Month: March 2024

Ածանցավոր բայերը չորս տեսակի են` սոսկածանցավոր, պատճառական, բազմապատկական և կրավորական:

Սոսկածանցներն են՝ ան, են, ն, չ` մեծ-ան-ալ, վախ-են-ալ, գտ-ն-ել, կոր-չ-ել և այլն:

Ուշադրություն

Պարզ և սոսկածանցավոր բայերից կազմվում են պատճառական, բազմապատկական և կրավորական բայեր:

Պատճառական ածանցներն են՝ ացն, եցն, ցն:

Պատճառական բայերը կազմվում են`

1. Ա  խոնարհման պարզ և ան սոսկածանցավոր բայերից` ացն ածանցով` խաղալ-խաղացնել, քարանալ-քարացնել:

2. Ե  խոնարհման պարզ և են սոսկածանցավոր բայերից` եցն ածանցով` քայլել-քայլեցնել, վախենալ-վախեցնել:

3.Ն, չ սոսկածանցավոր բայերից` ցն ածանցով` հասնել-հասցնել, փախչել-փախցնել:

Կան շատ բայեր, որոնցից ածանցներով պատճառական բայ չի կազմվում: Այսպիսի բայերի պատճառականը կազմվում է տալ բայի հարադրությամբ` բերել-բերել տալ, զարդարել-զարդարել տալ և այլն:

Ուշադրություն

Կան բայեր, որոնցում կա ցն տառակապակցությունը` հարցնել, լցնել,վերցնել, սակայն դրանք պատճառական բայեր չեն, քանի որ առանց ցն -ի ձևեր չունեն:

Բազմապատկական բայերը ցույց են տալիս գործողության կրկնություն:

Բազմապատկական ածանցներն են՝ ատ, ոտ, կոտ, տ` կտրել-կտրատել, խոցել-խոցոտել, թռչել-թռչկոտել, պատռել-պատռտել:

Ուշադրություն

Կան ոտ տառակապակցություն ունեցող բայեր, որոնք բազմապատկական չեն. Դրանք կազմված են ոտ ածանց ունեցող ածականներից` ժանգոտել, ալրոտել, և չունեն իրենց առանց ոտ ածանցի ձևերը:

Ածանցներով բազմապատկական բայեր կազմվում են շատ քիչ բայերից: Բազմապատկական բայեր են կազմվում նաև արմատի կրկնությամբ` վազել-վազվզել, քաշել-քաշքշել և այլն, դարձյալ ոչ բոլոր բայերից:

Ուշադրություն

Սակայն կան արմատի կրկնությամբ այլ բայեր ևս, որոնք բազմապատկական չեն: Սրանց տարբերությունն այն է, որ արմատի կրկնությամբ կազմված բազմապատկական բայերից հնարավոր է վերստանալ պարզը, ինչպես՝  դոփդոփել-դոփել, իսկ արմատի կրկնությամբ ոչ բազմապատկական բայերն ունեն միայն այդ մեկ ձևը: Այսպես՝ քայքայել բայը քայել ձև չունի:

Կազմությամբ կրավորական  կոչվում են այն բայերը, որոնց կազմում կա կրավորական ածանց:

Կրավորական ածանցն է վ -ն` գրել-գրվել, կառուցել-կառուցվել, հեռանալ-հեռացվել, կարդալ-կարդացվել:

Ամեն ածանցով հինգ բառ,

Սոսկածանցավոր- վախեցնել, մեծանալ, փոքրանալ, գտնել, փախչել:

Պատճառական- Ցնդել, խաղացնել, հասցնել, ուտեցնել, քայլեցնել:

Բազմապատկական-պատել, կտրատել, վախկոտ, պատռոտել:

Կրավորական- Վտանգ, կառուցվել, ցուցադրվել, պարտվել, հանձնվել:

Քիմիական միացությունների մոլեկուլները որոշակի հաջորդականությամբ միմյանց կապված ատոմների համախումբ են:Նյութերի քիմիական հատկությունները պայմանավորված են քիմիական կապերի տեսակով, կապ առաջացնող ատոմների բնույթով և մոլեկուլում դրանց փոխազդեցությամբ:Հին ժամանակներից սկսած՝ գիտնականները փորձում են պարզել, թե ինչպես են կառուցված նյութերը, ինչպե՞ս և ինչու՞ են ատոմները միանում, և ի՞նչ ուժեր են նրանց իրար մոտ պահում:
XX դարում ֆիզիկոսները պարզեցին, որ ատոմները կապվում են էլեկտրական լիցք ունեցող մասնիկներով` արտաքին էներգիական մակարդակի էլեկտրոններով, որոնք ձգվում են կապվող ատոմների դրական միջուկների կողմից: Հետևաբար, ատոմները կապող ուժերը էլեկտրական բնույթի են:
Ատոմների կապը մեկը մյուսի հետ անվանում են քիմիական կապ:
Քիմիական   կապը փոխազդեցություն է էլեկտրոնների և միջուկների միջև,որը հանգեցնում է մոլեկուլում ատոմների միացմանը:
Քիմիական կապն ատոմների փոխազդեցություն է, որն ուղեկցվում է էներգիայի անջատումով:
Այդ էներգիան կազմում է  40-ից մինչև 1000կՋ/մոլ: Էներգիայի այդպիսի լայն միջակայք հնարավոր է տարբեր փոխազդեցությունների պատճառով, որոնք ներկայումս հիմնականում դասակարգվում են որպես կովալենտային,իոնային և մետաղային կապեր:
Կովալենտային կապ առաջանում է ոչ մետաղների ատոմների միջև:Իոնային կապ առաջանում է մետաղների և ոչ մետաղների ատոմների միջև:Մետաղական կապ առաջանում է մետաղական պարզ նյութերում և համաձուլվածքներում:
Քիմիական կապի տեսությունը քիմիայի կարևորագույն ուսմունքներից է, առանց որի հնարավոր չէ հասկանալ մոլեկուլների տարբեր կառուցվածքների և փոխազդունակության պատճառները։

Լրացուցիչ աշխատանք

Ի՞նչ է քիմիական կապը, և ի՞նչ բնույթ ունի:
Քիմիական միացությունների մոլեկուլները որոշակի հաջորդականությամբ միմյանց կապված ատոմների համախումբ են:Նյութերի քիմիական հատկությունները պայմանավորված են քիմիական կապերի տեսակով, կապ առաջացնող ատոմների բնույթով և մոլեկուլում դրանց փոխազդեցությամբ: Ո՞ր կապն է կոչվում կովալենտային կապը:
Կովալենտային կապ առաջանում է ոչ մետաղների ատոմների միջև։ Ո՞ր կապն է իոնային կապը:
Իոնային կապը առաջանում է մետաղների և ոչ մետաղների միջև։ Ի՞նչ է կոչվում քիմիական կապ: Քիմիական կապն ատոմների փոխազդեցություն է, որն ուղեկցվում է էներգիայի անջատումով:

Урок 1

В преддверии Международного женского дня «Портрет идеальной женщины».

Работа с Альтернативным русскогоязычным сборником . Текст 12. стр 27

«Портрет идеальной женщины» формировался долгое время: он содержит в себе
совокупность качеств, которые часто ассоциируются с физической красотой, умом,
добротой и силой воли.
Красота считается частью идеальной женщины. Внешний вид играет большую роль в
обществе, и люди часто судят о других по внешности. Однако физическая красота не
должна быть единственным критерием определения идеальной женщины. Красота —
одностороннее явление, и то, что один человек считает красивым, может не быть тем же
для другого. Так что, красота — не единственный «козырь» идеальной женщины.
Интеллект — еще одно ключевое звено, которое часто ассоциируется с идеальной
женщиной. Женщины добились многого за последние сто лет։ они получили уважение,
которое так им не хватало. Идеальная женщина должна уметь принимать верные решения
и глубоко мыслить.
Доброта, забота, поддержка и понимание — немаловажные качества, которыми должна
владеть каждая женщина. Ведь именно таких женщин уважают, и именно такие женщины
относятся к другим с таким же уважением. Идеальная женщина готова помочь, чтобы
другие чувствовали себя комфортно и счастливо. Эти качества очень ценятся в обществе,
но и ими не нужно злоупотреблять. Идеальная женщина не должна быть удобной для всех,
не должна подстраиваться под всех: она должна знать себе цену.
Еще один важный критерий — преодолевать трудности. Идеальная женщина
жизнерадостна и уверена в себе.
Подытожим тем, что портрет идеальной женщины — это букет красоты, ума, доброты и
силы.

Вопросы для обсуждения։
 Какими качествами должна обладать идеальная женщина? Идеальная Женщина должна быть не только красивой, но и быть добрый, умный и быть сильной.
 Какая эпоха ,на ваш взгляд, сделала женщину независимой? Женщины добились многого за последние сто лет.
 Что больше всего делает женщину красивой, а что уродует ее? Красивая Женщина- Женщину больше всего делает красивой интеллект, доброта, готовность помочь всем, обязательно она должна бить культурным. Уродливая женщина- Уродливая Женщина, во первых она не красивая, злая, она не с кем не общается, она ведёт себя как мужчина.
 Какие роли на протяжении всей жизни женщина примеряет на себе? И какая из
этих ролей больше всего подходит ей? Самая главная роль для женщины это бить мамой, бить бабушкой, и себя не вести как мужчина.
 Найдите в интернете цитату о женщине, которая раскрывает ее внутренний мир
больше всего.

1.Красота женщины не в одежде, фигуре или прическе. Она в блеске глаз, ведь глаза — это ворота в сердце, где живет любовь. (Одри Хепберн)

2.Женщины умнее мужчин, потому что, зная меньше, понимают больше. (Джеймс Стивенс)

Задания для выполнения։

1. Подберите к слову женщина слова синонимы. 1.Дама,2.Богиня,3.Мадам, 4.Королева, 5.Красавица, 6.Жена, 7.Царица, 8.Леди.
2. Какими словами можно сегодня описать современных женщин? Добрая, храбрая, красивая, Умная.
3. Подберите два-три прилагательных к следующим словам։ мама-красивая мама, веселая мама, сестра-младшая сестра, добрая сестра, бабушка-старая бабушка, любимая бабушка,
   жена-счастливая жена, свекровь-злая свекровь, золовка-веселая золовка, теща- коварная теща, тетя-грустная тетя, соседка- Протестующая соседка, сумасшедшая соседка, подруга-яркая подруга.
4. Переведите на армянский язык слова — мама-մայրիկ, сестра-քույրիկ, бабушка-տատիկ, жена-կին, свекровь-սկեսուր,
   золовка-հարս, теща-զոքանչ, тетя-հորաքույր կամ մորաքույր, соседка-Հարևանուհի, сноха-քենի, невестка-հարս, подруга-ընկերուհի, родственница-զարմուհի.
5. Подберите антонимы к словам։ молодая-старая, прекрасная-ужасный, крохотная-большая, нетороплива-торопливо,
   грациозная-неуклюжий, смелая-трусливый.

1. Նախադասության մեջ շարադասության սխալ կա. ուղղի՛ր:

Որոշակիորեն արահետը ձգվեց բլուրն ի վեր, ու հասկացա, որ հասել ենք բլրի ստորոտին:-Արահետը որոշակիորեն ձգվեց բլուրն ի վեր, ու հասկացա, որ հասել ենք բլրի ստորոտին: Դանակով ծակծկող փշերն ու լիանաները կտրում ու ճամփա էր բացում ետևից եկողների համար:-Ծակծկող փշերն ու լիանաները դանակով կտրում ու ճամփա էր բացում ետևից եկողների համար: Նա աղմկոտ էր շնչում, բայց անաղմուկ ոտքերը դնում էր փափուկ խոտի վրա:-Նա աղմկոտ էր շնչում, բայց ոտքերը անաղմուկ էր դնում փափուկ խոտի վրա: Շատ հեշտ էր բարձրանում, կարծես հարթ քայլում էր ճանապարհով:-Շատ հեշտ էր բարձրանում, կարծես հարթ ճանապարհով էր քայլում: Շատ լավ խոտերի բույնը քողարկում էին-Շատ լավ քողարկում էին խոտերի բույն:

2. Ընդգծված հարակատար դերբայները դարձրո՛ւ դիմավոր բայեր:

Օրինակ` Վաղուց հերքված վարկածը- վարկածը, որ վաղուց հերքվել էր: Ցանքերի համար վտանգավոր դարձած արձրև-Անձրևը վտանգավոր Էր դառել ցանքերի համար: մառախուղով պատված լեռնագագաթներ-Լեռնագագաթները մառախուղով էին պատվել: ճանապարհորդի նկարագրված ջրվեժը- Ջրվեժը նկարագրել էր ճամփորդհը: դժվարին կացության մեջ ընկած մարդ-Մարդը, ով ընկել էր դժվար կացության մեջ: գիշերները մեր այգին այցելած չորքոտանին-Չորքոտանին որը գիշերները այցելել էր մեր այգին: անտառից սկիզբ առած վտակ-Վտակը որը սկիզբ էր առել անտառից: