Author: mnacakanyanaren

Մխիթար սպարապետ

1. Գնահատե՛ք Իրանի աշխարհագրական դիրքը: Ցո՛ւյց տվեք դրա ուժեղ և թույլ կողմերը:

Իրանի ռազմավարական դիրքը թույլ է տալիս վերահսկել առևտրային ուղիները և օգտվել նավթի ու գազի պաշարներից: Սակայն երկրաշարժերի վտանգը լուրջ խնդիր է երկրի համար։

2. Ներկայացրե՛ք Իրանի պետական կարգը, ցո՛ւյց տվեք դրա առանձնահատուկ գծերը:

Իրանը իսլամական հանրապետություն է, որտեղ իշխանությունը կառավարում է հոգևոր առաջնորդը նաև հիմնական քաղաքական որոշումները։

3. Գնահատե՛ք Իրանի բնակլիմայական պայմանները՝ տնտեսության տարբեր ոլորտ ների տեսանկյունից:

Իրանի բնակլիմայական պայմանները բազմազան են, բայց երկիրը ավելի շատ շոգ և անապատային է: Իրանում նաև կան խոնավ տարածաշրջաններ: Այս պայմանները ազդեցություն ունեն տնտեսության վրա՝ հատկապես գյուղատնտեսության ոլորտում՝ ջրային ռեսուրսների սահմանափակությամբ: Հատկապես տուժում են հացահատիկային մշակաբույսերը, բայց սաստիկ շոգը նպաստում է նավթարդյունաբերությանը և էներգետիկ ոլորտին:

4. Նշե՛ք Իրանի՝ համաշխարհային նշանակության օգտակար հանածոները:

Իրանը մեծ նշանակություն ունի, քանի որ Իրանը ունի բավականին մեծ նավթի և գազի պաշար ինչպես նաև աղ և բազմազան մետաղներ օրինկ՝ պղինձ, ալյումին և այլն:

5. Ցո՛ւյց տվեք Իրանի կլիմայի ազդեցությունը երկրի բնական ու տնտեսական պայմանների վրա:

Իրանի կլիման ունի մեծ ազդեցություն երկրի բնական և տնտեսական պայմանների վրա: Դաշտերն ու անապատները սահմանափակում են գյուղատնտեսությունը, իսկ ջրի պակասը դժվարացնում է տարածքների մշակումը: Բայց տաք և չոր կլիման նպաստում է նավթի և գազի վրա: Իսկ այդ ոլորտները կարևոր են երկրի տնտեսության համար:

2 урок. Проверочная работа за февраль (выполнять на уроке)

Исследуй сначала слово с научной точки зрения , а потом посмотри, почувствуй, как живёт слово в сказке, маленьком рассказе, большой повести, в стихах и песнях, в нашей повседневной речи, как может ранить, обидеть человека или, наоборот, сделать его счастливым, подарить надежду, вселить веру в свои силы. Используй все типы словарей, энциклопедий, справочную литературу, помощь и советы учителя, родителей, друзей.

Копилка слов для работы в проекте: родина, жизнь, человек, детство, совесть, глаза, слёзы, руки, сердце, след, дорога, солнце, любовь, сказка, дом, мама,тайна, начало, портрет, дело, душа, зеркало, семья, характер, встреча, радость, чувство, мир, память.

Ход работы:

• Выбери какое- нибудь слово, любое.
• Посмотри все словари и исследуй, что означает это слово, откуда( из какого языка) оно пришло.
• Сколько у него значений, подбери к нему синонимы, антонимы.
• Составь с этим словом словосочетания.
• Составь предложения с этим словом: с точкой, вопросительным знаком, в разных формах.
• Где чаще всего используется это слово ( например, в речи, в худ. произведении,…).
• Какие эмоции вызывает у тебя это слово?
• Фразеологические обороты со словом ( из фразеологического словаря)
• Пословицы, поговорки, сказки, загадки со словом
• Слово в названиях картин художников, художественных фильмов

Создайте презентацию, отразите в ней свою работу.

Я выбрал слову Чатуранга.

Что такое чатуранга?

Чатуранга это древнеиндийская игра, считающаяся прародителем шахмат, сёги и многих других игр. Известен вариант чатуранги для двух игроков, похожий на современные шахматы. С XI века — вариант для четырёх игроков (его ещё называют «чатураджи»). Полностью правила игры неизвестны, в источниках содержатся описания ходов фигур, у разных авторов имеющие некоторые отличия.

История Чатуранги

Доска размером 8×8 клеток в Индии использовалась для игры под названием «аштапада» игра-гонка, в которой игроки перемещали по доске фигурки двух цветов в соответствии с бросками костей). Под тем же названием была известна и сама доска (в частности, так она названа в «Махабхашье» Патанджали , датируемой II веком до н. э.). В «Брахмаджала сутте» (V век до н. э.) Будда перечисляет игры, в которые возбраняется играть, и первыми называет игры на досках с 8 и 10 рядами клеток. Историк шахмат  Г. Меррей отождествляет первую из них с аштападой.

Первым упоминанием игры чатуранги считается отрывок из написанного на санскрите романа «Харчашарита», созданного поэтом Баной при дворе короля Харши (сер. VII века). В нём Бана рассказывает, что в правление Харши «только пчёлы соперничали за взятки, только в стихах обрезались стопы и только аштапады учили позициям чатуранги», то есть не велось настоящих войн. Мэррей также считал, что отсылка к чатуранге содержится в строке романа Субандху«Васавадатта» (нач. VII века): «Сезон дождей играл в свою игру, фигуры которой — жёлтые и зелёные, как будто покрытые лаком, лягушата — прыгали по чёрным клеткам садовых клумб». Но современные исследователи не усматривают оснований для такого вывода. Согласно трактату на среднеперсидском языке (пехлеви) «Чатранг-Намак», шахматы (Чатранг) были подарены индийским правителем шахиншаху Хосрову I (531—579). Этот рассказ считается достаточно правдоподобным для датировки знакомства персов с чатурангой. По мнению Мэррея, это позволяет примерно определить и время изобретения чатуранги — около 570 года.  

Чантуранга антонимы и синонимы

Синонимы-шахматы, гимнастика ума, игра, шатранг.

антонимы- нету антонимов.

Предложение с словой чатуранга

1. Давай поиграем в чатурангу!

2. Поиграем в чатурангу?

3. Чатурангу играли древние Индийские короли.

Где чаще всего используется это слово ( например, в речи, в худ. произведении,…).

Я это слово слышал несколько раз в моей жизни и это говорил мой тренер по шахматам, а сейчас это слово используется очень редко.

Какие эмоции вызывает у тебя это слово?

Мне чатуранга вызывает древние и шахматные эмоции.

Слово в названиях картин художников, художественных фильмов.

Чатуранга это старые название шахматы, сейчас чатуранга стало шахматом, с словом чатуранга нету художественных фильмов, но есть фильмы которые связанны с шахматом например королевская игра, шахматист, жертвуя пешкой, Бобби Фишер против мира, ход королевы и.т.д

1. Я такое не делал некогда и по этому не знаю.
2. Я бы очень хотел пойти в Лксембург либо Швейцарию.
3. Я не знаю.
4. Я играю в компьютер, телефон и иногда плейстатион.
5. Конечно маму.
6. На одну.
7. Два
8. Три
9. В банке, в кассе, в доме, в каком то таинственном месте.
10. Я не знаю.
11. Надо похвалить того кто сделал хорошие дела.
12. Не кому.
13. Роберту Акобяна.
14. Когда человек хочет смериться.
15. Чтобы не упасть.
16. На маму.
17. Вода превращается в пар.
18. Какая партия?
19. Если драмов то можно купить например пиццу, тан, шоколадный батончик и кофе, а если на доллар то можно купить что угодно.
20. Какую книгу?
21. Он опаздает из поезда.
22. Надо работать засучив рукава.

1. дорогу, другую сторону улицы.

2. этот человек!

3. урну.

4. подарок, красивую бумагу.

5. эту бороду.

6. своих родителях

7. ноги

8. Финландию, Швецию, Норвегю, каникулах.

9. Европу, рубли, евро.

10. Ему.

11. самолёт, в заложниках.

12. кошелёк, тысячу рублей, кошелёк, шею.

13. Замуж, где, стипендиях.

14. Равноправие с мужчинами.

15. художественные филмы, своих любимых артистов.

16. Ленина.

17. столе, диване или табуретке.

18. Мне.

19. свою подругу на другого.

20. меня, руку.

21. мою поддержку.

22. кафедру

1. урок
2. дерево
3. слабого человека
4. пополам
5. мои денги
6. что?
7. вас
8. рулем
9. себе
10. тебя
11. свою бабушку
12. будет?
13. это?
14. змейу
15. плохое ведение
16. эту команду
17. стену
18. этого скаммера
19. победу
20. мусор
21. рюкзаке
22. твою стиль
23. ошибку
24. войну
25. неудачность
26. сложность
27. дом
28. посудамойку

4. кроватью

5. французком

6. Каким счётом

7. что-то

8. свою диссертацию

9. кожа лица

10. салфеткой, вилкой и ножом

11. Что же

12. Мы

13. Его

14. по двух инностроных языком

15. краской и каким-то ещё гадостьом

16. над своих, всех предподователях

17. всё

18. избирателями

19. золотом и железным рудом, камменым углом.

20. Химия

21. специалным ножом

22. передом, задом

23. что

24. лазером

25. общеприятном.

26. всем необхадимим.

27. поссаженымы тобою цветамы.

Թեմա՝  Թվային միջակայքեր թվային ուղղի վրա։

Գիտենք, որ իրական թվերի երկրաչափական մոդելը թվային ուղիղն է: Ցանկացած իրական թիվ թվային ուղղի վրա ունի իր դիրքը: Հիմա կպարզենք, թե ինչպես են թվային ուղղի վրա պատկերվում թվային միջակայքերը: Կօգտագործենք հետևյալ նշանակումները. 

Անհավասարությունների և ծայրակետերի նշանակումներ	Բազմությունների նշանակումներ
≤ կամ ≥ • (ծայրակետն ընդգրկված է)	[ և] քառակուսի փակագծեր
< կամ > о (ծայրակետն ընդգրկված չէ)	( և ) կլոր փակագծեր

Գոյություն ունեն թվային ուղղի վրա բազմությունների 4 տեսակի նշանակումներ:

Ամբողջ թվային ուղիղը նշանակվում է այսպես՝ (−∞;∞)

Բաց և փակ միջակայքեր թվային առանցքի վրա

Արդեն դիտարկել ենք թվային ուղղի վրա որոշ բազմությունների նշանակումը՝ (−∞; ∞), (a;+∞),[a;+∞),(−∞;a],(−∞;a)

Սրանք, այսպես կոչված, անսահմանափակ բազմություններ (մի կողմից կամ երկու կողմից) են: Դիտարկենք սահմանափակ բազմություններ թվային առանցքի վրա:

Եթե x թիվը միաժամանակ բավարարում է x>−4 և x<5 անհավասարություններին, ապա այն բավարարում է −4<x<5 երկկողմանի անհավասարությանը:

−4<x<5 երկկողմանի անհավասարությանը բավարարող բոլոր թվերի բազմությունը անվանում են թվային միջակայք և նշանակում են այսպես՝ (−4;5):

Միջակայքը պատկերենք թվային ուղղի վրա: Կարդում ենք՝ «−4, 5 ինտերվալ», կամ «բաց միջակայք» : Նկատենք, որ հատվածի ծայրակետերը ընդգրկված չեն (սևացված չեն):

Դիտարկենք ուրիշ միջակայքեր:

−4≤x≤5 կամ x∈[−4;5]: Կարդում ենք՝ «−4, 5 հատված», կամ «փակ միջակայք»: Նկատենք, որ հատվածի ծայրակետերը ընդգրկված են (սևացված են):

−4≤x<5 կամ x∈[−4;5): Կարդում ենք՝ «−4, 5 կիսաինտերվալ», կամ «կիսաբաց միջակայք»: Նկատենք, որ կիսաինտերվալի ծայրակետերից մեկը՝ −4 -ը ընդգրկված է (սևացված է), իսկ մյուսը՝ 5 -ը ընդգրկված չէ (սևացված չէ):

−4<x≤5 կամ x∈(−4;5]: Սա ևս կիսաինտերվալ է՝ բաց ձախ ծայրակետով:

x-երի առանցքի a և b կետերից և նրանց միջև գտնվող բոլոր կետերից բաղկացած բազմությունն անվանում են a-ից b հատված և նշանակում՝ [a;b]:

Հարցեր և առաջադրանքներ:

1. Ո՞ր թվեր են պատկանում տրված միջակայքին՝ (−∞;−5)

ա) -6 բ) 1 գ) 5 դ) -1 ե) 20 զ) 10 է) -10 թ) -9

2. Պարզել՝ ճիշտ է, թե սխալ հետևյալ պնդումը՝ −12∈(−12;7]

ա) սխալ է  բ) ճիշտ է

3. Ո՞ր թվեր են պատկանում տրված հատվածին՝  [−12;0]

ա) −9  բ) −10 գ) 20  դ) −6  ե) −1 զ) 10  է)1   թ)5

4. Ո՞ր թվերը չեն պատկանում այս միջակայքին՝ (−1;10)

  ա) 12  բ) 1  գ) 10  դ) −1   ե) 5  զ) 2

5. Ընտրիր x∈(−∞;−1] միջակայքի պատկերը թվային առանցքի վրա, եթե a=−1

• 
• 
• 
• 

6.Գրառել նշանակումը՝

7. Կարդալ թվային բազմության անվանումը և այն պատկերել այն կոորդինատային ուղղի վրա՝

8․ Թվարկել թվային բազմությանը պատկանող բոլոր ամբողջ թվերը․

9․ Կոորդինատային առանցքի վրա նշել այն թվերը, որոնք՝

10․Անվանել թվային բազմությանը պատկանող չորս ամբողջ թվեր՝

11․Գրառել նկարում պատկերված բազմությունները՝

1.Կրկնի՜ր Վերաբերակնները և սովորի՜ր Կապ, շաղկապը,մակբայը։

2.Ընտրի՜ր և շարադի՜ր․

• Խոհեր կյանքի մասին
• Իմ երևակայական աշխարհը

Խոհեր կյանքի մասին

Ամեն մարդ պետք է ունենա սեփական հետաքրքրություններով կյանքը ու ամեն մարդ պետք է մտածի առաջնահերթ իր խնդիրների մասին, հետո ուրիշ մարդկանց խնդիրների մասին: Ամեն մարդ պետք է ունենա իր տարերքը կամ հոբբին, որովհետև դրանց բացակայության ժամանակ կյանքն անհետաքրքրանում է: Օրինակ իմ տատին լինելով պարզ և զվարթ մարդ ունի շատ և շատ հոգսեր՝ նրա վատ կողմն այն է, որ նա ոչ միայն իր խնդիրների մասին է մտածում այլ առաջնահերթ ուրիշ մարդկանց խնդիրների մասին է մտածում և այդ պատճառով նրա կյանքը բարդանում է: Ամեն մարդ նաև պետք է հանգիստ և զուսպ լինի:

Թեմա՝ Թվային անհավասարությունների հատկությունները:

a>b և c>d կամ  a<b և c<d անհավասարությունները (միևնույն նշանի) կոչվում են միանուն:

a>b և c<d կամ  a<b և c>d անհավասարությունները (հակառակ նշանի) կոչվում են հականուն:

Օրինակ

6>−5 և 25>17 անհավասարությունները միանուն են, իսկ -41<−5 և 36>17 անհավասարությունները՝ հականուն:

Անհավասարությունների գումարումը

Եթե a>b և c>d, ապա a+c>b+d

Միանուն անհավասարությունները կարելի է գումարել :

Օրինակ՝ Ունենք երկու անհավասարություն՝ 5<10 և 4<9, գումարելով անհավասարության երկու մասերը, կստանաք՝ 5+4<10+9, 9<19։

Եթե a−ն,b−ն,c−ն,d−ն դրական թվեր են և a>b, c>d, ապա ac>bd

Եթե դրական ձախ և աջ մասերով միանուն անհավասարությունները բազմապատկենք, ապա կստացվի միանուն անհավասարություն (նշանը չի փոխվի):

Անհավասարության աստիճան բարձրացնելը

Եթե a և b թվերը դրական են a<b, ապա aⁿ<bⁿ, որտեղ n -ը բնական թիվ է:  
Եթե դրական ձախ և աջ մասերով միանուն անհավասարումները բարձրացնել միևնույն բնական աստիճանի, ապա կստացվի միանուն անհավասարություն (նշանը չի փոխվի):

Օրինակ՝  Քանի, որ 2<3, ապա քառակուսի բարձրացնելով, ստանում ենք ևս մեկ ճիշտ անհավասարություն՝  2²=4,  3²=9, 4<9

Առաջադրանքներ։

1․Գումարել թվային անհավասարությունները։

ա) 18>11 և 15>7,  բ) -4>-6 և 13>8  գ) -16<-7 և 12<37, դ) -9<0 և 5<19

Ա 18+15>11+7=33>18

Բ -4+13>-6+8=9>2

Գ -16+12<-7+37=-4<30

Դ -9+5<0+19=-4<19

2. Գումարել թվային անհավասարությունները։

Ա 14+10>11+9=24>20

Բ -2+3>-3+2=1>-1

Գ -6+2<-5+3=-4<-2

Դ -8+8<0+9=0<9

3․Բազմապատկել թվային արտահայտությունները։

ա) 14>10 և 2>1  բ) 5>3 և 6>5  գ) 6<7 և 2<3  դ) 8<9 և 1<2

Ա 14*2>10*1=28>10

Բ 5*6>3*6=30>18

Գ 6*2<7*3=12<21

Դ 8*1<9*2=8<18

4․Գումարել  անհավասարությունները: ա) 22>17 և 3.2>0.6 բ) 53<65 և 7,6<10,9

Ա 22+3,2>17+0,6=25,2>17,6

Բ 53+7,6<65+10,9=60,6<75,9

5․Զբոսաշրջիկ առաջին օրն անցավ 20 կմ-ից ավելի, իսկ երկրորդ օրը 25 կմ-ից ավելի։ Արդյո՞ք կարելի պնդել, որ զբոսաշրջիկն անցել է 45 կմ-ից ավելի ճանապարհ։ Պատասխանը հիմնավորել։

X=20

y=25

x+y=45

Պատ.՝ Այո

6․ Ուղղանկյան երկարությունը 13 սմ-ից փոքր է, իսկ լայնությունը՝ 5 սմ-ից փոքր։Արդյո՞ք կարելի պնդել, որ ուղղանկյան մակերեսը 65 սմ²-ից ավելի է։ Պատասխանը հիմնավորել։

13սմ*5սմ=65սմ Բայց քանի որ խնդրում տրված է, որ լայնությունը 5 սմ-ից փոքր է, իսկ երկարությունը 13 սմ-ից է փոքր ապա դա չի կարող լինել 13*5, պետք է լինի օրինակ 12*4=48, այդ պատճառով մենք չենք կարող պնդել, որ ուղղանկյան մակերեսը 65սմ-ից ավելի է:

Գ.Մխիթարյանի <<Գիտելիքների ստուգման առաջադրանքներ մաս II  >>-ից էջ3 -ից մինչև էջ8 -ի տարբերակները:

Այն էներգիան, որով մարմինը օժտված է իր շարժման հետևանքով
անվանվում է կինետիկ էներգիա։ Պատ.՝1

1.կինետիկ 2. պոտենցիալ

Սեղմված զսպանակի էներգիան պոտենցիալ էներգիայի օրինակ է։ Պատ.՝2

1. կինետիկ 2. պոտենցիալ

Գիրքը դրված է սեղանին։ Հատակի նկատմամբ այն օժտված է պոտենցիալ
էներգիայով։

Սեղանի վրա դրված գիրքը հատակի նկատմամբ օժտված է պոտենցիալ էներգիայով:

1. կինետիկ 2. պոտենցիալ

Բրատսկի ՀԷԿ – ում ամբարտակից առաջ և նրանից հետո ջրի
մակարդակների տարբերությունը 100մ է։ Ի՞նչ էներգիայով է օժտված
ամբարտակում գտնվող ջուրը: Պատ.՝2

1. կինետիկ 2. պոտենցիալ

100 մ V բարձրության վրա ամբարտակում գտնվող ջուրը օժտված է պոտենցիալ էներգիայով: