Հայոց լեզու

-րդ դասարան,հայոց լեզու

Дата: 31 марта, 2025Автор: arevikmuradyan0 Комментарии

1.Գրի՛ր շարադրություն.,, Ինչքան աշխարհը սիրես ու աշխարհով հիանաս —
Այնքան աշխարհը անուշ ու ցանկալի կլինի,, վերնագրով:

Որոշիչ, հատկացուցիչ, բացահայտիչ

Որոշիչ

Որոշիչ ը գոյականական անդամի այն լրացումն է, որը ցույց է տալիս առարկայի հատկանիշ։

Օրինակ՝  Լուսավոր  երազների գրկում ճախրում էին  սիրահարված  պատանու հոգու թևերը։

Որոշիչը պատասխանում է ինչպիսի՞, ո՞ր, որքա՞ն հարցերին։ Որոշիչն արտահայտվում է հետևյալ ձևերով

1. գոյականով․

ուղղական հոլովով․

Օրինակ՝  Բժիշկ  Սարգսյանն ավարտեց վիրահատությունը։

սեռական հոլովով․

Օրինակ՝ Արամի  ձեռքի  ժամացույցը մեխանիկական է։

2. ածականով

Օրինակ՝ Աղջկա  հրե  աչքերը խելքահան էին արել տղային։

3. դերանունով

Օրինակ՝  Այս  հոդվածը շատերին կստիպի խոսել։

4. հարակատար և ենթակայական դերբայներով․

Օրինակ՝  Կարդացած  գրքերը դրել էր արկղում։

Ինձ  ժպտացող  աղջիկը դեռ դպրոցում է սովորում։

5. թվականով․

Օրինակ՝ Հինգ  աշակերտ մտավ դասարան։

6. մակբայով․

Օրինակ՝  Արագ  քայլքը կարող է վնասակար լինել։

Հատկացուցիչ

Հատկացուցիչը պատասխանում է  ու՞մ, ինչի՞, ինչերի՞  հարցերին։

Այն արտահայտվում է՝

գոյականով —  Արևը չորացնում է գետի խոնավությունը:  (Ակսել Բակունց)

դերանունով-  Սակայն ձեր մայրերն անհամեմատ ավելի բախտավոր են…  (Ավ. Իսահակյան)

գոյականաբար գործածված այլ բառերով (ածական, թվական, դերանուններ, որոշ դերբայներ։

Բացահայտիչ

Բացահայտիչ ունեցող գերադաս անդամը կոչվում է  բացահայտյալ ։ Բացահայտյալի ու բացահայտչի միջև եղած արտասանական դադարը բավականին ակնհայտ է և գրավոր խոսքում արտահայտվում է կետադրական նշանով (սովորաբար՝ բութով)։

  • Բացահայտիչը լինում է երեք տեսակ՝ բուն բացահայտիչ, մասնական բացահայտիչ և մասնավորող-պարագայական բացահայտիչ։
  • Բուն բացահայտիչը բացահայտյալի ցույց տված առարկան կամ անձն անվանում է այլ բառով կամ բառակապակցությամբ` ավելի հստակեցնելով, պարզաբանելով բացահայտյալի էությունը, ավելի ընդարձակ տեղեկություն տալով նրա մասին։ Օրինակ`

    Աբու-Լալա Մահարին` հռչակավոր բանաստեղծը Բաղդադի, Տասնյակ տարիներ ապրեց խալիֆաների հոյակապ աշխարհում։  

    Բուն բացահայտիչը բացահայտյալից տրոհվում է բութով, նախադասության մյուս անդամներից՝ ստորակետով (ստորակետ չի դրվում, երբ բացահայտիչը դրված է սեռական հոլովով կամ բացահայտչին անմիջապես հաջորդում է կապ։
  • Մասնական բացահայտիչն իր գերադաս անդամին բացահայտում է միայն մասնակիորեն, ու նրա հետ կապակցվում է  որպես ,  իբրև  կապերի միջոցով։ Բացահայտյալից անջատվում է բութով։

    Արամը՝ որպես մեր դասարանի լավագույն սովորող, պարգևատրվեց:
  • Մասնավորող-պարագայական բացահայտիչը հստակեցնում, որոշակիացնում է գործողության կատարման տեղը կամ ժամանակը։ Մասնավորող բացահայտիչը նույնպես տրոհվում է բութով ու ստորակետով։

    Անտառի դիմաց՝ կանաչ բացատում, արածում էր եղնիկը:
    Առավոտյան՝ ժամը իննին, եկեղեցու զանգերը հնչեցին:

1.Կետադրիր․

Ընկերս՝ զվարթ ու կատակաբան, շուրջն էր հավաքել բոլոր հյուրերին: Կանաչազարդ դաշտավայրը՝ ցողված վաղորդյան մարգարիտներով, վառվում էր ծիածանի ամենանուրբ գույներով: Այդ առավոտ՝ տեսածս առաջին բանը մեր ծիրանենին էր՝ ծաղկազգեստ ու բուրող: Մայրամուտին՝ ծովը շառագույն ու հանդարտ, հանկարծ ալեկոծվեց:

2.Հարցական դերանունները փոխարինի՛ր հատկացուցիչներով:

Ընկերոջս աչքն ամբողջ օրը ճանապարհին էր: Միշտ հիշում է նրա խոսքը: Գետի ջուրը բարձրացել էր ձնհալից: Ծառի արմատները շատ խորն էին թափանցել: Հայաստանի փողոցները լայն էին և ուղիղ:

3.Գրի՜ր հետևյալ բառերի հոմանիշները․

Ակնդետ-անհամբեր, անխոսլուռ, անթարթ-ակնդետ, մշտապես-միշտ, հանապազորդ-մշտապեսլռելյայն-անձայն, անքթիթ-անթարթ, անշեղ-ուղիղ դժվար-բարդ, հմայիչ-գեղեցիկ, դատարկել-պարպել, տամուկ-թաց, ողորկ-հարթ,նախատել-վիրավորել, բաղդատել-համեմատել,ըմբոշխնել-ճաշակել, կենսագործել-կիրառել։

4.Նախադասությունն ընդարձակիր` կետերի փոխարեն որպես ի՞նչ, իբրև ի՞նչ, որպես ո՞վ, իբրև ո՞վ հարցերին պատասխանող բացահայտիչներ գրելով:

Էլիասը`եղբայրս, ինձ բացատրում էր ճանապարհը: Անտառը`մութ, մռայլ ու գժկամ տեսք ուներ: Թռչունի առաջին ճիչը`գեղեցիկ, չափազանց զարմացրեց մեզ: Իսկ այդ արձակ տարածության մեջ արձանն էր`նրա: Պահակը`Մխիթարը, որոշեց ինձ մենակ չթողնել: Ներողամիտ հայացքով նրանց խուճապին ու իրարանցմանը հետևում էր հավաստին`Ռոբերտը: Հարցերին պատասխանող պարոնը`Արմանը անցավ հավաքվածների միջով ու մոտեցավ մեքենային:

5.Տեքստում ընդգծել որոշիչները: Ի՞նչ խոսքի մասով են արտահայտված որոշիչները;

Օրերով թափառում էր ոհմակի հետ: Քաղցած, նյարդայնացած, կատաղած շները ամբողջ  օրը վազվզում էին, գզվռտում, որպեսզի  քաղաք մտնեին ու փորձեին գողություն անել: Բակերից ներս էին մտնում, հին ոսկորներ ճարում: Դանիացի շունը մռմռում էր, ոսկորը խլում ու հանգիստ  կրծում: Երկու շուն էլ մարդկանց վրա էին հարձակվում ու գռմռում:

Իմ բլոգի QR կոդը

Սկզբում խոսել են QR կոդերի մասին․ ինչի համար են դրանք պետք, որտեղ են օգտագործվում, ոնց են դրանք ստեղծվում։ Հետո ուսումնասիրել եմ QR կոդեր սարքելու հարմար հարթակներ, ընտրել ենք մեր հավանած կայքը և պատրաստել ենք մեր բլոգների QR կոդերը մեր նախընտրած ձևավորմամբ։

QR կոդեր կարող եք պատրաստել, օգտվելով այս կայքերից․

Իմ բլոգի Qr-ը՝ ներքևում։

English

  1. Read the text and answer the questions following it.

Chinese New Year is the celebration of the New Year in Chinese communities around the world. The date of the Chinese New Year is determined by the lunar calendar, so festivities begin with the new cycle of the moon that falls between January 21 and February 19. Each year is named for one of 12 symbolic animals in sequence. The animals are: the rat, ox, tiger, hare, dragon, serpent, horse, ram, monkey, rooster, dog and boar. The New Year celebration is the most important and the longest of all Chinese festivals, traditionally lasting for two weeks. During the period, towns and villages are decorated with colored lanterns, floral exhibitions, and brightly colored banners with New Year greetings. Preparations traditionally began in the home the week before the New Year, when families thoroughly clean their houses to symbolically sweep away all traces of misfortune. They also pay of debts, add a new coat of red paint to doors and windowpanes, and decorate the home with flowers. To avoid bad luck, parents warn their children to be on their best behaviour. On the evening before the New Year, families gather for a feast of various dishes of seafood and dumplings. Each dish has symbolic meaning, often signifying good luck and prosperity. At midnight, families light fireworks to attract the attention of benevolent god and to frighten away evils spirits. The fireworks last until dawn, although celebrants may light more fireworks for the next two weeks.

  1. How is the date of the Chinese New Year determined?

2. When do festivities begin?

3. Why do families light fireworks?

4. The word various is synonymous to ...

2. Write the verbs in the right tense form.

After I had lunch at a village inn, I (1) … for my bag. (to look) (2). I … it on the chair beside the door but it wasn’t there! (to leave). As I (3) … it, the inn-keeper came in. (to look for)

“Did you have a good meal?” he asked.

“Yes, thank you. ” I answered, ” but I can’t pay the bill. I haven’t got my bag. “

The inn-keeper (4) … and immediately went out. (to smile). in a few minutes he returned with my bag and (5) … it back to me. (to give)

“I am sorry, ” he said. My dog had taken in into the garden. He often does this”.

3. Translate the sentences form Armenian into English.

  1. Եթե մենք նրան չօգնենք, նա չի կարողանա ավարտել աշխատանքը։
  2. Թոմն ասաց, որ նա չի կարող ընդունել մեր առաջարկը։
  3. Ջորջը նկատեց, որ անձրևանոցը մոռացել է տանը։
  4. Տնօրենն ասաց, որ փաստաթղթերը պատրաստ կլինեն ժամը 3-ին։
  5. Երբ ես խոսեցի նրա հետ, նա շատ բարկացած էր։

4. Speak on the following topic.