Month: October 2022

Դիագրամներ

Դասագիրք, էջ 34-37

• Պետական ի՞նչ կառուցվածք ուներ Արատտան, ո՞րն էր նրա հովանավոր աստվածը։

Արատտան Հայկական առաջին պետական կազմավորումն է: Այն գոյություն է ունեցել XXVIII-XXVII դարերում: Արատայի հովանավորն է Հայկը, Հայկ քրմապետը: Նա իմաստության և ջրերի աստվածն էր: Հայայի որդին:

• Մի քանի նախադասությամբ ներկայացրեք Հայասսա թագավորության մասին։

Հայասսա անվանում էին մեզ, մեր հին հարևանները Խեթերը: Հայասսան ուներ ամուր բանակ:

• Մի քանի նախադասությամբ պատմեք Նաիրի երկրի մասին։

Ք.Ա. XIII-X դարերում Ասորեստանի արքաները Հայաստանի հարավում և Վանա լճի ավազանում հիշատակում էին Նաիրի երկիրը:

https://online.fliphtml5.com/fumf/qovw/#p=31

• Ո՞րն է հնդեվրոպական նախահայրենիքը։
Հնդեվրոպական նախահայրենիքը զբաղեցրել է Հայկական լեռնաշխարը , Փոքր Ասիայի արևելքը , Միջագետքի հյուսիսը և Իրանի հյուսիս-արևմուտք:
Հայկական լերնաշխարհը կազմել է հնդեվրոպական հախահայրենիքի կենդրոնական շրջանը:
• Ի՞նչ գիտեք հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի մասին։ Ի՞նչ այլ լեզվաընտանիքներ կարող եք նշել։
Հայերը պատկանում են աշխարհի ամենաբազմադամ լեզվաընտանիքին: Այն կոչվում է հնդեվրոպական , քանի որ այդ լեզվաընտանիքի լեզուները գործածվում են Հնդկաստանի արևելքից մինչև Եվրոպաի արևմուտք ձգվող տարացքում:
• Ի՞նչ է ավանդազրույցը։
Ավանդազրույցների մեջ ամենահնը և արժեքավորը Հայկական զ ավանդազրույց է:
• Ներկայացրե՛ք հայերի ծագման մասին պատմող հայկական ավանդազրույցը։
Հայերի ծագման մասին ավանդազրույցներ են եղել դերևս հին ժամանակներում: Դրա համաձայն՝ Հայերը դյութազուն Հայկի ժռանգներն են: Այդ բոլոր զրույցներում հայերը ներկայանում են որպես մեծ և քաջ ժողովուրդ, որի հետ ազգակիցլինելը պատվաբեր է:

3-րդ հատված

Երբ շատ կրկնեց այդ, հայրս է՛լ չհամբերեց. վեր կացավ. բարկացած և այս անգամ, առանց ուսերին մի բան գցելու, դուռը բաց արավ, դռան ետևը դրված ձեռնափայտը վերցրեց ու… շանը.

— Ա՛յ քեզ, քոսո՛տ անտեր։

Շունը կլանչելով հեռացավ։

Հայրս նորից տուն եկավ, դուռը փակեց ու մտավ անկողին։

— Կատաղել է, չի թողնում մարդ քնի։

Բայց հազիվ անկողին էր մտել՝ Չալանկը դարձյալ եկավ, դարձյալ դռնովը դիպավ ու կլանչեց։

Հայրս ուզում էր էլի բարկանալ, բայց այս անգամ մայրս խորհուրդ տվեց` վեր կենալ, տեսնել` ի՞նչ է պատահել։

— Էս շունն իսկի էսպես չի արել։ Չըլնի՞ գոմը գող է մտել,— կասկած հայտնեց նա։

— Ես կարծում եմ գել է տեսել, դրանից է փախչում,— ասաց հայրս, դժգոհ վեր կենալով ու հագնվելով։—- Եթե գող ըլներ` կհաչեր։ Շունը միայն գել տեսնելիս չի հաչում։

— Դե որ էդպես է` հրացանը վերցրու,— խորհուրդ տվեց մայրս անհանգիստ։— Սոված գելեր կըլնեն…

Հայրս այդպես էլ արավ. հագնվելուց հետո վերցրեց տան ակյունում կախված մեր հին թափանչան ու սկսեց վառոդ լցնել:

— Դու էլ վեր կաց, այ որդի,— ասաց մայրս։— Վեր կաց, ճրագ վառի, հորդ հետ գնա։ Գելերը ճրագի լույսից վախենում են։

Ասաց ու ինքն էլ վեր կացավ։

Եվ մինչ հայրս հրացանը կլցներ, ես հագնվեցի արագ, գայլ տեսնելու ցանկությամբ տարված։ Շատ էի լսել գայլերի մասին, բայց չէի տեսել։

Ճրագը գտա, վառեցի և հորս հետ դուրս եկա։

Դուռը բաց արինք թե չէ` Չալանկը, կապի կտորը վզին, դիպավ հորս ոտներին, կլանչեց ու առաջ վազեց։

Բայց հայրս կանգ առավ շուրջը նայելու։

Ես նույնպես նայեցի. գայլ չի՞ երևում արդյոք…

Ցուրտ էր, ձյուն… Գետինը, տանիքները, պատերը, ծառերը— ամեն ինչ ծածկված էր ձյունով։ Թեև անլուսին գիշեր էր, բայց սպիտակ ձյուների վրա ամեն ինչ երևում էր պարզ։

Գայլ չկար… այսինքն՝ չկային զույգ ճրագի պես վառվող աչքեր, ինչպես նկարագրել էր մայրս։

«Երևի գոմի մոտ է», մտածեցի։

Շունը, որ առաջ էր գնացել, նկատելով հորս և իմ կանգ առնելը, ետ դարձավ իսկույն, կլանչեց ու նորից առաջ ընկավ` շուտ-շուտ ետ` հորս երեսին նայելով, ուզում էր կարծես հասկացնել, որ հետևենք իրեն։

Հայրս, հրացանը պատրաստ բռնած, դարձյալ չորս կողմն աչք ածելով, ես էլ նրա հետ, քայլ առ քայլ գնացինք շան ետևից։

Չալանկը վազում-գնում էր մինչև գոմի դուռը, այնտեղից վազում, գալիս էր հորս մոտ, կլանչում և դարձյալ գնում դեպի գոմը։

Այս բանը Չալանկը կրկնեց մի քանի անգամ, և հայրս, էլ առանց շուրջը նայելու, շտապեց դեպի գոմը։

— Էստեղ մի բան կա,— ասաց նա ու քայլերն արագացրեց։

Ես, ճրագը ձեռիս, հետևեցի նրան։

Չալանկը, գոմի դռան առաջ կանգնած, սկսեց կլանչել ու անհանգիստ շարժումներ անել։

Հայրս անմիջապես բացեց գոմի դուռը, և երբ մտանք ներս, ու ես ճրագով լուսավորեցի գոմը— մեր աչքին պարզվեց մի այսպիսի տեսարան։

Մեր մեծ կովը ծնել էր, հորթը կովի տակ փռած ծղնոտին ընկած շարժում էր երկար ոտները և ուզում բարձրանալ։ Բայց չէր կարողանում։ Իսկ մայրը մզզալով անհանգիստ շուռ էր գալիս երկու կողմի վրա, կապը ձիգ տալիս՝ դունչը հորթին հասցնելու… Ու չէր կարողանում։

Հայրս իսկույն վերցրեց հորթը, մաքրեց, աղ արավ ու դրեց մոր առաջ…

Եվ մինչ հայրս մաքրում, աղ էր անում– Չալանկը, ուրախ կլանչոցով, թռչկոտում էր դեսուդեն։ Իսկ հետո, երբ հայրս հորթը դրեց մոր առաջ, Չալանկը նստեց և, դունչը թաթերին դրած, սկսեց բարի աչքերով նայել կովին ու հորթին, որը դարձյալ, ժամանակ առ ժամանակ, մզզում էր թույլ ձայնով և փորձում վեր կենալ, կանգնել թույլ ոտների վրա…

Այդ տեսնելով՝ Չալանկը ուրախությունից կլանչ-կլանչում էր և կտրած պոչը շարժում շարունակ։

— Այ կեցցե՛ս, Չալանկ,— ասում էր հայրս, նրա գլուխը շոյելով։— Ես քեզ զուր տեղը ծեծեցի։

Պարզվեց, որ Չալանկը, դրսից լսելով գոմում կատարվող անհանգստությունը, կապը կտրել էր՝ եկել մեզ իմացնելու։

Այդ օրվանից մենք սկսեցինք սիրել Չալանկին առանձին սիրով։ Եվ երբ պատահում էր, նա հաչում, կլանչում էր դուրսը` մենք միշտ ուշադիր էինք նրա ձայնին։

Գիտեինք, որ Չալանկը սուտ չի հաչի։

— Շունը խելացի կենդանի է,— ասում էր հայրս այս դեպքից հետո։— Շանն ախպոր պես պիտի սիրել…

Առաջադրանքներ՝

1. Հատվածից դուրս գրիր գրությամբ և արտասանությամբ տարբերվող բառերը, օրինակ՝ խնդրել- թ լսում ենք, դ գրում

չհամբերեց-փ լսում ենք, բ գրում:

կըլնեն-կարդում ենք կլնեն որովհետև ը տառը սղվում է:

գցել-կարդում ենք քցել գրվում է գցել:

այդ-կարդում ենք այտ:

Կենդանի-կարդում ենք կենթանի:

Վերնագրիր 3-րդ հատվածը:

Ես կվերնագրեի (փոքր հորթուկի ծնունդը):

3. Ունե՞ս որևէ կենդանի։ Պատմի’ր կենդանուդ արկածների մասին, եթե այն շուն է, ապա փորձիր զուգահեռներ տանել Չալանկի հետ։

Նրա անունը Բեթի է, նա շուն է: Նա աղջիկ է, սիրում է հաչալ, ուրախանալ, մեզ հետ խաղալ: Նա անծանոթ մարդկանց չի սիրում և միշտ հաչում է նրանց վրա: Մեկ շաբաթ է, որ հորաքույրս կանչել է Հրանտ անունով մի վարժեցնող մարդու, և նա վարժեցնում է Բեթիին: Նա շագանակագույն է, մեկ տարեկան է, նա բրդոտ է, աչքերը շագանակագույն են: Նա փոքր է, բայց, երբ հաչում, է բոլորը վախում են: Մի անգամ մենք մեր հողամասում էինք, որի հարևանությամբ գտնվում է մի տպարան, որտեղ կան մեծ շներ: Շները հաչում էին, և դա Բեթիի դուրը չէր գալիս: Եվ նա այնպես հաչաց, որ բոլոր շները վախեցան:

4. Մեկնաբանի’ր` Շանն ախպոր պես պիտի սիրել…

Շներին պետք է ախպոր պես սիրել, որովհետև նրանք շատ հավատարիմ են: Նրանք էլ ունեն զգացմունքներ, ինչպես մարդիկ: Նրանք պետք է լինեն բոլոր մարդկանց ընկերները: Իսկ մարդիկ կան, որ չեն սիրում շներին:

(Շները մարդկանց ընկերներն են):

Ձմեռը հայրս Չալանկին կապում էր մեր գոմի չարդախում, հենց գոմի դռան առաջ, ուր նա խոտ էր դնում նրա համար, որ տեղը փափուկ ու տաք լինի։

Հայրս Չալանկին գոմի դռանը կապում էր նրա համար, որ գող գալու դեպքում իմացնի, որովհետև գոմը գտնվում էր մեր տնից բավական հեռու։ Եթե պատահեր դուռը կոտրեին և ամբողջ տավարը տանեին` չէինք իմանա։

— Քնածն ու մեռածը մին է,— ասում էր հայրս և միշտ զգուշացնում, որ եթե ինքը, պատահեց, տանը չեղավ, մենք չմոռանանք Չալանկին կապել գոմի չարդախում։

Եվ, պետք է ասած, Չալանկի պատճառո՞վ, թե նրա ահից, ոչ միայն մեր գոմից, այլև մեր բակից բան չէր գողացվում։ Հայրս հավատացած էր, թե մի բան պատահելիս Չալանկը հաչոցով կիմացնի։

Իսկ Չալանկը երբեք սուտ չէր հաչում… Դա արդեն հայտնի էր:

Ու ահա ձմռան մի գիշեր, երբ մեր տանը բոլորս քնած էինք, հանկարծ զարթնեցինք ինչ-որ տարօրինակ ձայներից։ Մեկը դիպչում էր մեր դռանը, ճանկռոտում և մի տեսակ, մռռոցի նման, ձայներ հանում։

Առաջինը զարթնեցինք ես ու մայրս։ Հայրս, սովորաբար, խոր էր քնում, մինչև չհրեիր՝ չէր զարթնի։

Մի քանի անգամ ականջ դնելով այդ տարօրինակ ձայներին, մայրս արթնացրեց հորս.

— Տես մի էն ի՞նչ է, որ դուռը չանգռում է…

Այդ րոպեին դռան ճանկռտոցը կրկնվեց. նորից մեկը դիպավ դռանը, և լսվեց զսպված կլանչոց։

— Շուն է՞,— հարցրեց հայրս տարակուսած, անկողնում նստելով: Ապա վեր կացավ, արխալուղը գցեց ուսերին ու գնաց դեպի դուռը։

Բայց մայրս չթողեց դուռը բանալ։

— Կատաղած շուն կլինի, աման…

Հայրս լուսամատի ապակիների միջով նայեց դուրս, բայց բան չնկատելով, լուսամուտի մի փեղկը բաց արավ ու գլուխը դուրս հանեց։

— Դե կորի՛,– պոռաց նա և ետ դարձավ։– Մեր շունն է, կապը կտրել է։

— Բա խի՞ է դուռը չանգռում,— զարմացավ մայրս։— Չլինի՞ սոված է։

— Չէ՛, հենց իրիկունը, գոմը փակելուց հետո եմ հաց տվել,— պատասխանեց հայրս։– Ով գիտի գելի հոտ է առել, վախից կապը կտրել` դեսն է եկել…

Եվ հայրս, ուսերին գցած արխալուղը մի կողմ դնելով, ուզում էր կրկին անկողին մտնել, երբ շունը, որ լռել էր այդ րոպեին, նորից դիպավ դռանն ու կլանչեց։

— Չէ։ Սա իսկ որ գելի հոտ է առել,— կրկնեց հայրս։ — Վախից կլանչում է…

Ու նորից բարկացավ.

— Դե, կորի՛, անպետք։

Չալանկը ընդհատեց կլանչոցը, բայց դարձյալ դռնովը դիպավ։

— Քեզ պես հազար շուն սատկի, էս ցրտին դուրս չեմ գա,— ասաց հայրս ու մտավ անկողին։

Շունը դռան ետևից կարծես զգաց այդ բանը և ավելի անհանգստացավ. սկսեց նորից կլանչել ու թաթը դռանը քսել:

Կլանչում էր, թաթը դռանը քսում և մի վայրկյան լռում, սպասում։ Տեսնելով ձայն չենք տալիս՝ շարունակում էր նույն ճանկռտոցն ու կլանչը։

Առաջադրանքներ

1. Դուրս գրիր անծանոթ բառերը և բացատրիր:

պոռալ-գոռալ:

1. Կազմիր նախադասություններ ընդհատել, տարօրինակ, զարթնել բառերով:

Հակոբը ընդհատեց դասվարին:

Այս ֆիլմը տարօրինակ էր:

Ես զարթնում եմ առավոտյան ժամը 8:30:

1. Ի՞նչ առածներ գիտես շան մասին: Գրիր:

Շունը շան թաթ չի կծի։

Շունը շան միս չի ուտի։

1. Վերնագրիր հատվածը:

(Չալանկի արձագանքը):

Թթուներ 

1. Ի՞նչ թթուներ կան բնության մեջ:

Խնձորաթթու, քացախաթթու, կիտրոնաթթու, կաթնաթթու, ածխաթթու, ծծմբաթթու, ֆոսֆորաթթու, աղաթթու:

2․ Ի՞նչ բաղադրություն ունեն թթուները։
Թթուները բարդ նյութեր են,որոնք կազմված են ջրածնից և թթվային մնացորդներից։

3․ Ինչպես կարեղ ենք համոզվել, որ տվյալ նյութը թթու է։
Հայտնանյութը թթուների լուծույթում փոխում է իր գույնը, նաև թթուները ունեն թթու համ։

4․ Ինչպես պետք է վարվել թթուների հետ։
Թթուների հետ պետք է շատ զգույշ լինել։Եթե թթուն թափվել է ձեր մաշկի վրա ապա արագ պետք է ձեռքը լվալ և մշակել սոդայով ,որպեսզի թթուն չկարողանա քայքայել ձեր մաշկը։

Журавль.

Радостно слышать весною крики журавлей в небе. Прилет журавлей обещает близкое тепло. Любит этих птиц наш народ. Много сказок и песен сложил он о журавлях.

Журавль очень высок на ногах. У него большие крылья и длинные перья. Клюв журавля крепкий и острый.

Гнездо журавль вьет прямо в ямке на поле. На сухую траву журавлиха кладет два крупных яйца. Молодых журавлят родители уводят в кусты или в камыши.

Раненый журавль бросается на спину и бьет собаку ногами и клювом. Один охотник потерял глаз, когда хотел схватить раненого журавля.

Ответить на вопросы:

Ответить на вопросы:

1. Почему запрещена охота на журавлей?

Они опасны для человека.

2. Каков внешний вид журавля?

У них длинные перья и ноги и острый твердый клюв.

3. Где гнездятся журавли?

В полях на сухой траве.

4. Чем опасен ранний журавль?

Они бьют ногами и один охотник так потерял глаз.

5.Как можно озаглавить рассказ?

Прекрасные журавли.

Задания.

1. Выпишите из текста имена собственные.

С. Аксаков.

1. Приведите примеры одушевленных и неодушевленных существительных.

Одушевленные существительные.

Человек, собака, жук, аист, ворона.

Неодушевленные существительные.

Лист, стул, стол, чашка, кружка.

1. Выпишите по 3-4 примера существительных. Определите их род.

Человек, стул, стол, лист.

Человек-мужской род.

Стул-мужской род.

Стол-мужской род.

Лист-мужской род.

1. Найдите в тексте существительные, которые не изменяются по числам. Определите их род.

С. Аксакову.

Сергей-мужской род.

Аксаков-мужской род.

2.В каком ряду все существительные являются одушевленными?

А) буйвол, воробей, зверь

Б) народ, труп, студенчество

В) робот, покойник, туз

Г) черт, эгоист, леший

3. В каком ряду все слова являются именами существительными?

1.Учительская , холодно,белый;

2.Бег,приморский ,лесник;

3.Переход ,множество,острый;

4.Роща,набережная ,комната.

4.В каком ряду расположены  имена существительные, которые употребляются только в  форме  множественного числа?

1. ножницы, туфли, очки;
2. именины, шорты, торты;
3. потемки, городки, духи;
4. дома, сливки, игры.
5. В каком ряду расположены  имена существительные, которые употребляются  только в форме  единственного числа?

1. человек, листок, смелость;
2. серебро, пшено, молоко;
3. родственник, молодец, родня;
4. молодежь, железо, вопрос.

6.Просклоняйте следующие существительные по падежам:

собака-есть кто? собака. Падеж иминительный

стол-есть что? стол. Падеж иминительный.

море-вижу что? море. Падеж внимательный.

7.Напишите род существительных.

Конь,море,стакан,день,станция,дом,пальто,площадь,обжора,папа,петух,собака,ночь,окно

Конь-мужской род.

Море-средний род.

Стакан-мужской род.

День-мужской род.

Пальто-средний род.

Площадь-женский род.

Обжора-общий род.

Папа-мужской род.

Петух-мужской род.

Собака-мужской род.

Ночь-женский род.

Окно-средний род.

Ստեփան Զորյան

Շատ բան կարելի է պատմել շների մասին, բայց այն, ինչ ուզում եմ պատմել, վերաբերում է մեր շանը, որն արդեն չկա:

Մեր Չալանկը մի սև, բրդոտ շուն էր, կուրծքն ու վիզը ճերմակ, որ հեռվից թվում էր սպիտակ վզկապ։ Փոքրուց նրա ականջներն ու պոչը կտրել էին, այդ պատճառով ամառը սաստիկ տանջվում էր ճանճերի ձեռից, հողը փոս էր անում` մեջը պառկում, կամ ժամերով մտնում էր թփերի ու լոբիների արանքը և դուրս էր գալիս միայն այն ժամանակ, երբ անծանոթ ոտնաձայն էր լսում բակում կամ անցնող շան հոտ էր առնում։

Զարմանալի շուն էր մեր Չալանկը, տարբեր մարդկանց վրա հաչում էր տարբեր ձևով— մուրացկանների վրա հատընդհատ, ասես իմացնելու համար միայն. անծանոթների վրա տարակուսով, երևի մտածելով, թե հանկարծ տան բարեկամ չլինի՞. ձեռնափայտով մարդկանց վրա` հախուռն։ Ինչպես երևում էր, փայտ չէր սիրում (դրանով հաճախ խփում էին իրեն). բայց, դրա փոխարեն, պատկառանքով էր վերաբերվում լավ հագնված մարդկանց… Հաչում էր նրանց վրա, այնչափ, որ իմացնի, թե մարդ է գալիս… Իսկ քյոխվի կամ գզրի վրա չէր հաչում, մի երկու բերան «հաֆ» էր անում, կլանչելու պես ու մռռոցով քաշվում մի կողմ։ Վախենում էր…

Ես այն ժամանակ չէի հասկանում դրա պատճառը, բայց հիմա մտածում եմ, որ Չալանկը երևի ընդօրինակում էր մեզ. ինչ վերաբերմունք մենք ունեինք դեպի մարդիկ, նույնն ուներ և նա։ Մենք մուրացկաններին խղճում էինք, և Չալանկը չէր հալածում նրանց, թույլ էր տալիս մտնել բակը. մենք լավ հագնված մարդուց քաշվում էինք, քաշվում էր և նա, քյոխվից ու գզիրից վախենում էինք— վախենում էր և Չալանկը…

Դրան հակառակ՝ մենք սիրում էինք մեր տավարը. սիրում էր և նա… Եթե պատահեր, օրինակ, մեր եզներն առանց հսկողի մնային դաշտում, Չալանկը կմնար նրանց մոտ, նույնիսկ առավոտից մինչև երեկո կհսկեր քաղցած, և երեկոյան միայն, երբ եզները գային տուն՝ նա էլ հետները կգար։

Կամ, օրինակ, մայրս հավերին կուտ էր տալիս. պատահում էր, որ հավերի մեջ լինում էին հարևանի հավեր։ Մայրս «օտար, օտար» ասելով` քշում էր դրանց, որ մերոնց կուտը չխլեն։ Երբեմն Չալանկն ինքն էր անում այդ բանը, երբ մայրս չէր նկատում օտար հավերին— նա ցատկում էր կուտ ուտող հավերի մեջ և «օտարներին» քշում.— ընկնում էր նախ մեկի ետևից ու թռթռացնելով հալածում նրան այնքան, մինչև որ թռցնում էր ցանկապատի այն կողմը։ Հետո գալիս էր մյուսներին…

Առաջադրանքներ

1. Բառարանի օգնությամբ բացատրիր ընդգծված բառերը:

Հատընդհատ- Ընդհատական, պարբերաբար ընդհատվող:

Տարակուսով-Կասկածել:

Հախուռն-Համարձակ, խիզախ:

Պատկառանքով-ամոթ:

քյոխվի-տանուտեր:

քաղցած-սոված:

2. Պատմվածքից դուրս գրիր քեզ համար անծանոթ բառերը և բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր:

Գզիր-Տանուտերի կարգադրությունները կատարող պաշտոնյա, տանուտերի կատարածու:

Հախուռ-համարձակ:

Պատկառանք-ամոթ

քյոխվի-տանուտեր

տարակուս-կասկածել

3. Պատմվածքից դուրս գրիր Չալանկին նկարագրող հատվածները:

Մեր Չալանկը մի սև, բրդոտ շուն էր, կուրծքն ու վիզը ճերմակ, որ հեռվից թվում էր սպիտակ վզկապ։ Փոքրուց նրա ականջներն ու պոչը կտրել էին, այդ պատճառով ամառը սաստիկ տանջվում էր ճանճերի ձեռից, հողը փոս էր անում` մեջը պառկում, կամ ժամերով մտնում էր թփերի ու լոբիների արանքը և դուրս էր գալիս միայն այն ժամանակ, երբ անծանոթ ոտնաձայն էր լսում բակում կամ անցնող շան հոտ էր առնում։

Զարմանալի շուն էր մեր Չալանկը, տարբեր մարդկանց վրա հաչում էր տարբեր ձևով— մուրացկանների վրա հատընդհատ, ասես իմացնելու համար միայն. անծանոթների վրա տարակուսով, երևի մտածելով, թե հանկարծ տան բարեկամ չլինի՞. ձեռնափայտով մարդկանց վրա` հախուռն։ Ինչպես երևում էր, փայտ չէր սիրում (դրանով հաճախ խփում էին իրեն). բայց, դրա փոխարեն, պատկառանքով էր վերաբերվում լավ հագնված մարդկանց… Հաչում էր նրանց վրա, այնչափ, որ իմացնի, թե մարդ է գալիս… Իսկ քյոխվի կամ գզրի վրա չէր հաչում, մի երկու բերան «հաֆ» էր անում, կլանչելու պես ու մռռոցով քաշվում մի կողմ։ Վախենում էր…

սիրում էր և նա… Եթե պատահեր, օրինակ, մեր եզներն առանց հսկողի մնային դաշտում, Չալանկը կմնար նրանց մոտ, նույնիսկ առավոտից մինչև երեկո կհսկեր քաղցած, և երեկոյան միայն, երբ եզները գային տուն՝ նա էլ հետները կգար։

Կամ, օրինակ, մայրս հավերին կուտ էր տալիս. պատահում էր, որ հավերի մեջ լինում էին հարևանի հավեր։

4. Վերնագրիր առաջին հատվածը:

(Մեր Չալանկի մասին):