Հայոց լեզու

Ծանոթություն․ Ենթակա, նախադասության երկու գլխավոր անդամներից մեկն է։ Ենթական ցույց է տալիս, թե ով կամ ինչն է կատարում  գործողությունը։ Ենթական նախադասության այն անդամն է, որին ստորոգումով վերագրվում է որևէ հատկանիշ։ Հայերենում ենթական դրվում է ուղղական հոլովով։ Ենթական պատասխանում է ո՞վովքե՞ր, ինչ, ինչեր  հարցերին։ Հայերենում ենթական արտահայտվում է՝
գոյականով
ածականով
թվականով
դերանունով
դերբայով:

Ենթական արտահայտվում է`

Գոյականով, որը կարող է լինել անձ, իր, երևույթ, հասկացություն և այլն։

Օրինակ՝ Վրնջում էին ձիերը մետաղաձայն և երկարածոր (Ակսել Բակունց)։
Օդը մաքուր է, արցունքի պես ջինջ:
Ընկերները սպասում էին նրա վերադարձին:

Այն բոլոր դերանուններով, որոնք մատնացույց են անում անձ կամ իր։

Օրինակ՝ Ե՛վ դժբախտ է նա, և՛ մեռած, ով երգ չի հասկանում, չի սիրում (Ավետիք Իսահակյան)։
Բոլորը հավաքվել էին եկեղեցու բակում

 Ածականով, այսինքն` ածականը պետք է պարտադիր հոդ ստանա և գործածվի գոյականաբար.

Օրինակ՝  Գեղեցիկը միշտ գնահատվում է: 
Դժբախտը վերջ տվեց կյանքին:

 Թվականով`

Օրինակ՝ Ներկաներից հինգը պատասխանեցին  անմիջապես, իսկ երկուսը  մի փոքր ուշ։
Քսանը տասի կրկնապատիկն է:

Բայի անդեմ ձևերով` անորոշ, ենթակայական և հարակատար դերբայներով.

ա) անորոշ դերբայով

օրինակ՝ Աղոթելը նրա միակ մխիթարությունն էր այդ ծանր պահին։

բ)  ենթակայական դերբայով

օրինակ՝ Պտուղդ քաղող չկա, մասրենի՛, սարի՛ մասրենի (Համո Սահյան)։

գ)  հարակատար դերբայով

օրինակ՝ Քնածը այդպես էլ չիմացավ մեր դուրս գնալը։

  • Բառակապակցությամբ`

Օրինակ՝ Սերը քանդելը եկեղեցի քանդելուց վատ է (ժող.):

Նախադասությունը կարող է ունենալ նաև բազմակի ենթականեր։ Օրինակ՝ Նրա ծանր հառաչանքները, ողբը, հեծկլտանքը կտրատում էին սիրտս։
Երգը, պարը, ուրախությունը նրանից անպակաս էին

Առաջադրանքներ:

1.Կետերը փոխարինի՛ր փակագծում տրված հարցին պատասխանող բառերով (ենթականերով): 

Օրինակ`
….մուտքից դուրս եկավ( ո՞վ)- Ոստիկանը դուրս եկավ:
Հանկարծ հայտնվեց: (ո՞վ) Շունը հանկարծ հայտնվեց:
Ուրեմն կատարվե՞ց: (ի՞նչը) Որեմն երազանքը կատարվե՞ց:
Այստեղից չի լսվի: (ի՞նչը) Այստեղից քո ձայնը չի լսվի:
Հևասպառ սարն էր բարձրանում: (ո՞վ) Լեռնագնացը հևասպառ սարն էր բարձրանում:

2. Կազմել նախադասություններ, որոնցում ենթակաները արտահայտված լինեն գոյականով, ածականով, թվականով, դերանունով, դերբայով:

Հայոց լեզու

1.Փորձի՜ր շարունակել հետևյալ միտքը՝ շարադրությամբ․

Ցանկություններս շատ են․․․

Ամեն մարդ ունի ցանկություններ, օրինակ՝ մի մարդ երազում է հարուստ լինել, մյուսը երազում է, որ աշխարհը լինի խաղաղ և հանգիստ և այլն: Իսկ ես ունեմ բազում ցանկություններ, որոնք շատ բարդ են կատարելը և դա շատ բնական է, որովհետև ցանկություններին հասնելը հեշտ գործ չէ: Իմ ցանկություններից են օրինակ՝ դառնալ աշխարհի չեմպիոն, լինել շատ հարուստ մարդ, բարձրացնել իմ միջազգային վարկանիշը մինչև 2900, ունենալ սեփական 10 հարկանի տուն լողավազաններով և այլն:

Հավասարություն

  • Ի՞նչ եք հասկանում հավասարություն ասելով:
  • Ի՞նչ եք հասկանում իրավահավասարություն ասելով:
  • Ի՞նչ է սոցիալական հավասարություն
  • Բերեք օրինակներ:

Հավասարություն – ի՞նչ է դա նշանակում և ինչի՞ է դա հանգեցնում: Հավասարության գաղափարը հասարակության բոլոր անդամներին հավասար հնարավորություններ տալն է՝ անկախ նրանց սեռից, ռասայից, տարիքից, առողջական վիճակից, ֆինանսական հնարավորություններից և այլն:

Սոցիալական հավասարությունը ինքնիրացման հնարավորությունների հավասարությունն է ինչպես երիտասարդների, այնպես էլ օրինակ՝ հատուկ կարիքներով տարեց մարդկանց: Նաև հատուկ կարիքներ ունեցող երիտասարդների կամ առողջ թոշակառուների համար։ Հավասարության նպատակը անկյունի կենտրոնում է դնում անհատի արժեքը և նրա անձնական ազատությունը:

Իրավական հավասարությունն արտահայտվում է հավասար իրավունքներ ունենալով։ Այն իրավունքի հիմնարար սկզբունք է՝ ամրագրված ինչպես ներպետական, այնպես էլ միջազգային իրավական համակարգում։ Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը երաշխավորում է, որ բոլոր մարդիկ հավասար են օրենքի առջև։

Իրավահավասարությունը ենթադրում է բոլոր քաղաքացիների իրավունքների և պարտականությունների, սոցիալական ազատության հավասար չափ, անձանց՝ օրենքի առջև պատասխանատվության հավասար աստիճան՝ բացառելով նրանց փաստական տարբերությունները, օրինակ՝ մաշկի գույնը, լեզուն և այլն։ Իրավահավասարությունը բացառում է նաև արտոնություններն ու առավելություններն իրավական վեճերի մասնակիցների միջև։

Կանանց իրավունքների պաշտպանության համար կատարված ամենահայտնի շարժումներից է ֆեմինիզմը։ Այս շարժումն ուներ մեկ ընդհանուր նպատակ՝ կանանց համար սահմանել, զարգացնել և հասնել հավասար քաղաքական, տնտեսական, մշակութային, անձնական և սոցիալական իրավունքների։ Օրինակ արդեն այսօր կինն ունի մի շարք իրավունքներ՝ ընտրելու, ընտրվելու, պաշտոնի զբաղեցման և այլն։ Սակայն ինչպես շատ օրենքներ, այնպես էլ կանանց համար սահմանվածներից շատերը, մնում են ուղղակի թղթին գրված և չեն կիրառվում։ 

Առհասարակ հավասարությունն իրենից ենթադրում է հավասար հնարավորություններ։ Այս գաղափարի էությունն, օրինակ, այն է, որ աշխատանքի անցնեն դրա համար համապատասխան որակավորում ունեցող անձինք, այսինքն՝ աշխատանքային առաջընթացի հնարավորությունները ևս պետք է լինեն հավասար և ելնեն աշխատողների մասնագիտական ու աշխատանքային կարողություններից՝ բացառելով որևէ հատկանիշով խտրականություն։

Հավասարության ամենօրյա ձգտումն իրականում բավականին պարզ խնդիր է, որին կարելի է հասնել առանց մշակութային և տեսական ուտոպիաների օգնության, սակայն դրա իրագործումը պահանջում է քաղաքացիների մշտական ​​մասնակցություն, ովքեր ցանկանում են ակտիվորեն ձգտել ավելի հավասար հասարակությանը:

English

Fill in the present or past tense.
1. He  was offered (offer) a new job last week.
2. The bridge blew up (blow up) yesterday.
3. This novel was written (write) by Hemingway.
4. Flies  are caught (catch) by spiders.
5. All the trees  were cut (cut) down yesterday.
6. We  are told (tell) to go home now.
7. Their purse  was stolen (steal) in the disco last night.
8. Rain  is held (hold) up by fog.
9. He was thrown (throw) out of the bar a week ago.
10. Pigs are used (use) to find truffles.
11. The old theatre was reopened (reopen) last Friday.
12. She was asked (ask) about the accident by the police yesterday.
13. A lot of food  is thrown (throw) away every day.
14. Mice  are caught (catch) by cats.
15. I am often ask (often / ask) for her address.

1. Millions of dollars’ worth of damage has been caused by a storm which (swept/was swept) across the north of the United States last night.

2. The River Reiner  (burst/was burst) its banks after heavy rain.

3. Many people  (rescued/were rescued) from the floods by fire-fighters.

4. Firefighters  (received/were received) hundreds of calls for help.

5. Wind speeds  (reached/were reached) ninety miles an hour in some places.

6. Roads  (blocked/were blocked) by fallen trees.

7. Electricity lines  (brought/were brought) down, leaving thousands of homes without electricity.

8. “Everything possible  (is doing/is being done) to get things back to normal,” a spokesman said.

9. One young girl  (took/was taken) to hospital after she broke her leg.

10. She has now  (sent/been sent) home.

1. They were interviewing her for the job.
She ________________ for the job.
  was being interviewed
  was interviewed
  has been interviewed

2. Tom is writing the letter.
The letter ________________ by Tom.
  was written
  is being written
  has been written

3. Everyone understands English.
English ________________ by everyone.
  is understood
  has been understood
  was understood

4. The employees brought up this issue during the meeting.
This issue ________________ by the employees during the meeting.
  has been brought up
  is brought up
  was brought up

5. The professor told him not to talk in class.
He ________________ by the professor not to talk in class.
  has been told
  was told
  was being told

6. They say that women are smarter than men.
Women ________________ to be smarter than men.
  were being said
  were said
  are said

Փետրվար ամսվա ամփոփում

1.Կազմիր երկուական նախադասություն,որտեղ կան կապեր և ընդգծիր։

Նրանք խոսում էին դասի մասին, Նրանք շփվում էին միմյանց հետ:

2.Թվի՜ր ստորադասական և համադասական շաղկապներ։

ստորադասական-որ, եթե, որպեսզի, համադասական- և, ու:

3.Մակբայի բնութագիրը․գրի՜ր տեսակները։

Մակբայը ցույց է տալիս հատկանիշ ցույց տվող հատկանիշ:.

4. Կետադրի՛ր նախադասությունները:

Հույները ծովերի աստված Պոսեյդոնին եզ էին զոհաբերում՝ որպես ջրային տարերքի հզորության խորհրդանիշ։

Քարակերտ ու կղմինդրածածկ փոքրիկ տունը, որպես շքեղ ապարանք, առանձնանում էր գյուղի խարխուլ տների մեջ։

Նկարահանող խցիկի մոտ անփույթ կանգնած էր Ջեկը՝ իբրև իր արժեքն իմացող, անփոխարինելի օպերատոր։

Տուփից ուղիղ դեպի կինը դուրս թռավ թունավոր, կանաչ օձը՝ իբրև դիպուկ նետված փետտրագնդակ։

Իբրև սուրացող շնաձկանին կպած խխունջներ՝ կառչել էինք վազող կենդանուց։

Լեռների ու բլուրների մեծ մասը, որպես հրաբխային ժայթքման զավակներ, վեր են նետված ստորերկրյա հզոր ուժերի կողմից։

5.Սխալ գրված բառերն ու բառակապակցությունները ուղղի՛ր:
Բացի աղջկանից, բոլորը ուզում էին ուրիշ քաղաք տեղափոխվել։

Սիրահարված եմ ձեր երկրին։

Հալվում, մաշվում էր հարազատ տան ու ընկերների կարոտից։

Կարոտում էր անգամ իրենց փողոցի ծառերին։

Ի՞նչ է նշանակում դավաճանել ընկերությանը։

Խոսքը վերաբերում է քեզ ու քո ցանկություններին։

Ինչպե՞ս ես վերաբերվում նրանց։

Քույրս երրորդ դասարանում է սովորում։

Ձեռքին բաժակն էր, երբ մտավ։

Շատ լավ է տիրապետում անգլերենին։

Բացի դա, ազատ ժամանակն ու արձակուրդն անցկացնում էր պրոֆեսորին ոչ հարիր եղանակով։

Մուգ ակնոցներիդ պատճառով աչքերդ չեմ տեսնում։

English

Rewrite the sentences in passive voice.

  1. She sang a song. – A song was sang by her.
  2. Somebody hit me. – I was hit by somebody.
  3. We stopped the bus. – The bus was stopped by us.
  4. A thief stole my car. – My car was stolen by a thief.
  5. They didn’t let him go. – He was not let go by them.
  6. She didn’t win the prize. – The prize was not won by her.
  7. They didn’t make their beds. – Their beds were not made by them.
  8. I did not tell them. – They were not told by me.
  9. Did you tell them? – Were they told by you?
  10. Did he send the letter? – Was the letter sent by him?

Fill in the verb in the Past Active or Passive Voice.

What artist … (painted / was painted) this picture?

Իրան

  1. Գնահատե՛ք Իրանի աշխարհագրական դիրքը: Ցո՛ւյց տվեք դրա ուժեղ և թույլ կողմերը:

Իրանի ռազմավարական դիրքը թույլ է տալիս վերահսկել առևտրային ուղիները և օգտվել նավթի ու գազի պաշարներից: Սակայն երկրաշարժերի վտանգը լուրջ խնդիր է երկրի համար։

2. Ներկայացրե՛ք Իրանի պետական կարգը, ցո՛ւյց տվեք դրա առանձնահատուկ գծերը:

Իրանը իսլամական հանրապետություն է, որտեղ իշխանությունը կառավարում է հոգևոր առաջնորդը նաև հիմնական քաղաքական որոշումները։

3. Գնահատե՛ք Իրանի բնակլիմայական պայմանները՝ տնտեսության տարբեր ոլորտ ների տեսանկյունից:

Իրանի բնակլիմայական պայմանները բազմազան են, բայց երկիրը ավելի շատ շոգ և անապատային է: Իրանում նաև կան խոնավ տարածաշրջաններ: Այս պայմանները ազդեցություն ունեն տնտեսության վրա՝ հատկապես գյուղատնտեսության ոլորտում՝ ջրային ռեսուրսների սահմանափակությամբ: Հատկապես տուժում են հացահատիկային մշակաբույսերը, բայց սաստիկ շոգը նպաստում է նավթարդյունաբերությանը և էներգետիկ ոլորտին:

4. Նշե՛ք Իրանի՝ համաշխարհային նշանակության օգտակար հանածոները:

Իրանը մեծ նշանակություն ունի, քանի որ Իրանը ունի բավականին մեծ նավթի և գազի պաշար ինչպես նաև աղ և բազմազան մետաղներ օրինկ՝ պղինձ, ալյումին և այլն:

5. Ցո՛ւյց տվեք Իրանի կլիմայի ազդեցությունը երկրի բնական ու տնտեսական պայմանների վրա:

Իրանի կլիման ունի մեծ ազդեցություն երկրի բնական և տնտեսական պայմանների վրա: Դաշտերն ու անապատները սահմանափակում են գյուղատնտեսությունը, իսկ ջրի պակասը դժվարացնում է տարածքների մշակումը: Բայց տաք և չոր կլիման նպաստում է նավթի և գազի վրա: Իսկ այդ ոլորտները կարևոր են երկրի տնտեսության համար:

Русский язык

2 урокПроверочная работа за февраль (выполнять на уроке)

Исследуй сначала слово с научной точки зрения , а потом посмотри, почувствуй, как живёт слово в сказке, маленьком рассказе, большой повести, в стихах и песнях, в нашей повседневной речи, как может ранить, обидеть человека или, наоборот, сделать его счастливым, подарить надежду, вселить веру в свои силы. Используй все типы словарей, энциклопедий, справочную литературу, помощь и советы учителя, родителей, друзей.

Копилка слов для работы в проекте: родина, жизнь, человек, детство, совесть, глаза, слёзы, руки, сердце, след, дорога, солнце, любовь, сказка, дом, мама,тайна, начало, портрет, дело, душа, зеркало, семья, характер, встреча, радость, чувство, мир, память.

Ход работы:

  • Выбери какое- нибудь слово, любое.
  • Посмотри все словари и исследуй, что означает это слово, откуда( из какого языка) оно пришло.
  • Сколько у него значений, подбери к нему синонимы, антонимы.
  • Составь с этим словом словосочетания.
  • Составь предложения с этим словом: с точкой, вопросительным знаком, в разных формах.
  • Где чаще всего используется это слово ( например, в речи, в худ. произведении,…).
  • Какие эмоции вызывает у тебя это слово?
  • Фразеологические обороты со словом ( из фразеологического словаря)
  • Пословицы, поговорки, сказки, загадки со словом
  • Слово в названиях картин художников, художественных фильмов

Создайте презентацию, отразите в ней свою работу.

Я выбрал слову Чатуранга.

Что такое чатуранга?

Чатуранга это древнеиндийская игра, считающаяся прародителем шахмат, сёги и многих других игр. Известен вариант чатуранги для двух игроков, похожий на современные шахматы. С XI века — вариант для четырёх игроков (его ещё называют «чатураджи»). Полностью правила игры неизвестны, в источниках содержатся описания ходов фигур, у разных авторов имеющие некоторые отличия.

История Чатуранги

Доска размером 8×8 клеток в Индии использовалась для игры под названием «аштапада» игра-гонка, в которой игроки перемещали по доске фигурки двух цветов в соответствии с бросками костей). Под тем же названием была известна и сама доска (в частности, так она названа в «Махабхашье» Патанджали , датируемой II веком до н. э.). В «Брахмаджала сутте» (V век до н. э.) Будда перечисляет игры, в которые возбраняется играть, и первыми называет игры на досках с 8 и 10 рядами клеток. Историк шахмат  Г. Меррей отождествляет первую из них с аштападой.

Первым упоминанием игры чатуранги считается отрывок из написанного на санскрите романа «Харчашарита», созданного поэтом Баной при дворе короля Харши (сер. VII века). В нём Бана рассказывает, что в правление Харши «только пчёлы соперничали за взятки, только в стихах обрезались стопы и только аштапады учили позициям чатуранги», то есть не велось настоящих войн. Мэррей также считал, что отсылка к чатуранге содержится в строке романа Субандху«Васавадатта» (нач. VII века): «Сезон дождей играл в свою игру, фигуры которой — жёлтые и зелёные, как будто покрытые лаком, лягушата — прыгали по чёрным клеткам садовых клумб». Но современные исследователи не усматривают оснований для такого вывода. Согласно трактату на среднеперсидском языке (пехлеви) «Чатранг-Намак», шахматы (Чатранг) были подарены индийским правителем шахиншаху Хосрову I (531—579). Этот рассказ считается достаточно правдоподобным для датировки знакомства персов с чатурангой. По мнению Мэррея, это позволяет примерно определить и время изобретения чатуранги — около 570 года.  

Чантуранга антонимы и синонимы

Синонимы-шахматы, гимнастика ума, игра, шатранг.

антонимы- нету антонимов.

Предложение с словой чатуранга

1. Давай поиграем в чатурангу!

2. Поиграем в чатурангу?

3. Чатурангу играли древние Индийские короли.

Где чаще всего используется это слово ( например, в речи, в худ. произведении,…).

Я это слово слышал несколько раз в моей жизни и это говорил мой тренер по шахматам, а сейчас это слово используется очень редко.

Какие эмоции вызывает у тебя это слово?

Мне чатуранга вызывает древние и шахматные эмоции.

Слово в названиях картин художников, художественных фильмов.

Чатуранга это старые название шахматы, сейчас чатуранга стало шахматом, с словом чатуранга нету художественных фильмов, но есть фильмы которые связанны с шахматом например королевская игра, шахматист, жертвуя пешкой, Бобби Фишер против мира, ход королевы и.т.д