, արգավանդ, լուսանկար, հերարձակ:
7. Ընդգծել փոխաբերական իմաստով գործածված բառակապակցությունները:
Թաց գետին, դառը խոսք, գույնզգույն ծաղիկներ, մայրացած հասկ, նիրհած դաշտեր, բախտի անիվ, բարդ խնդիր, սուր աչք, վարդագույն երազ, ննջող առվակ, փրփրուն ալիք, ծաղկած այգի, լալկան ուռենի:
8 Շարքում գտնել հոմանիշ բառերի 8 զույգ:
Արի, արագ, անզոր, հոյակապ, սնամեջ, անապական, գոռոզամիտ, աննկուն, ինքնահավան, անվեհեր, գեր, վճիտ, սքանչելի, ունայն, աննվաճ, մարմնեղ, թույլ, փութկոտ:

անզոր-թույլ, հոյակապ-սքանչելի, սնամեջ-ունայն, անապական-վճիտ, գոռոզամիտ-ինքնահավան, աննկուն-աննվաճ, անվեհեր-արի, գեր-մարմնեղ:

Երջանկության ձևերը շատ են տարբեր: Գեներալ Օրանգուի ղեկավարած երկրի բնակիչները երջանիկ են այն օրվանից, երբ նրանց արյան մեջ ընկան ոսկե ձկնիկները: Ու պետք չէ զարմանալ դրանից: Քիչ կոպիտ՝ այդ ձկնիկերը ոսկե չեն, այլ ընդամենը` ոսկեգույն, սակայն բավական է տեսնել, թե ինչպես են փայլում ու ինչ կայտառ են, և դու ուզում ես ունենալ նրանցից: Իշխանությունն անմիջապես հասկացավ սա, երբ ինչ – որ մի բնագետ որսաց առաջին ձկնիկներին, ու սկսեցին արագորեն բազմացնել դրանց բարենպաստ պայմաններում: Մասնագետներին հայտնի «Z 8» ոսկե ձկնիկը չափազանց փոքր է. պատկերացրեք հավը ճանճի չափերով, ոսկե ձկնիկը այդ հավի մեծության է:

Ուստի, երբ լրանում է երկրի բնակիչների տասնութ տարին, առանց դժվարության ներարկում են ձկնիկները նրանց արյան մեջ. նշված տարիքը ու ներարկման գործողությունը սահմանված են օրենքով: Բոլոր երիտասարդներն ու աղջիկներն անհամբերությամբ սպասում են օրվան, թե երբ կմտնեն այդ հատուկ բժշկական կենտրոններից մեկը, ուր նրանք գալիս են իրենց ընտանիքների ուղեկցությամբ ու ձեռքի երակներին միացնում են փողակը, որը միաժամանակ թափանցիկ երակի մի մասն է` լի ֆիզիոլոգիական լուծույթով, որտեղ հետո բաց են թողնում քսան ոսկե ձկնիկներ: Երջանիկը ու նրա ընտանիքը վայելում են ոսկե ձկնիկների խաղերը անոթի մեջ, մինչև որ նրանք, մեկը մյուսի հետևից, արդեն անշարժ, ու թվում է՝ վախեցած, լույսի փոքրիկ ցոլքերով մտնում են երակի մեջ: Կես ժամում քաղաքացին ստանում է ոսկե ձկնիկների մի ամբողջ վտառ, ապա հեռանում՝ հանդիսավորությամբ նշելու իրեն հասած երջանկությունը: Ուշադիր լինելու դեպքում կտեսնենք, որ երկրի բնակիչները երջանիկ են առավելապես երևակայության շնորհիվ, քան իրականության հետ ուղղակի շփման: Ոսկե ձկնիկներին ներարկելուց հետո տեսնելը արդեն հնարավոր չէ, ամեն ոք գիտի` նրանք անդադար անցնում են երակների ու զարկերակների հսկա ծառով ու յուրաքանչյուրին վերջին րոպեներին քնից առաջ թվում է, թե իր փակված կոպերի բաժակներում երևում ու անհետանում են այդ շողարձակող կայծերը, որոնք առանձնանում են իրենց փայլով՝ գետերի ու գետակների կարմիր ֆոնին, որոնցով շարժվում են նրանք:
Հատուկ հուզմունք է առաջացնում միտքը, թե քսան ոսկե ձկնիկները նույն պահին սկսում են բազմանալ: Սա է պատճառը, որ երկրի բնակիչը պատկերացնում է նրանց` փայլուն ու անթիվ՝ մարմնի տարբեր մասերում. ինչպես են դրանք սպրդում գլուխ, ինչպես են հոսում դեպի մատների ծայրերը, ինչպես են կուտակվում կոնքային մեծ զարկերակներում, լծային արյունադարձ երակներում կամ անհավանական ճկունությամբ թափանցում մարմնի ամենաթաքուն անկյունները: Ներքին այդ հայացքի ամենամեծ ուրախությունն ապահովում է ոսկե ձկնիկների փուլային անցումը սրտով, ուր թեք ոլորաններ են, լճակներ, սրընթաց հոսանքներ` հարմար խաղերի ու շփման համար: Այս մեծ ու աղմկոտ նավահանգստում ծանոթանում են ոսկե ձկնիկները, ընտրում զույգեր, միավորում ճակատագրերը: Պատանին կամ պարմանուհին սիրահարվում են՝ համոզված, թե տղայի (կամ աղջկա) սրտում նույնպես մի ոսկե ձկնիկ գտավ իր զույգին: Մի քանիսը նույնիսկ խուտուտ հիշեցնող զգացումը բացատրում են համապատասխան վայրերում ոսկե ձկնիկների զուգավորմամբ: Կյանքի գլխավոր ռիթմերը արտաքնապես համընկնում են նույն ռիթմերին` արդեն նրանց ներսում. ուստի՝հնարավո՞ր է առավել ներդաշնակ երջանկություն: Պատկերը մռայլում է սոսկ հանգամանքը, թե երբեմն – երբեմն ոսկե ձկնիկներից որևէ մեկը մեռնում է: Ու թեպետ ապրում են երկար, սակայն օրերից մի օր, մեռնողի մարմինը` արյան հմայական շարժումներով, ի վերջո, խցանում է անցումը զարկերակից երակ – երակից որևէ անոթ: Երկրի բնակիչներին հայտնի են ախտանիշները, որոնք նաև շատ պարզ են. դժվարանում է շնչելը, ու երբեմն պտտվում է գլուխը: Եթե զգում է սույն երևույթը, ուրեմն անմիջապես հանում են ներարկման սրվակը. որը պահում են տանը՝ նման դեպքերի համար: Մեռած ձկնիկը սրվակի պարունակությունից հաշված րոպեների ընթացքում ներծծվում է, ու նորից կարգավորվում է արյան շրջանառությունը: Յուրաքանչյուրին պաշտոնապես թույլատրված է օգտագործել ամիսը երեք սրվակ` հաշվի առնելով հանգամանքը, թե ոսկե ձկնիկները բազմանում են արագ, ու ժամանակի ընթացքում նրանց մահերի քանակը նույնպես աճում է: Գեներալ Օրանգուի իշխանությունը սրվակի արժեքը սահմանել է քսան դոլլար, որը տարվա ընթացքում երկրին մի քանի միլիոն եկամուտ է բերում: Եթե արտասահմանցի դիտորդները որակում են սույնը որպես ծանր հարկ, ուրեմն երկրի բնակիչները բողոքում են, քանի որ յուրաքանչյուր սրվակ վերադարձնում է նրանց երջանկությունը, իսկ երջանկության համար վճարելը միանգամայն արդարացի է: Աղքատ ընտանիքների մասին խորհելիս (ինչը հաճախ է պատահում), իշխանությունը հնարավորություն է ընձեռում նրանց ձեռք բերել սրվակները ապառիկով՝ բռնագանձելով կրկնակի, ինչը լիովին տրամաբանական է: Եթե վերոնշյալ հարմարավետ պայմաններից հետո էլ ինչ – որ մեկը մնում է առանց սրվակների, ուրեմն դիմում է գերհաջողակ սև շուկային, որին իշխանությունը թույլատրում է ծաղկել` ըմբռնելով մարդկանց կարիքները ու ցանկանալով օգնել նրանց՝ հանուն ժողովրդի ու մի քանի գնդապետների բարօրության: Ի վերջո, ի՞նչ նշանակություն ունի աղքատությունը, երբ հայտնի է, որ բոլորն ունեն ոսկե ձկնիկներ, ու ոսկե ձկնիկներ կստանան բոլոր սերունդները, ու կրկին ու կրկին կլինեն տոնակատարություններ, կլինեն պարեր, կլինեն երգեր:

Առաջադրանք:

Ինչո՞ւ է ստեղծագործությունը  վերնագրված «Փոքրիկ դրախտ»:

Իմ կարծիքով՝ սա այն մասին է, որ աշխարհում կա գոնե մի փոքր վայր, որը կարող է համարվել դրախտ: Շատ առասպելների համաձայն՝ դրախտը մի վայր է, ուր բոլորը անհոգ են և երջանիկ: Այս երկրները հիշեցնում են հենց այդ կախարդական դրախտը, որտեղ ընդամենը մի սրվակը մարդուն բերում է լիակատար երջանկություն:

Պատմիր քո փոքրիկ դրախտի մասին:

Իմ համար փոքրիկ դրախտը այն է, այն բոլոր տեղերն են, որտեղ ես իմ ընկերների հետ եմ կամ այն օրերը, երբ պարապմունքի չեմ ու կարող եմ օրս վայելել:

Участники проекта: ученики Средней школы

Сроки проекта: 1 — 5 октября

Цели проекта:

1. Поддержка и признание педагогов: Создать платформу для выражения благодарности и признания учителей за их вклад в образование и воспитание.
2. Улучшение мотивации учеников: Вовлечь учеников в процесс признания заслуг учителей, чтобы повысить их заинтересованность в учебе.
3. Формирование положительного имиджа профессии: Показать значимость и влияние учителей на жизнь учеников и общества в целом.

Задачи:

Написать эссе: Написать эссе о том, как их любимый учитель повлиял на их жизнь и учебу. Поделиться конкретными примерами и моментами.

Создать видеообращение: Снять короткое видео, в котором они рассказывают о своих чувствах к учителю, о том, чему он их научил, и почему они гордятся им.

Подготовить поздравительные открытки: Сделать ручные открытки или плакаты с благодарностями для учителей и разместить их в школе.

Организовать опрос среди одноклассников: Провести опрос среди своих сверстников о том, какие учителя их вдохновляют, и представить результаты в виде диаграммы или презентации.

Итоги проекта: сочинение, видеопоздравление, открытки

Ход проекта:

У каждого из вас есть учителя, которыми вы гордитесь, о которых рассказываете дома, рядом с которыми хотите подолгу находиться, путешествовать, беседовать. В блогах расскажите о них, почему именно вы гордитесь этим учителем, какими качествами он обладает, что вам нравиться в нем больше всего. Формат свободный: статья, аудио, видео.

Прочитайте рассказ М.М. Зощенко «Учитель истории».

Учитель истории вызывает меня не так, как обычно. Он произносит мою фамилию неприятным тоном. Он нарочно пищит и визжит, произнося мою фамилию. И тогда все ученики тоже начинают пищать и визжать, передразнивая учителя.

Мне неприятно, когда меня так вызывают. Но я не знаю, что надо сделать, чтоб этого не было.

Я стою за партой и отвечаю урок. Я отвечаю довольно прилично. Но в уроке есть слово «банкет».

– А что такое банкет? – спрашивает меня учитель.

Я отлично знаю, что такое банкет. Это обед, еда, торжественная встреча за столом, в ресторане. Но я не знаю, можно ли дать такое объяснение по отношению к великим историческим людям. Не слишком ли это мелкое объяснение в плане исторических событий?

Я молчу.

– А-а? – спрашивает учитель, привизгивая. И в этом «а-а» я слышу насмешку и пренебрежение ко мне.

И, услышав это «а», ученики тоже начинают визжать.

Учитель истории машет на меня рукой. И ставит мне двойку. По окончании урока я бегу за учителем. Я догоняю его на лестнице. От волнения я не могу произнести слово. Меня бьёт лихорадка.

Увидев меня в таком виде, учитель говорит:

– В конце четверти я вас ещё спрошу. Натянем тройку.

– Я не об этом, – говорю я. – Если вы меня ещё раз так вызовете, то я… я…

– Что? Что такое? – говорит учитель.

– Плюну в вас, – бормочу я.

– Что ты сказал? – грозно кричит учитель. И, схватив меня за руку, тянет наверх, в директорскую. Но вдруг отпускает меня. Говорит: – Иди в класс.

Я иду в класс и жду, что сейчас придёт директор и выгонит меня из гимназии. Но директор не приходит.

Через несколько дней учитель истории вызывает меня к доске.

Он тихо произносит мою фамилию. И когда ученики начинают по привычке визжать, учитель ударяет кулаком по столу и кричит им:

– Молчать!В классе водворяется полная тишина. Я бормочу задание, но думаю о другом. Я думаю об этом учителе, который не пожаловался директору и вызвал меня не так, как раньше. Я смотрю на него, и на моих глазах появляются слёзы.

Учитель говорит:

– Не волнуйтесь. На тройку вы во всяком случае знаете.

Он подумал, что у меня слёзы на глазах оттого, что я неважно знаю урок.

Вопросы:

Как вы думаете, что могло бы произойти, если бы ученик не подошел к учителю после урока? Эта проблема осталось бы в мальчике.

Что символизирует момент, когда учитель просит класс замолчать? Как это влияет на атмосферу в классе? Учитель осознал свою ошибку.

Каковы истинные причины слез ученика в конце рассказа? Что они говорят о его внутреннем состоянии? Мальчик понял что учитель осознал о свою ошибку.

Как вы понимаете финальную фразу учителя о тройке? Что она означает для ученика? Учителя казалось что мальчик бил расстроен за оценку .

Каково ваше мнение о том, как учитель и ученик изменяются в ходе рассказа? В начале рассказа учитель и весь класс издевались над мальчиком, а в конце рассказа учитель понял свою ошибку и изменился по отношении к мальчику.

Задание 1. Приведите 10 высказываний великих людей о своих учителях.

1.Книга — немой учитель.“

2.Я не учитель. Я просто помогаю тебе изучать себя.

3.История — лучший учитель.“

4.Скорби — великий учитель“

5.Опыт — всему учитель.“

6.Жалок тот ученик, который не превзошёл своего учителя.“

Задание 2. Напишите, как бы вы поступили на месте ученика или учителя. Как вы решили бы конфликтную ситуацию?

Если я был учеником то когда учитель меня бы поставил двойку я бы ответил ему, почему вы меня ставите двойку? я же делал урок.

Если я был учителем я бы не таким тоном позвал его к доске, и не издевался над ним.

Задание 3. Напишите сочинение на тему «Учитель, которым я горжусь» ИЛИ запишите видеоoбращение для учителе (поздравление с днем учителя) ИЛИ создайте плакат «Роль учителя в моей жизни»

«Учитель, которым я горжусь»

Я горжусь Арнолдом Микаеляном, Аревиком Мурадяном, Артуром Чибухчяном, Тиграном Азаряном, Анной Шмелевой, Риной Шагиняном. а Тигран Азарян и Артур Чибухчян они мои шахматные тренеры. Я горжусь с ними потому что они добрые и хорошие.

1.Գոյականներն ըստ կազմության լինում են պարզ և բաղադրյալ: Գոյականակերտ ածանցները գոյականներ են կազմում ինչպես այլ խոսքի մասերից, այնպես էլ գոյականներից: Խոսքում այլ բառերի հետ կապակցվելու, հարաբերվելու համար գոյականները հոլովվում են: Ուղղական հոլովը գոյականի ուղիղ ձևն է: Տրական հոլովը կազմվում է կա՛մ վերջավորություններով (ի, ու, ան, վա, ոջ, ց), կա՛մ հիմքում որևէ ձայնավորի կամ երկհնչյունի փոփոխությամբ (օրինակ` տուն — տան, հայր — հոր): Բացառական և գործիական հոլովաձևերը կազմվում են ուղղականի կամ տրականի ձևերին համապատասխան վերջավորություններ ավելացնելով (բացառական` ից, ուց, գործիական` ով, բ): Գործիականի բ վերջավորությունից առաջ հիմքի և հնչյունր դառնում է մ (բարության — բարությամբ): Ներգոյական հոլովը կազմվում է ում վերջավորությամբ: Գոյականների մի մասը ներգոյական հոլով չունի: Այդ գոյականները ներգոյական հոլովի իմաստ կարող են արտահայտել տրական հոլովի և մեջ կապի օգնությամբ:

Բայերի հետ որպես գործողությունն իր վրա կրող աոարկա գործածվելիս անձ ցույց տվող կամ իբրև անձ վերցված, այսինքն` անձի առումով գործածված գոյականները դրվում են տրական հոլովով, մյուսները` ուղղական հոլովով: (Օրինակ` Գտավ րնկերոջը: Գտավ իրենց շունը: Գտավ իրենց շանը): Անձ ցույց տվող գոյականներն ուղղական հոլովով են դրվում, երբ իբրև իր են վերցվում, այսինքն` իրի առումով են գործածվում (օրինակ`Քաղաքում մի ընկեր գտավ).Նախադասություններ կազմի՛ր` Ա խմբի առարկաներին Բ խմբի հատկանիշները վերագրելով:

Ա. Կղզի, անտառապահ, այգի, թանաք, թռչուն: Բ. Միակ, խիստ, երրորդ, չորս, մյուս, ամբողջ, չորանալ, հեռանալ:

2.Բառակապակցություններ կազմի՛ր` ճամփորդ բառին տրված ածականները, հարակատար և ենթակայական դերբայները կամ դերանուններն ավելացնելով:

Անծանոթ-անծանոթ ճամփորդ,անծանոթ ճամփորդը: գլխիկոր-գլխիկոր ճամփորդ, գլիխկոր ճամփորդը: հոգնած-հոգնած ճամփորդ, հոգնած ճամփորդը, ծերացած-ծերացած ճամփորդ, ծերացած ճամփորդը: վերադարձող-վերադարձող ճամփորդ, վերադարձող ճամփորդը: հանգստացող-հանգստացող ճամփորդ, հանգստացող ճամփորդը: նույն-նույն ճամփորդ, նույն ճամփորդը: ուրիշ-ուրիշ ճամփորդ, ուրիշ ճամփորդը:

3.Պարզի՛ր, թե քերականական ո՛ր հատկանիշի հիման վրա է կազմվել յուրաքանչյուր խումբը (խմբի բոլոր բառերն ի՞նչ ընդհանուր հատկանիշ ունեն):

Ա. Ուրարտու, Արա Գեղեցիկ, Արագած, Արգիշտի, Նեղոս, Վահան Տերյան, «Անուշ», Ռուսաստանի Դաշնություն:

Բ. Մանկություն, միամտություն, ուրախություն, սուգ, վիշտ, ահ, հնարավորություն:

Գ. Հայր, մայր, մարդ, կին, ընկեր, եղբայր, հոգեբան, ուսանողուհի, դերասանուհի, անձնավորություն:

Ա խմբի բոլոր բառերը մեծատառ են, որովհետև, հատուկ անուններ են:

Բ խումբը ընդհանուր տրվող հասկացողություններ են:

Գ խմբում մարդիկ են:

Պահանջմունքն ինչ-որ բանի կարիքն է, որ զգում է մարդը: Ամեն մարդ ունի իր պահանջմունքները: Պահանջմունքների տեսակներն են՝ կենսաբանական, հասարակական և հոգևոր:

Կենսաբանական պահանջմունքներ

Մարդու կենսաբանական պահանջմունքներն բազմատեսակ են՝ սննդի, ջրի, քնի, ցավը հաղթահարելու և այլն: Այդպիսի պահանջմունքներ ունեն նաև կենդանիները: Մարդը այդ պահանջմունքների մեծ մասն ունենում է ծննդյան պահից սկսած, ինչպես կենդանիները: Սակայն կենդանիների և մարդկանց մեջ շատ տարբերություններ կան: Օրինակ՝ կենդանիները ուտում են հում միս, ջուր են խմում կեղտոտ ջրափոսերից, իսկ մարդիկ ջուրը ֆիլտրում են, հետո նոր խմում, միսը եփում են, նոր ուտում և այլն: Մարդիկ և կենդանիները նաև տարբերվում են ամոթի զգացումով: Ի տարբերություն կենդանիների, մարդիկ ձգտում են թաքցնել իրենց մերկությունը:

Հասարակական պահանջմունքներ

Մարդու հասարակական պահանջմունքները պայմանավորված են նրա՝ հասարակության անդամ լինելու, հասարակության մեջ ապրելու հանգամանքով: Յուրաքանչյուր մարդ ուզում է հարգանքի արժանանալ, ընդունված լինել մյուսների կողմից: Մարդիկ տարբեր եղանակներով են ուզում արժանանալ հարգանի: Ոմանք դրան ուզում են հասնեն իրենց աշխատանքով, ոմանք վատ արարքներ անելով: Կան մարդիկ, ովքեր պատրաստ են անելու ամեն ինչ, որպեսզի նրանց անունը <<հռչակավոր>> լինի: Հին աշխարհից մեզ է հասել Հերոստրատոսի անունը: Հռչակավոր դառնալու համար նա այրել է Արտեմիս աստվածուհու տաճարը Եփեսոսում:

Հոգևոր պահանջմունքներ

Մարդու հոգևոր պահանջմունքները շատ բազմազան են: Մարդը պետք է ճանաչի շրջակա աշխարհը: Այդպիսի պահանջ ունեին նախնադարյան մարդիկ: Հակառակ դեպքում նրանք չէին կարող ստեղծել առաջին գործիքները, չէին իմանա բուսական ու կենդանական աշխարհը, աշխարհի գաղտնիքները, եթե նրանք այդ ամենը բացահայտած չլինեին, մենք զարգացած չէինք լինի: Մարդը ձգտում է ճանաչելու ոչ միայն շրջակա աշխարհը, այլև ինքն իրեն: Մարդու հոգևոր պահանջմունքներից է ստեղծագործելը, կյանքը փոխելը և այլն:

1.Բացատրի՜ր ԱՊՐՈՒՄԱԿՑԵԼ բառի իմաստը,նշիր այդ բառի հոմանիշները․կարող ես նաև ներկայացնել մտքերդ ։

Ապրումակցել-մեկի ապրումներին և հույզերին հաղորդակից լինել:

Ապրումակցել հոմանիշներ-կարեկցել:

2.Քո ընտրությամբ գրի՜ր տասը ուղղագրական բառ և բացատրի՜ր։

Այսօր-գրվում է օ-ով, որովհետև օրվա մասին է խոսքը:

հանրօգուտ-գրվում է օ-ով, որովհետև արմատը օգուտն է:

գթալ-գրվում է թ-ով, որովհետև արմատը գութ բառն է:

ականջօղ- գրվում է օ-ով, որովհետև արմատը օղն է:

օդապարիկ-գրվում է դ-ով, որովհետև արմատը օդն է:

անօրեն-գրվում է օ-ով, որովհետև արմատը օրենքն է:

ապօրինի-գրվում է օ-ով, որովհետև արմատը օրենքն է:

գազօջախ-գրվում է օ-ով, որովհետև արմատը օջախն է:

դասընթաց-գրվում է ը-ով, որովհետև արմատը ընթացքն է:

փրկօղակ-գրվում է օ-ով, որովհետև արմատը օղակ:

3.Տրված բառերի տրական հոլովը կազմի՛ր, ընդգծի՛ր վերջավորությունները և բացատրի´ր Ա և Բ խմբերի բառերի տրական հոլովաձևերի տարբերությունը:

Ա Պատուհան, մարդ, գարուն, գիշեր, կին: Բ. Տուն, շուն, գեղեցկություն, հայր, մայր, եղբայր:

Ա) Պատուհանին, մարդուն, գարնանը, գիշերվան, կնոջը:

Բ) Տանը, շանը, գեղեցկությանը, հորը, մորը, եղբորը:

4.Բառակապակցություններ կազմի՛ր` հարցական դերանունները փոխարինելով տրված գոյականներով և դերբայներով:

Աշխատանք, խաղ, ուսում, հանգիստ, գործել, խաղալ, սովորել, հանգստանալ:

Ինչի՞ հնարավորություն ունենալ: Աշխատելու, խաղալու, ուսման, հանգստի, գործի, խաղալու, սովորելու, հանգստանալու։

Ինչի՞ հնարավորություն ընձեռել (տալ): Աշխատանքի, խաղի, ուսման, հանգստի, գործի, խաղալու, սովորելու, հանգստանալու։

Ինչի՞ նպատակ ունենալ: Աշխատելու, խաղի, ուսուցման, հանգստանալու, գործելու, խաղալու, սովորելու, հանգստանալու։

5.Տրված բառերի բացառական հոլովը կազմի՛ր, դրանց վերջավորություններն ընդգծի՛ր և բացատրի՛ր Ա և Բ խմբերի բառերի բացառական հոլովաձևերի տարբերությունը:

Ա. Ամպ, սառույց, տանտիկին, ձմեռ, ամիս, րոպե: Բ. Բալենի, մարդ, ամուսին, ընկերուհի, գինի:

Ա) Ամպից, սառույցից, տանտիկնոջից, ձմեռվանից, ամսից, րոպեից:

Բ) Բալենուց, մարդուց, ամուսնուց, ընկերուհուց, գինուց:

Տարբերություն- Ա շարքի վերջավորությունը ից-ն է, իսկ Բ շարքինը՝ ուց-ն է:

6 .Գործիական հոլովով դրված գոյականների հիմքերն առանձնացրո´ւ և գտի՛ր Ա և Բ խմբերի բառերի գործիական հոլովի կազմության տարբերությունը:

Ա. Տառով, բերդով, մարդով, որդով, շաբաթով, զորքով, տարով, լեռներով, հեռացումով, լիությունով, տնտեսությունով: Բ. Ուսմամբ, զեկուցմամբ, մահվամբ, արիությամբ, տնտեսությամբ, գիտությամբ, ընկերոջով, կնոջով, մարդկանցով, կանանցով:

Ա) Տառ, բերդ, մարդ, որդ, շաբաթ, զորք, տարի, լեռ, հեռացում, լիություն, տնտեսություն:

Բ) Ուսում, զեկույց, մահ, արիություն, տնտեսություն, գիտություն, ընկեր, կին, մարդիկ, կանայք:

Ա խմբի բառերին ով վերջավորությունն է ավելանում, իսկ Բ խմբի՝ բառերը ամբողջությամբ փոփոխությամբ է ենթարկվում: