317. Ընդգծված նախադասությունը (հեղինակի խոսքը) գրի՛ր:
ա) ուրիշի ուղղակի խոսքից առաջ,
բ) ուրիշի ուղղակի խոսքից հետո:
«Ես զգում էի,- պատմում է վեպի հերոսը,- թե ինչպես են սուզանավի պատուհանները, ջրի ճնշմանը ենթարկվելով, ներս հրվում»: Վեպի հերոսը ասաց, որ նա զգում էր, թե ինչպես են սուզանավի պատուհանները, ջրի ճնշմանը ենթարկվելով, ներս հրվում:
«Նավապետը մեղավոր է ճանաչվում,- գրված էր դատական արձանագրության մեջ,- քանի որ ճանապարհը զիջելու ոչ մի հրաման չի տրվել»: Դատական արձանագրությունների մեջ նավապետը մեղավոր է ճանաչվել, քանի որ ճանապարհը զիջելու ոչ մի հրաման չի տվել:
«Եթե մարմինը լույսը չի կլանում, չի անդրադարձնում և չի բեկում,- գրված է գրքում,- ինքնըստինքյան անտեսանելի է»: Գրքում գրված է, եթե մարմնի լույսը չի կլանում, չի անդրադարձնում և չի բեկում, ինքնըստինքյան անտեսանելի է:
Author: mnacakanyanaren
Պատասխանատվություն և հանդուրժողականություն
1. Հանդուրժողականություն նշանակում է ինչ-որ մի բանի կողմ լինել, կամ դրա դեմ չհակաճառել:
2. Օրինակ՝ երբ իմ քույրը մի անգամ կորցրել էր իմ շախմատի քարերից մեկը ես ուղղակի նրան ասացի ոչինչ:
3. Օրինակ՝ մոտ 1 տարի առաջ մեր հողամասում մենք մեծ հավաբուն ենք սարքել, բայց դրա փոխարեն ստիժված ենք եղել կտրել իմ սիրած 2 ծիրանի շառերը որոնք շատ պտղաբեր ծառեր էին: Այդ պատճառով ես, որոշել էի, այնպես անել, որ ծառերը չկտրեն, որովհետև ես դրան դեմ էի, բայց չկարողացա այնպես անել, որ չկտրեն:
Unusual Hotel
The underwater hotel called “Lovers Deep” can be moored near the coastal reef off the coast of St. Lucia or near a sunken battleship in the Red Sea.
But love at the bottom of the ocean doesn’t come cheap. You’ll need to cough up £175,000 per night in order to board the submarine vessel.
- READ MORE: 5 Unique Experiences for the Intrepid Travel
Guests get a captain, a private chef and butler, speedboat transfers and optional add-ons that include helicopter transfers, beach landing, two-person shower, and champagne-soaked breakfast.
english
The river of words
by Donald Bisset
Once upon a time there was a river which was made of words. It flowed (հոսում էր) down to the sea and the sea was made of story books.
As the river flowed along, the words and the letters tumbled over each (գլուխկոնծի էին տալիս) other and hit the rocks just like ordinary rivers.
“I know,” said the river. “Let’s write a story! Once upon a time…”
“Hooray!” shouted all the other words. “That’s the way to begin a story. Now what comes next?”
This is the story the river told them.
Once upon a time there was a river made of words and it was going down to the sea and all the words were going into story books, when suddenly a little otter (ջրասամույր) swam across the river and the words got into the wrong order so that instead of writing “Once upon a time’ it wrote “on at Once up time” and it got in a frightful muddle.
“Oh, you are a naughty otter,” the river said to the otter whose name was Charlie. “Now you’ve spoilt our story.”
“I’m terribly sorry!” said Charlie. “Perhaps if I swim back again it’ll put things right.”
He swam back and then clambered on the bank and looked at the words, “time upon a Once”, he read. “Surely that’s not right!”
However the river swirled about a bit and soon got it right. “Once upon a time,” he read, “there was an otter who is name was Charlie.”
“Why that’s me! My name’s Charlie. It’s a story about me!” He got so excited and jumped up and down and then slipped and fell in the river and jumbled up the words again. Oh, the river was annoyed!
The otter got out as quickly as he could and looked at the words: “otter was Charlie time upon a Once.” Worse and worse!
“What do you expect?” said the river. “Every time we start you fall in and get it all jumbled. Now we’ve got to start all over again.”
“Once upon a time there was an otter whose name was Charlie and he lived by the river of words… Now what happens next?“
They thought and thought but couldn’t think of a story about Charlie. So he said, “I’ll help,” and got back from the river and then ran as fast as he could and jumped right into the middle of the river. Then he swam and looked at the words. (He’d jumbled them right, this time.)
“Once upon a time there was a very naughty otter,” he read, “and one day he met a pussy-cat.”
“Mieow!” said the pussycat. “Do you like ice-cream?”
“No!” said Charlie.
“Mieow! Do you like milk?”
“No!”
“Mieow! Do you like fish?”
“Yes, I do!” said Charlie.
“Mieow,” said the pussycat. “Well, if you come to my house my aunt will give you a fish tea. Brown bread and butter and fish paste.”
“That will be nice!” said Charlie. “It makes me feel quite hungry. I think I’ll go home to tea now. But before I go tell me, what are you going to do with the story?”
“It’s going to be a story in a book called Time and Again Stories,” said the river.
Charlie was pleased. “That’s nice!” he said. “Now I’m going! Good-bye!”
“Good-bye!” said the river.
The words all jumbled around and then spelt “Love and kisses to Charlie.” And tumbling and tossing they flowed on into the storybook sea
Unknown words
flow down- ներքև հոսել
flow along-երկայնքով հոսել
to tumble-գլորվել, գլուխկոնծի տալ
to shout- բղավել
to shut- փակել
otter-ջրասամույր
to be pleased- գոհ լինել
naughty-չարաճճի
frightful-սարսափելի
muddle-խառնաշփոթ
Արևմտահայերեն
Համո Սահյան
Ազգի ինքնությունը, լինելիությունը պայմանավորված են լեզվով. դրանով է նա առանձնանում այլ ազգերից: Լեզուն մեր հայրենիքն է, և կարիք ունի ամենօրյա հոգածության: Ուստի մեզնից պահանջվում է պահպանել մեր լեզուն, խոսել մաքուր հայերենով և այն փոխանցել սերունդներին. «Լիակատար կյանքով ապրելու համար մայրենի լեզուն ոչ միայն պետք է սիրել աչքի լույսի պես, այլև այն իմանալ անսխալ, խորապես: Ամեն մի սերունդ իր ժողովրդի լեզուն` որպես գործիք, որպես զենք, հղկում է, կատարելագործում և հարստացնելով փոխանցում հաջորդ սերնդին: Այդպես անենք և մենք. սիրենք, կատարելագործենք և հարստացնենք մեր հայրենի գանձը` մեր լեզուն» (Ստ. Զորյան):
ԱՌԻՒԾԸ ԵՒ ՄԱՐԴԸ
Զօրաւոր առիւծ մը, որ նստած էր ժայռի մը վրայ, կը տեսնէ որ գազանները
սարսափահար կը վազէին։ Առիւծը կը հարցնէ, թէ ինչո՞ւ կը փախէին եւ
որմէ՞ կը վախնային։
—Դուն ալ փախիր,- կ’ըսեն,- որովհետեւ մարդը կու գայ։
—Ո՞վ է մարդը,- կը հարցնէ Առիւծը,- եւ ի՞նչ է անոր ուժը, որ կը փախիք
անկէ։
—Կու գայ եւ քեզի ալ կը վնասէ,- կ’ըսեն։
Իր ուժերուն վստահ՝ Առիւծը կը մնայ իր տեղը։ Եւ ահա կու գայ հողագործ
մարդ մը։
—Եկուր կռուինք,- կ’ըսէ հպարտ Առիւծը։
—Շատ լաւ,- կ’ըսէ մարդը,- բայց քու զէնքերդ հետդ են, մինչ իմիններս
տունն են։ Քեզ կապեմ, որպէսզի չփախիս, իսկ ես երթամ եւ բերեմ զէնքերս,
որպէսզի կռուինք։
Առիւծը կ’ըսէ.
—Երդում ըրէ, որ պիտի գաս եւ ես կ’ընդունիմ ըսածդ։
Մարդը երդում կ’ընէ եւ Առիւծը կը համաձայնի կապուիլ։
Մարդը կը հանէ պարանը եւ Առիւծը պինդ կը կապէ կաղնիի ծառին, ապա
ծառէն կը կտրէ հաստ ճիւղ մը եւ կը սկսի զարնել Առիւծին։
Առիւծը կը գոչէ.
—Աւելի զօրաւոր եւ անխնայ զարկ կողերուս, որովհետեւ այս խելքիս միայն
այսպիսի ծեծ կը վայելէ։
Այս առակը պատմում է նրա մասին, որ պետք չէ հավատալ այն մարդուն, որին դու լիարժեք չես ճանաչում և չգիտես նրան:
ԻՆՉՊԷՍ ՉԱՓԵՍ, ԱՅՆՊԷՍ ԱԼ ԿԸ ՉԱՓՈՒԻՍ
Տղայ մը օր մը կը զայրանայ իր ծերացած հօրմէն, զայն կ՚առնէ ուսին, կը
տանի անտառ մը, հոն կը ձգէ ու տուն կը դառնայ։
Տարիներ ետք կ’ամուսնանայ, որդի մը կ՚ունենայ, կը խնամէ ու կը մեծցնէ
զայն։ Սակայն, այս տղան ալ հօրը պէս երախտամոռ* կ՚ըլլայ։
Օր մըն ալ, երբ ասոր ալ սիրտը կը նեղուի, կ՚առնէ հայրը ուսին ու սարն ի
վեր կը բարձրանայ։
—Տղա՛ս, զիս հոս ձգէ ու ե՛տ գնա,— կ՚ըսէ հայրը։
—Իսկ ինչո՞ւ ճիշդ հոս,— կը հարցնէ տղան։
—Ես հայրս մինչեւ այս ծառն եմ բերած,— կը պատասխանէ հայրը հոգոց
հանելով։
Այս առակը պատմում է, որ եթե դու ինչ-որ մի բան կանես ուրիշի նկատմամբ հետ կստանաս այդ:
Կազմող եւ մշակող՝ Արմէն Սարգիսեան
Արեւելահայերէնէ արեւմտահայերէնի վերածեց՝ Արթուր Անդրանիկեան
ՈՒԽՏԱՒՈՐ ԱՂՈՒԷՍԸ
Օր մը Աղուէսը կ՚ ըսէ Աքլորին.
-Ի՜նչ աղուոր ու անոյշ կ’երգես, ո՜վ Աքլորիկ։ Երանի՜ գիշեր-ցերեկ հոս
նստէի ու անոյշ ձայնդ լսէի։ Ափսո՜ս, որ վաղուընէ պիտի զրկուիմ քեզ
լսելու հաճոյքէն. մեղաւորս Սուրբ Կարապետ ուխտի պիտի երթայ։
Սիրունի՛կ Աքլոր, կը խնդրեմ զիս հաւնոց առաջնորդէ, որպէսզի մեղքերուս
համար թողութիւն խնդրեմ հաւերէն։
Այս քաղցր խօսքերէն Աքլորին սիրտը կը կակուղնայ ու ան կ’ըսէ.
-Երթանք, քեզի ցոյց տամ հաւանոցը:
Աղուէսը Աքլորին ետեւէն կը մտնէ հաւաբուն, կը խեղդէ բոլոր հաւերը ու
կ’ուտէ զանոնք, յետոյ ալ կ’ուտէ Աքլորը անոր ըսելով.
-Իմ սիրունի՛կ Աքլոր, գիտե՞ս, թէ ի՜նչ դժուար պիտի ըլլար Սուրբ
Կարապետ անօթի փորով ուխտի երթալը…
Այս առակը պատմում է նրա մասին, ոնց առաջին առակը պետք չէ հավատալ այն մարդուն ում չես ճանաչում և կա հնարավորություն, որ նա կարող է քեզ խաբել:
Կազմող եւ մշակող՝ Արմէն Սարգիսեան
Արեւելահայերէնէ արեւմտահայերէնի վերածեց՝ Արթուր Անդրանիկեան
ՏՈ՛ՒՐ ՀԱ ՏՈ՛ՒՐ
Մարդ մը անընդհատ կ’աղօթէր Աստուծոյ ու կը խնդրէր.
-Աստուա՜ծ, գոնէ անգամ մըն ալ ինծի՛ տուր, ի՞նչ կ՚ ըլլայ։ Տո՜ւր, որպէսզի
քիչ մըն ալ ես մարդավարի* ապրիմ։
Աստուծոյ հրեշտակներէն մէկուն խիղճը կը տանջէ։ Ան
կ’երթայ Բարձրեալին* քով ու կ’ըսէ.
-Տէ՜ր Աստուած, ոչ ոք խնդրանքով այդքան կ’աղօթէ Քեզի։ Մեղք է ան։
Անգամ մըն ալ այդ Մարդուն տուր։
-Ըսելիք չունիմ, կ’օգնեմ, կու տամ։ Բայց բազկաթոռին վրայ երկնցեր է ու
կ’ըսէ՝ տո՛ւր հա տո՛ւր։ Նման մէկուն ինչպէ՞ս տամ։ Անիրաւը գոնէ տեղէն
վեր ելլէր, գործ մը ընէր, ես ալ օգնէի՝ տայի…։
Այս առակը պատմում է նրա մասին, որ ոչ մի բան չանելով ոչինչ չես ստանա:
Կազմող եւ մշակող՝ Արմէն Սարգիսեան
Արեւելահայերէնէ արեւմտահայերէնի վերածեց՝ Արթուր Անդրանիկեան
ԱԳԱՀ ՄԱՐԴԸ
Ագահ ու աչքը ծակ մարդ մը Աստուծմէ հետեւեալը կը խնդրէ.
-Տէ՛ր Աստուած, այնպէս ըրէ, որ ի՛նչ բանի որ դպչիմ՝ ոսկի դառնայ։
Աստուած կը կատարէ անոր ուզածը։ Ագահը դանակ կ՚առնէ որ հաց կտրէ,
սակայն ո՛չ միայն դանակը ոսկի կը դառնայ, այլեւ՝ հացը։
Լեղապատառ*՝ կ’երթայ ջուր խմելու. գաւաթին հետ… ջուրն ալ ոսկի կը
դառնայ։ Ինչի որ դպչի՝ ոսկիի կը վերածուի։
-Վա՜յ, Աստուած իմ, այս ի՞նչ փորձանք բերիր գլխուս, չե՛մ ուզեր, ա՛լ ոսկի
չեմ ուզեր, միայն կը խնդրեմ, որ լաւութիւնդ ետ վերցնես…։
Աստուած ագահ մարդուն աղաչանք-պաղատանքին չ’արձագանգեր, եւ ան
ոսկիի մէջ թաղուած, այնքա՜ն անօթի-ծարաւ կը մնայ, որ քանի մը օրէն կը
մեռնի…։
Այս առակը պատմում է նրա մասին, որ մի բան ուզելուց առաջ պետք է մտածես և ագահ չլինես:
Կազմող եւ մշակող՝ Արմէն Սարգիսեան
Արեւելահայերէնէ արեւմտահայերէնի վերածեց՝ Արթուր Անդրանիկեան
ՄՈՒԿԵՐՈՒ ԺՈՂՈՎԸ
Անգամ մը մուկերը ժողովի կը հաւաքուին խորհելու, թէ ի՞նչ ընեն կատուին
յարձակումներէն զգուշանալու համար։
-Եկէ՛ք կատուին վիզէն զանգակ մը կախենք։ Կատուն երեւալուն պէս,
զանգակը ձայն կը հանէ, մենք ալ կը լսենք ու կը փախչինք, — կ’ըսէ մուկ մը։
-Ի՜նչ հրաշալի բան խորհեցանք,- կ’ըսեն մուկերը։
Ուրիշ մուկ մըն ալ թէ՝Հրաշալի ըլլալու հրաշալի է, բայց թող մէջտեղ ելլէ ան, որ կրնայ զանգակը
տանիլ ու կատուին վիզէն կախել…
Բոլորը իրարու կը նային ու …քար լռութիւն կը տիրէ…
Այս առակը պատմում է նրա մասին, որ հենց գործը հասնում է կատարելուն բոլորը ալարում են կատարեն:
ԵՐԵՔ ՀԱՐՈՒՍՏ
Երեք հարուստ կը վիճին ու վէճը հարթելու համար կ՚երթան Խիկար
իմաստունին քով.
—Մենք եկած ենք գիտնալու, թէ մեզմէ ո՞վ հարուստ է։
—Դու՛ն խօսիր,— կը դիմէ իմաստունը առաջին մարդուն։
—Ես ոսկիի ու արծաթի, տուն ու տեղի, ունեցուածքի եւ արտ ու դաշտի տէր
եմ, հարստութեանս չափ ու սահման չկայ։
—Հիմա ալ դո՛ւն խօսէ տեսնենք,—կը դիմէ երկրորդին։
—Ես թէեւ թագաւորին զօրապետն եմ, բայց իրմէ երեք անգամ աւելի
հարուստ եմ։
—Իսկ դո՛ւն ինչ կ՚ըսես,— կը դիմէ Իմաստունը երրորդին։
—Ի՞նչ ըսեմ։ Ես ո՛չ պաշտօն ունիմ, ո՛չ ոսկի, ո՛չ արծաթ, ո՛չ ալ արտ ու
դաշտ։ Ես գիտուն մարդ մըն եմ, ունեցած-չունեցածս գլխուս մէջն է։
Երեքը լսելէն յետոյ Խիկար Իմաստուն կ՚ըսէ.
—Ձեզմէ ամէնէն հարուստը գիտունն է. անոր հարստութիւնը մնայուն ու
անվերջանալի է եւ ոչ ոք կրնայ զայն խլել անկէ…։
Այս առակը պատմում է նրա մասին, որ ամենաթանկ բանը այս աշխարհի դա գիտելիքն է, որը չես կարող կորցնել կամ չեն կարող գողանալ:
Русский язык
ЛЕГЕНДА – художественное произведение, иногда в форме фантастической сказки, в основе которой лежит историческое событие или происшествие, имевшее место в действительности.
Ованнес Туманян
Ахтамар
(Народная легенда)
Каждой ночью к водам Вана
Кто-то с берега идёт
И без лодки средь тумана
Смело к острову плывёт;
Он могучими плечами
Рассекает лоно вод,
Привлекаемый лучами,
Что маяк далёкий шлёт.
Вкруг поток, шипя, крутится,
За пловцом бежит вослед,
Но бесстрашный не боится
Ни опасностей, ни бед.
Что ему угрозы ночи,
Пена, волны, ветер, мрак?
Точно любящие очи,
Перед ним горит маяк!
Каждой ночью искры света
Манят лаской тайных чар;
Каждой ночью, тьмой одета,
Ждёт его к себе Тамар[].
И могучими плечами
Бороздит он лоно вод,
Привлекаемый лучами,
Что маяк далёкий шлёт.
Он плывёт навстречу счастью,
Смело борется с волной.
А Тамар, объята страстью,
Ждёт его во тьме ночной.
Не напрасны ожиданья…
Ближе, ближе… вот и он!
Миг блаженства! Миг свиданья!
Сладких таинств райский сон!
Тихо. Только волны плещут,
Только, полны чистых чар,
Звёзды ропщут и трепещут
За бесстыдную Тамар.
И опять к пучинам Вана
Кто-то с берега идёт
И без лодки средь тумана
Вдаль от острова плывёт.
И со страхом остаётся
Над водой Тамар одна,
Смотрит, слушает, как бьётся
Разъярённая волна.
Завтра — снова ожиданья,
Так же искрится маяк,
Тот же чудный миг свиданья,
Те же ласки, тот же мрак.
Но разведал враг жестокий
Тайну любящих сердец:
Был погашен свет далёкий,
Тьмой застигнут был пловец.
Растоптали люди злые
Ярко блещущий костёр,
Небеса молчат ночные,
Тщетно света ищет взор.
Не заискрится, как прежде,
Маяка привет родной, —
И в обманчивой надежде
Бьётся, бьётся он с волной.
Ветер шепчет непонятно,
Над водой клубится пар, —
И вздыхает еле внятно
Слабый возглас: «Ах, Тамар!»
Звуки плача, звуки смеха…
Волны ластятся к скале,
И, как гаснущее эхо,
«Ах, Тамар!» звучит во мгле.
На рассвете встали волны
И примчали бледный труп,
И застыл упрёк безмолвный:
«Ах, Тамар!» средь мёртвых губ.
С той поры минули годы,
Остров полон прежних чар,
Мрачно смотрит он на воды
И зовётся «Ахтамар».
К. Бальмонт.
ВОПРОСЫ И ЗАДАНИЯ
1.Существует ли на самом деле остров Ахтамар? Где он находится?
Подготовьте сообщение об этом острове.
Да, остров Ахтамар существует и находится на озере Ван в Турции.
Его общая площадь составляет 16–17 гектаров, и он является вторым по величине из четырёх островов на озере Ван.
2.С использованием интернета найдите информацию об О.Туманяне
о жизни и творчестве писателя.
Ованнес Туманян — армянский писатель и поэт, родился в 1869 году и умер в 1923 году. Он является автором множества произведений, включая стихи, рассказы и пьесы. Туманян считается одним из основоположников современной армянской литературы.
3.Прочитайте легенду на армянском языке и сравните с русским переводом.
Мне кажется что на Армянском лучше.
4.О чем эта легенда?
Легенда «Ахтамар» рассказывает о любви юноши и девушки, которые встречаются на острове посреди озера Ван.
5. Что означал возглас юноши «Ах, Тамар»: сожаление или обвинение?
Возглас юноши «Ах, Тамар» выражает сожаление о том, что их любовь не может быть реализована из-за обстоятельств.
ԱԽԹԱՄԱՐ
Ծիծաղախիտ Վանա ծովի
Փոքրիկ գյուղից առափնյա,
Ծովն է մըտնում գաղտագողի
Ամեն գիշեր մի տըղա:
Ծովն է մըտնում առանց նավակ,
Բազուկներով առնացի
Ջուրը ճողփում, լող է տալի
Դեպի կըղզին դիմացի:
Խավար կըղզուց պարզ ու պայծառ
Մի լույս կանչում է նըրան,
Մի վառ փարոս նըրա համար,
Չըմոլորի իր ճամփան:
Սիրուն Թամարն ամեն գիշեր
Այնտեղ կըրակ է անում,
Եվ ըսպասում է անհամբեր
Այնտեղ` մոտիկ դարանում:
Ծըփում ծովն ալեծածան,
Ծըփում է սիրտը տըղի.
Գոռում է ծովն ահեղաձայն,
Նա կըռվում է կատաղի:
Եվ Թամարը սըրտատըրոփ
Արդեն լըսում է մոտիկ
Ջըրի ճողփյուն, ու ողջ մարմնով
Սիրուց այրվում է սաստիկ:
Լըռեց: Ծովի խավար ափին
Կանգնեց սեւ-սեւ մի ըստվեր…
Ահա եւ նա… իրար գըտան…
Կասկածավո՜ր լուռ գիշեր…
Միայն ալիքը Վանա ծովի
Մեղմ դիպչում են ափերին,
Հըրհըրելով հեռանում են
Շըշունջներով անմեկին:
Նըրանք ասես փըսփըսում են…
Ու աստղերը կամարից
Ակնարկելով բամբասում են
Լիրբ, անամոթ Թամարից…
Բամբասում են կուսի սըրտում…
Ժամ է արդեն… ու կըրկին
Մինն ալեկոծ ծովն է մըտնում,
Մյուսն աղոթում եզերքին…
«Ո՞վ է ջահել էն խիզախը,
Որ հենց հարբած իր սիրով,
Սըրտից հանած ահն ու վախը
Ծովն անցնում է գիշերով։
Ծովն անցնում է մյուս ափերից
Մեր Թամարին համբուրում…
Աղջի՞կ խըլի նա մեր ձեռի՜ց…
Ի՞նչի տեղ է մեզ դընում…»։
Էսպես ասին վիրավորված
Կըղզու միջի ջահելներ
Ու Թամարի ձեռքով վառած
Լույսը հանգցրին մի գիշեր:
Մոլորվեցավ խավար ծովում
Լողորդ տըղան սիրահար,
Ու բերում է հողմը, բերո՜ւմ
Հառաչանքներն՝ «Ա՜խ, Թամա՜ր…»։
Մոտ է ձայնը. խոլ խավարում,
Ժայռերի տակ սեպացած,
Ուր ամեհի ծովն է գոռում,
Մերթ կորչում է խլացած,
Ու մերթ լըսվում ուժասպառ.
«Ա՜խ, Թամա՜ր…»։
Առավոտյան ծովը ծըփաց,
Ափը ձըգեց մի դիակ,
Նըրա շուրթին, պաղ, կարկամած,
Ասես մեռած ժամանակ
Սառել էին երկու բառ.
«Ա՜խ, Թամա՜ր…»։
Այն օրվանից սըրա համար
Կըղզին կոչվեց Ախթամար։
1891
Задание: спишите, раскрывая скобки.
- Люди удивлялись (чему?) (мужество) мужеству юноши. 2.Каждое утро девушка восхищалась (чем?) (восход) восходом солнца. 3.Учитель был доволен (чем?) (результат) результатом моей работы. 4.Родители очень беспокоились (о ком?) (сын), сыном бабушка тоже тревожилась (за что?) (здоровье) здоровье внука. 5.Хозяин гостиницы был рад (чему?) (приезд) приезду гостей.
Составьте словосочетания, подбирая к глаголам имена существительные.
(Что?) — загрузить , передать,рассказать, предоставить
(Чего?)—бояться, лишиться, ожидать, достичь, сбежать с
(Чему?)—верить, завидовать, радоваться, удивляться
(Чем?)—красить, копать, рисовать, угрожать, увлекаться
1. загрузить видео, передать информацию, рассказать историю, предоставить факты.
2. бояться опасности, лишиться работы, ожидать результатов, достичь успеха, сбежать с места преступления.
3. Верить в успех, завидовать таланту, радоваться встрече, удивляться красоте.
4. Красить кистью, копать лопаткой, рисовать красками, угрожать обвинениями, увлекаться искусством.
Պարապմունք 37
Գիտելիքների ստուգում
1․ Համեմատել թվերը
ա) -7 < 12 բ) 45 < 56
2․ Մինչև 0,01 ճշտությամբ կլորացնել թվերը և հաշվել մոտավոր տարբերությունը, եթե
ա) a=0,627 b=0,186 բ) a=5,5678 b=-0,2512
Ա 0,63+0,29=0,92 0,63-0,29=0.34 Բ 5,67+(-0,35)=5.32, 5,67-(-0,35)=6.02
3․ Նշել մի որևէ թիվ, որը գտնվում է տրված թվերի միջև
ա) a=7,6 b=7,7
(7,68)
բ) a=3,8 b=3,(8)
(3,87)
4․ Հանել անհավասարության երկու մասերից միևնույն թիվը.
ա) 42<56 բ) 12<27
Ա 42-10<56-10
Բ 12-5<27-5
5․ Բազմապատկել անհավասարության երկու մասը միևնույն բացասական թվով:
ա) 12<21 բ) 62> 25
Ա 12*(-4)>21*(-4)
Բ 62*(-7)<25*(7)
6․ Գումարել թվային անհավասարությունները։
ա) 19>10 և 14>7, բ) -5>-8 և 16>5
Ա.19+14>10+7
Բ. -5+16>-8+5
7․ Կոորդինատային առանցքի վրա պատկերել հետևյալ միջակայքը
ա) [-5;8) բ) (-9;2]
Հայոց լեզու
Ծանոթություն․ Ենթակա, նախադասության երկու գլխավոր անդամներից մեկն է։ Ենթական ցույց է տալիս, թե ով կամ ինչն է կատարում գործողությունը։ Ենթական նախադասության այն անդամն է, որին ստորոգումով վերագրվում է որևէ հատկանիշ։ Հայերենում ենթական դրվում է ուղղական հոլովով։ Ենթական պատասխանում է ո՞վ, ովքե՞ր, ինչ, ինչեր հարցերին։ Հայերենում ենթական արտահայտվում է՝
գոյականով
ածականով
թվականով
դերանունով
դերբայով:
Ենթական արտահայտվում է`
Գոյականով, որը կարող է լինել անձ, իր, երևույթ, հասկացություն և այլն։
Օրինակ՝ Վրնջում էին ձիերը մետաղաձայն և երկարածոր (Ակսել Բակունց)։
Օդը մաքուր է, արցունքի պես ջինջ:
Ընկերները սպասում էին նրա վերադարձին:
Այն բոլոր դերանուններով, որոնք մատնացույց են անում անձ կամ իր։
Օրինակ՝ Ե՛վ դժբախտ է նա, և՛ մեռած, ով երգ չի հասկանում, չի սիրում (Ավետիք Իսահակյան)։
Բոլորը հավաքվել էին եկեղեցու բակում
Ածականով, այսինքն` ածականը պետք է պարտադիր հոդ ստանա և գործածվի գոյականաբար.
Օրինակ՝ Գեղեցիկը միշտ գնահատվում է:
Դժբախտը վերջ տվեց կյանքին:
Թվականով`
Օրինակ՝ Ներկաներից հինգը պատասխանեցին անմիջապես, իսկ երկուսը մի փոքր ուշ։
Քսանը տասի կրկնապատիկն է:
Բայի անդեմ ձևերով` անորոշ, ենթակայական և հարակատար դերբայներով.
ա) անորոշ դերբայով․
օրինակ՝ Աղոթելը նրա միակ մխիթարությունն էր այդ ծանր պահին։
բ) ենթակայական դերբայով․
օրինակ՝ Պտուղդ քաղող չկա, մասրենի՛, սարի՛ մասրենի (Համո Սահյան)։
գ) հարակատար դերբայով․
օրինակ՝ Քնածը այդպես էլ չիմացավ մեր դուրս գնալը։
- Բառակապակցությամբ`
Օրինակ՝ Սերը քանդելը եկեղեցի քանդելուց վատ է (ժող.):
Նախադասությունը կարող է ունենալ նաև բազմակի ենթականեր։ Օրինակ՝ Նրա ծանր հառաչանքները, ողբը, հեծկլտանքը կտրատում էին սիրտս։
Երգը, պարը, ուրախությունը նրանից անպակաս էին
Առաջադրանքներ:
1.Կետերը փոխարինի՛ր փակագծում տրված հարցին պատասխանող բառերով (ենթականերով):
Օրինակ`
….մուտքից դուրս եկավ( ո՞վ)- Ոստիկանը դուրս եկավ:
Հանկարծ հայտնվեց: (ո՞վ) Շունը հանկարծ հայտնվեց:
Ուրեմն կատարվե՞ց: (ի՞նչը) Որեմն երազանքը կատարվե՞ց:
Այստեղից չի լսվի: (ի՞նչը) Այստեղից քո ձայնը չի լսվի:
Հևասպառ սարն էր բարձրանում: (ո՞վ) Լեռնագնացը հևասպառ սարն էր բարձրանում:
2. Կազմել նախադասություններ, որոնցում ենթակաները արտահայտված լինեն գոյականով, ածականով, թվականով, դերանունով, դերբայով:
Հայոց լեզու
1.Փորձի՜ր շարունակել հետևյալ միտքը՝ շարադրությամբ․
Ցանկություններս շատ են․․․
Ամեն մարդ ունի ցանկություններ, օրինակ՝ մի մարդ երազում է հարուստ լինել, մյուսը երազում է, որ աշխարհը լինի խաղաղ և հանգիստ և այլն: Իսկ ես ունեմ բազում ցանկություններ, որոնք շատ բարդ են կատարելը և դա շատ բնական է, որովհետև ցանկություններին հասնելը հեշտ գործ չէ: Իմ ցանկություններից են օրինակ՝ դառնալ աշխարհի չեմպիոն, լինել շատ հարուստ մարդ, բարձրացնել իմ միջազգային վարկանիշը մինչև 2900, ունենալ սեփական 10 հարկանի տուն լողավազաններով և այլն:
Հավասարություն
- Ի՞նչ եք հասկանում հավասարություն ասելով:
- Ի՞նչ եք հասկանում իրավահավասարություն ասելով:
- Ի՞նչ է սոցիալական հավասարություն
- Բերեք օրինակներ:
Հավասարություն – ի՞նչ է դա նշանակում և ինչի՞ է դա հանգեցնում: Հավասարության գաղափարը հասարակության բոլոր անդամներին հավասար հնարավորություններ տալն է՝ անկախ նրանց սեռից, ռասայից, տարիքից, առողջական վիճակից, ֆինանսական հնարավորություններից և այլն:
Սոցիալական հավասարությունը ինքնիրացման հնարավորությունների հավասարությունն է ինչպես երիտասարդների, այնպես էլ օրինակ՝ հատուկ կարիքներով տարեց մարդկանց: Նաև հատուկ կարիքներ ունեցող երիտասարդների կամ առողջ թոշակառուների համար։ Հավասարության նպատակը անկյունի կենտրոնում է դնում անհատի արժեքը և նրա անձնական ազատությունը:
Իրավական հավասարությունն արտահայտվում է հավասար իրավունքներ ունենալով։ Այն իրավունքի հիմնարար սկզբունք է՝ ամրագրված ինչպես ներպետական, այնպես էլ միջազգային իրավական համակարգում։ Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը երաշխավորում է, որ բոլոր մարդիկ հավասար են օրենքի առջև։
Իրավահավասարությունը ենթադրում է բոլոր քաղաքացիների իրավունքների և պարտականությունների, սոցիալական ազատության հավասար չափ, անձանց՝ օրենքի առջև պատասխանատվության հավասար աստիճան՝ բացառելով նրանց փաստական տարբերությունները, օրինակ՝ մաշկի գույնը, լեզուն և այլն։ Իրավահավասարությունը բացառում է նաև արտոնություններն ու առավելություններն իրավական վեճերի մասնակիցների միջև։
Կանանց իրավունքների պաշտպանության համար կատարված ամենահայտնի շարժումներից է ֆեմինիզմը։ Այս շարժումն ուներ մեկ ընդհանուր նպատակ՝ կանանց համար սահմանել, զարգացնել և հասնել հավասար քաղաքական, տնտեսական, մշակութային, անձնական և սոցիալական իրավունքների։ Օրինակ արդեն այսօր կինն ունի մի շարք իրավունքներ՝ ընտրելու, ընտրվելու, պաշտոնի զբաղեցման և այլն։ Սակայն ինչպես շատ օրենքներ, այնպես էլ կանանց համար սահմանվածներից շատերը, մնում են ուղղակի թղթին գրված և չեն կիրառվում։
Առհասարակ հավասարությունն իրենից ենթադրում է հավասար հնարավորություններ։ Այս գաղափարի էությունն, օրինակ, այն է, որ աշխատանքի անցնեն դրա համար համապատասխան որակավորում ունեցող անձինք, այսինքն՝ աշխատանքային առաջընթացի հնարավորությունները ևս պետք է լինեն հավասար և ելնեն աշխատողների մասնագիտական ու աշխատանքային կարողություններից՝ բացառելով որևէ հատկանիշով խտրականություն։
Հավասարության ամենօրյա ձգտումն իրականում բավականին պարզ խնդիր է, որին կարելի է հասնել առանց մշակութային և տեսական ուտոպիաների օգնության, սակայն դրա իրագործումը պահանջում է քաղաքացիների մշտական մասնակցություն, ովքեր ցանկանում են ակտիվորեն ձգտել ավելի հավասար հասարակությանը:
Արեն Մնացականյան 