Գուրգեն Մահարի և գաղթականություն ինտեգրված էսսե

Հայ գրականության մեջ գաղթականության թեման առանձնահատուկ տեղ ունի, քանի որ հայ ժողովրդի պատմությունը հաճախ կապված է եղել հայրենիքի կորուստի, տեղահանության և նոր կյանքի դժվարությունների հետ։ Այս թեմային անդրադարձած նշանավոր գրողներից է Գուրգեն Մահարի-ը, որի ստեղծագործություններում արտացոլվում են ժողովրդի ցավը, հիշողությունները և ապրումները։

Գաղթականությունը մարդու համար ոչ միայն բնակավայրի փոփոխություն է, այլ նաև հոգեկան ծանր փորձություն։ Գաղթականը ստիպված է լքել իր տունը, հարազատ միջավայրը և հաճախ նաև իր անցյալի մի մասը։ Մահարու ստեղծագործություններում այս ցավը ներկայացվում է խոր հուզականությամբ․ նա նկարագրում է մարդկանց, որոնք կորցրել են իրենց հայրենի հողը, բայց շարունակում են ապրել հիշողություններով և հույսով։

Ցեղասպանության հետևանքով գաղթական դարձած հայությունը հայտնվեց չափազանց ծանր պայմաններում։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ հազարավոր մարդիկ կորցրեցին իրենց ընտանիքները, ունեցվածքը և հայրենի բնակավայրերը։ Նրանք ստիպված էին երկար ճանապարհներ անցնել՝ հաճախ սովի, հիվանդությունների և անապահովության պայմաններում։ Շատերը ապաստան գտան օտար երկրներում կամ գաղթավայրերում, որտեղ ստիպված էին սկսել նոր կյանք գրեթե ոչինչ չունենալով։

Մահարու գրականության մեջ գաղթականը հաճախ պատկերվում է որպես տառապած, բայց ուժեղ մարդ, որը փորձում է պահպանել իր լեզուն, մշակույթը և ազգային ինքնությունը նույնիսկ օտար միջավայրում։ Գրողը ցույց է տալիս, որ գաղթականությունը կարող է բերել մեծ դժվարություններ, սակայն մարդը կարող է հաղթահարել դրանք իր հավատով և աշխատասիրությամբ։

Այսպիսով, Գուրգեն Մահարի-ի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն, քանի որ դրանք ոչ միայն պատմում են գաղթականության ցավի մասին, այլ նաև հիշեցնում են ազգային ինքնության պահպանման և մարդկային տոկունության արժեքը։

Հանրահաշիվ

Ա 2

Բ -1

Գ 4

Դ -3

Ե 0.5

Զ -1.3

Է √3

Ը -√5

Ա a1=2 d=5

a2=a1+d=7

a3=a2+d=12

a4=a3+d=17

Բ a1=9, d=-3

a2=a1-d=6

a3=a2-d=3

a4=a3-d=0

Գ a2=-2, d=1.5

a1=a2-d=-0.5

a3=a2-d=-3.5

a4=a3+d=1

Դ a3=-7, d=-3.5

a2=a3-d=-10.5

a1=a2-d=-14

a4=a3-d=-17.5

Հայոց լեզու

Լրացրո՛ւ  բաց թողնված տառերը։ 

ատամնաբյուժ, նյարդ, ստորոգյալ, միայն, միմյանց, համբույր, եղյամ, մեղմահնչյուն,  առաքյալ, օվկիանոս, Մարիամ, քամելիան, միլիոն, քիմիա։ 

2. Ճշտի՛ր գրությունը։

Կողք կողքի-կողք-կողքի, երեք հարյուր ամյա-երեքհարյուրամյա, մուգ կարմիր-մուգ կարմիր, գյուղե գյուղ-գյուղե գյուղ, ինչ որ բան-ինչ-որ բան, հրամ կազմ-հրամկազմ,  վեց անկյունի-վեցանկյուն, ուս ուսի-ուս-ուսի, մարդ մուրդ-մարդ-մուրդ։ 

3. Վերականգնե՛ք արմատները՝ նշելով հնչյունափոխությունը։ 

Թունոտ-թույն, քնքշանք-քնքուշ, ձնհալ-ձյուն, ցուցարար-ցույց, համբուրել-համբույր, հունարեն-հույն։

4. Տրված համանուններով կազմե՛ք նախադասություններ։

Կետ, մարտ, արի։

Կետ-Կետը այնքան մեծ է՝ ոնցոր ողջ օվկիանոսը նա լիներ:

մարտ-Մարտ ամսին՝ իմ քրոջ ծնունդն է և կանանց միջազգային օրվա տոնը:

արի-Արի տղան կարողացավ մենակով սպանել, բոլոր թշնամիներին:

5.- Եղ ածանցն ավելացնելով կազմի՛ր նոր բառեր։ 

Նորագույն, զորավար, թիկունք, փափկամարմին, հյութալի, նմանահունչ, շնչահատ, մեծաշուք։

Նորագույն → նորագույնեղ

Զորավար → զորեղ

Թիկունք → թիկնեղ

Փափկամարմին → մարմնեղ

Հյութալի → հյութեղ

Նմանահունչ → հնչեղ

Շնչահատ → շնչահատեղ

Մեծաշուք → շքեղ

6. Առանձնացրո՛ւ գերադրական աստիճանով դրված ածականները։

Ամենակարծր, բարձրաբերձ, ցրտաշունչ, հնագույն, ամենազոր, մեծամեծ, ամենաբարձր, ամենից երկար։

Հայոց լեզու

1․ Կետերի փոխարեն գրիր ներգործող խնդիր (ո՞ւմ կողմից, ինչի՞ց, ինչո՞վ):

  • Հանցագործը քննադատվում էր ժողովրդի կողմից:
  • Բնությունը փոխվում է եղանակի փոխազցդեցությունից :
  • Վայրենիներն ազատ արձակվեցին թագավորի հրամանով :
  • Կեսօրին փողոցները փակվել էին խցանման պատճառով:
  • Հրատապ լուրը հայտնվեց լրագրողների կողմից:

2․ Ուղիղ խնդիրով նախադասությունները շրջել՝ դարձնելով ներգործող խնդիր ունեցող նախադասություններ:

Աղջիկը խոհանոցում համեղ ընթրիք էր պատրաստում-խոհանոցում համեղ ընթրիք էր պատրաստվում աղջկա կողմից:

Երկրաշարժը քանդել է նրա խարխուլ կացարանը-նրա խարխուլ կացարանը քանդվել է երկրաշարժից:

Անհրաժեշտ դեղը բուժեց ծանր հիվանդին-ծանր հիվանդը բուժվեց անհրաժեշտ դեղից:

Ամպերը պատեցին  երկինքը-երկինքը պատվեց ամպերով:

Տանտերը ներս հրավիրեց հյուրերին-հյուրերը ներս հրավիրվեցին տանտիրոջ կողմից:

3․ Ներգործող խնդիրով նախադասությունները շրջել՝ դարձնելով ուղիղ խնդիր ունեցող նախադասություններ:

Մառախուղի թանձր քուլաները հալածվում էին քամուց-քամին հալածում էր մառախուղի թանձր քուլաները:

Արագ հինգ դիմում լրացվեց Սիմոնի կողմից-Սիմոնը արագ հինգ դիմում լրացրեց:

Ամրոցի աշտարակներն ամեն գիշեր լուսավորվում էին նրա կողմից-նա լուսավորում էր ամրոցի աշտարակներն ամեն գիշեր:

Պարսպի ներսը ծածկված էր բերրի պտղածառերով, խաղողի որթերով և ծաղկող թփերով-Բերրի պտղածառերով, խաղողի որթերով և ծաղկող թփերով ծածկված էր պարսպի ներսը։

Բարձրահասակ բարդին թեթև օրորվում էր գիշերային մեղմ քամուց-գիշերային մեղ քամին թեթև օրորում էր բարձրահասակ բարդուն:

4․ Ո՞ր նախադասության մեջ ուղիղ խնդիր չկա:
1) Բայց Պետրոսին հարկավոր էր մի ծածկանձրևից պատսպարվելու համար, ուստի այդտեղ գտնվող թախտին շտապ-շտապ փռելով իր անկողինը պառկեց քնելու:
2) Նրա գրասենյակի ողջ կահկարասին խարխուլ սեղանն էր, մի աթոռ՝ հազար ու մի թելերով կապկպած, մի թանաքաման ու դիմումների համար թղթեր։
3) Ժառանգական և ամուսնական դատերի համար աղերսագրերը նա արտագրում էր մի հաստափոր գրքից՝ փոխելով անուններն ու թվականները:
4) Ժայռը նիրհելով ունկնդրում է ամպերի շրշյունը, մասրենին իր ծաղկաբաժակը պահել է ոսկեզօծ արևի տակ, և կանաչ դաշտում արածում է մի աստղազարդ ձի:

5 ․Ո՞ր նախադասության մեջ ուղիղ խնդիր կա:
1) Սենյակի անկյունում մի ավել կար, որ անգործածելի լինելու պատճառով դարձել էր սարդի բույն:
2) Ծերունի կառապանը երկիմաստ ծիծաղում էր այդ մանրախնդիր մարդկանց վրա:
3) Պատշգամբի սյունաշարերին կախված գույնզգույն լապտերները լուսավորում էին ծաղկանախշ գորգերով զարդարված սրահը։
4) Այդ մասին խոսելիս հորաքույրս ախ էր քաշում, և պատրաստ էր արցունքը, որ թափվում էր սև, ծալքոտած այտերի վրա:

6․ Ո՞ր նախադասության մեջ է ընդգծվածը ուղիղ խնդիր:
1) Աշակերտները ծանոթացան նոր դասացուցակին:
2) Եղնիկը արդեն ընտելացել էր մեզ:
3) Նա վերցրեց ծաղկեփունջը և պարզեց օրիորդ Մարգոյին:
4) Ամեն երեկո մի գեղեցիկ հեքիաթ էր պատմում իր սիրասուն զավակներին:

7․ Տրված նախադասության բառերից որի՞ շարահյուսական վերլուծությունն է սխալ:
Վերջապես վերադարձան նաժիշտները՝ արծաթե սկուտեղի վրա բերելով Արարատյան այգիների ընտիր պտուղներ:
1) վերադարձան — պարզ ստորոգյալ
2) արծաթե — որոշիչ
3) սկուտեղի — հատկացուցիչ
4) պտուղներ — ուղիղ խնդիր