Month: September 2022

19. Բառակապակցությունների իմաստները մեկական բառով արտահայտի՛ր:

Օրինակ՝ բարձր հասակ ունեցող-բարձրահասակ:

Բարի սիրտ ունեցող-բարեսիրտ, խիղճ չունեցող-անխիղճ, բարձր ձայնով-բարձրաձայն, միշտ ժպտուն-ժպտացող, դանձը պահելու տեղ-դանձարան, կապույտ աչքերով-կապտաչյա, արքայի որդի-արքայազն, հույների երկիր-հունաստան,  փոքր էշ-իշուկ, ծաղիկներով զարդարված-ծաղկազարդ:

20. Հարցում արտահայտող բառը տրված բառերով կամ նրանցով կազմված բառակապակցություններո՛վ փոխարինիր:

Գիրքը որտե՞ղ է:
Պայուսակ, գրադարակ, պահարան, սեղան, ձեռք:

Գիրքը պայուսակում էր, գիրքը գրադարակում էր, գիրքը պահարանում էր, գիրքը սեղանի վրա էր, գիրքը ձեռքումս էր:

Ի՞նչ հարցին պատասխանող բառերը ո՞ր մասնիկների (վերջավորությունների) և բառերի օգնությամբ դարձրիր որտե՞ղ հարցին պատասխանող:

21. Մեկ տառ փոխելով՝ տրված բառերից նոր բառե՛ր ստացիր:

Օրինակ՝ որդ-արդ (հիմա), երդ, որբ, որթ, որձ, որմ (պատ), որջ, որս:

Հորդ-հարդ, հարդ-հորդ, ուղտ-ուխտ, աղտ-աղա, գիրք-կիրք:

22. Տրված բառերից նորե՛րը կազմիր՝ակ, իկ, ուկ մասնիկներով (ածանցնելով): Այդ ածանցներն ի՞նչ իմաստ են տալիս.

Ա) Աստղ, արկղ, թիթեռ, թերթ, հայր, մայր, տատ, պապ, քաղցր, անուշ:

Ա) Աստղիկ, արկղիկ, թիթեռնիկ, թերթիկ, հայրիկ, մայրիկ, տատիկ, պապիկ, քաղցրիկ, անուշիկ:

Բ) Գետ, նավ, դուռ (ն), թռչուն, որդի:

Բ) Գետակ, նավակ, դռնակ, թռչնակ, որդյակ:

Գ) Խոզ, տաք, գառ(ն), հարս (ն):

Գ) Խոզուկ, տաքուկ, գառնուկ, հարսնուկ:

23. Նախադասություններն ավարտի՛ր:

Քաղցած աղվեսը համոզում էր աքլորին. Բայց այդ ամենը նրան չհաջողվեց:

Քաղցած աղվեսը համոզում էր աքլորին. Թեև աքլորը թռչեց գնաց:

Քաղցած աղվեսը համոզում էր աքլորին. Որը միամտված լսում էր աղվեսին:

Քաղցած աղվեսը համոզում էր աքլորին, որին հեշտ էր համոզելը:

Քաղցած աղվեսը համոզում էր աքլորին, որից ոչինչ այնպես էլ չստացավ:

Քաղցած աղվեսը աքլորին  համոզում էր, որովհետև քաղցած էր:

Քաղցած աղվեսը աքլորին  համոզում էր, երբ գնացել էր հավաբուն:

Քաղցած աղվեսը աքլորին  համոզում էր, որ գա նրա հետ անտառ:

Քաղցած աղվեսը աքլորին  համոզում էր, չնայած աքլորը խորամանկ և չէր լսում:

Հրանտ Մաթևոսյան

Աշնան արևը մեղմորեն ջերմ էր։ Աշնան մեղմ արևի մեջ գեղեցիկ էին ծիծեռնակների լուռ բները, այգու խնձորենիները, որոնք դեռ ունեին մի երկու խնձոր, իմ մայրիկի մեղմ ժպիտը, շիկավուն շունը, որ պառկել էր իմ ոտքերի մոտ ու ննջում էր, և աքաղաղի կարմիր կատա՛րը, և կեռասի ծառը, որ հանկարծ սկսեց ծվծվալ։ Ես նայեցի այգուն, տեսա կեռասի ծառը և դեղնափորիկ թռչունին, որ այդքան ուշ աշունով ծառին կեռաս էր գտել և զարմանքից ծվծվում էր։ Ես հասկացա, որ աշնան մեղմ արևի մեջ ամեն ինչ թախծոտ ու գեղեցիկ է և միակ տգեղը ես եմ, որովհետև ձևացնում եմ, թե գրքի պատճառով չէի ուզում մեր խոզերը փնտրելու գնալ։
Ես, ուրեմն, ասացի.
— Գիրքը խոզերի մոտ կկարդամ։
— Շնորհակալ կլինեմ,— ասաց իմ հայրիկը։— Ուզում ես՝ շունը թող մնա հավերին պահակ, ուզում ես՝ հետդ տար։ Շնորհակալություն,— կրկին ասաց նա, և ես մի քիչ ամաչեցի։
— Լավ,— ասացի ես,— շունը հետս կտանեմ։
Նրանք ինձ հագցրին բրդե տաք ու փափուկ սվիտեր, որ մայրիկն էր երեկոները գործել ինձ համար, հագցնել տվին ռետինե տակերով թեթև կոշիկներ, որպեսզի կաշվե կոշիկներով խոտերի վրա հանկարծ չսայթաքեմ, և ինձ նայեցին գուրգուրանքով, քանի որ սվիտերն ինձ շատ էր սազում, և ես իրենց որդին էի։
— Հիմա՞ գնամ,— ասացի ես։
— Քո և հորեղբոր ճանապարհը մինչև Կույր աղբյուր նույնն է, հորեղբոր հետ մինչև Կույր աղբյուր գնա, էնտեղից կթեքվես Թփուտ կածանով դեպի Պարզ բացատ։
Շունը չէր ուզում գալ։ Ես  նորից կանչեցի,  նա դանդաղ ելավ ու ծուլորեն հետևեց մեզ։ Նա ճանաչում էր Դիմաց անտառի գող ուրուրին, Դիմաց անտառի գող ուրուրը ճանաչում էր նրան։ Նրանք վաղուցվա ծանոթներ էին։ Դիմաց անտառի գող ուրուրը չէր ճախրում բազեի պես բաց ու բարձր, նա մեր հավերին մոտենում էր թփից թուփ և ծառից ծառ անցնելով, գրեթե սողալով։ Շունը դարձյալ կանգ առավ։ Ես տեսա գորշ ուրուրի գողունի թռիչքը թփուտից թփուտ, բայց մտածեցի, որ շանը տանում եմ նույնքան կարևոր գործի, ինչքան կարևոր է հավերի հսկողությունը, և սուլոցով կանչեցի շանը։ Նա մեր ետևից գալիս էր ակամա, ապա, երբ գյուղից դուրս էինք եկել, և մոռացել էր ուրուրի մասին, ուրախ վնգստոցով առաջ սլացավ ու գնաց։ Նա կարոտել էր անտառին, խոզերին, վազքին, հոգնածությանը։
Տանը իմ գրասեղանն էր, լուսամփոփի ջերմ ու շոյող լույսը, իմ փոքրիկ գրադարանը, ռադիոյի մեղմ երգը և, իմ թախտին, ուղտի բրդից գործած հաստ շալը՝ ցերեկային նիրհի համար։ Անտառում արջերն էին, փղերը, վագրերը, հովազները, սատանաները, դևերը և հրեշները, մեր խոզերից և իմ ազնվությունից բացի, բոլորն էլ անտառում էին, և ես գնում էի դանդաղ` իմ հորեղբորից ետ մնալով։ Ես բացել էի գիրքը և գնում էի գրքին նայելով, իբր թե չեմ կարողանում կտրվել գրքից և ետ եմ մնում կարդալու պատճառով։
Կույր աղբյուրի մոտ, որտեղ ճամփաբաժանն էր, շունը կանգնել էր և սպասում էր մեզ։ Աղբյուրը Կույր էր կոչվում, որովհետև իր խորքերից նա մանրահատիկ ավազ էր հանում, ավազը փակում էր նրա ակը։ Աղբյուրը դարձյալ լցվել էր մանրահատիկ ավազով ու տիղմով, փակ ակունքի ետևում, գետնի տակ աղբյուրը գուցե խեղդվում էր։
Իմ հորեղբայրը նայում էր արդեն ճահիճ դարձող աղբյուրին։ Հանդի իր պայուսակից նա հանեց հանդի իր ուտելիքը, խաշած հավը կիսեց, փաթաթեց լավաշ հացի մեջ, այդ փաթեթը փաթաթեց թերթով և դրեց իմ թևի տակ։ Եվ գլխով ցույց տվեց Պարզ բացատի կածանը։
—  Ուզում եմ ջուր խմեմ,— ասացի ես։
— Պարզ բացատի աղբյուրից կխմես,— ասաց նա,— մեծ կաղնու տակ է, գնացեք։
Ուրախ կլանչոցով շունը նետվեց դեպի կածան։ Մի պահ ես էլ ուրախացա ու վազեցի։ Խաշամը խշխշում էր խլացնելու չափ ուժգին ու չոր։ Այդ խշխշոցն էր, երբ վազում էի՝ իմ ականջներում միայն այդ խշխշոցն էր։ Խաշամը հասնում էր ծնկներիս։ Երբ կանգ էի առնում՝ լուռ լռություն էր, այդ լռության ու լույսի մեջ հազիվ լսելի սվսվալով օրորվում էին թափվող տերևները։ Սև մոշահավը կչկչոցով թռավ իմ ոտքերի տակից, և դարձյալ խոր լռություն էր։ Ինձ թվում էր, թե ես լսում եմ անտառի խաղաղ շնչառությունը։

Հարցերևառաջադրանքներ՝

• Բացատրիր ընդգծված բառերը:

Նիրհ-Քուն, Քնին նախորդող թմրություն, նինջ:

կածան-նեղ ճանապարհ:

խաշամ-խաշամի, [գոյական] (ժողովրդական)
Նույնն Է՝ Խազալ: Խաշ:

• Բացատրիր հետևյալ նախադասությունը` Ես հասկացա, որ աշնան մեղմ արևի մեջ ամեն ինչ թախծոտ ու գեղեցիկ է, և մի ակտ գեղը ես եմ:

Ես մտածում եմ որ հեղինակը՝ այս նախադասությունը ասողը ուզում է հասկացնել, որ մենակ ինքն է հասկանում և նրա աշխատասիրությանը ոչ ոք չի հասնի:

• Ինքդ կազմիր հարցեր և առաջադրանքներ երկրորդ հատվածի վերաբերյալ:

1. Տեքստից դուրս գրիր 10 գոյական:

2. Բացատրիր տրված բառերը: Մոշահավ, կլանչոց, ճամփաբաժան, ուրուր:

Հրանտ Մաթևոսյան «Հացը»

Իմ հայրիկը կացինն առել, գնում էր գոմ սարքելու։ Իմ մայրիկը գոգնոցը կապել, գնում էր հանդ՝ կարտոֆիլ հավաքելու։ Իմ հորեղբայրը եղանն ուսել, գնում էր սարերում խոտ դիզելու։ Բակում, արևի տակ, ես նստել էի կոճղին և հաց ուտելով կարդում էի քաջագործությունների մասին մի գիրք։

Օրը կիրակի էր։ Դպրոցում հայերենից ես պայծառ «գերազանց»-ներ էի ստանում, ռուսերենից, մաթեմատիկայից, աշխարհագրությունից, բոլոր առարկաներից ես ստանում էի պայծառ «գերազանց»-ներ։ Քաջագործությունների մասին գիրքը լավ գիրք էր։ Իմ հայրիկը լավ հայրիկ էր։ Իմ մայրիկը ինձ շատ էր սիրում։ Իմ հորեղբայրը գեղեցիկ և ուժեղ տղամարդ էր։ Մեր տան քիվի ծիծեռնակները երկնքի կռունկների հետ չվել գնացել էին։ Այգու և անտառի վրա խշշալով աշուն էր իջնում։ Եթե մեր խոզերը կորած չլինեին, այդ պահին աշխարհում ամեն ինչ անչափ գեղեցիկ կլիներ։ Կացինը թևին, գոգնոցը կապած, եղանն ուսին՝ աշխատանքի գնալուց աոաջ նրանք նայում էին ինձ և թաքուն հրճվում, որ իրենց որդին մեծանում է, այտն ահա ձեռքին է դրել և գիրք է կարդում։ Գոգնոցը կապած, իմ մայրիկը մտածեց՝ ասե՞լ թե չասել, և որոշեց չասել, որդուն չխանգարել, որդին թող կարդա ու դառնա գիտնական։ Կացինը թևին, իմ հայրիկը մտածեց՝ խնդրե՞լ թե չխնդրել։ Դարձյալ մտածեց՝ խնդրե՞լ թե չխնդրել, և որոշեց չխնդրել. որդին թող կարդա, հաց ուտելով թող կարդա։ Ես կարդում էի և զգում, որ նրանք ուզում են խոզերի մասին ինձ բան ասել, բայց ես ցույց էի տալիս, թե ոչինչ չեմ զգում, այլ միայն կարդում եմ քաջագործությունների մասին գիրքը, քանի որ լավ է, շատ լավ է, երբ  գրքերի մեջ ուրիշները գնում են, թրջվում են, մրսում են, կռվում են, պարտվում են, հաղթում են, և վատ է, անչափ վատ է, երբ ես ինքս եմ գնալու, հոգնելու, գտնելու կամ չգտնելու մեր խոզերը։
Գոմը պետք է անպայման սարքվեր, ձյուներից աոաջ կարտոֆիլը պետք է անպայման հավաքվեր, խոտը պետք է անպայման դիզվեր, ուրեմն հայրիկը, մայրիկը, հորեղբայրը չէին կարող չգնալ ձմեռվանից առաջ գոմը սարքելու, կարտոֆիլը հավաքելու, խոտը դիզելու։ Եվ իմ հայրիկը ինձ ասաց.
— Եթե քեզ մի բան խնդրե՞մ։
Ես գիտեի, թե ինչ է խնդրելու հայրիկը, բայց հարցրի.
— Ի՞նչ խնդրես։
Եվ շատ մեծ ամոթ էր, որ գիտեր, սակայն չիմանալու էի տալիս նրա խնդրանքը։
— Մեր խոզերը Պարզ բացատում տեսնող է եղել,— ասաց իմ հայրիկը։
— Ո՞վ է տեսել,— հարցրի ես։
— Անտառապահը։
— Ե՞րբ է տեսել,— հարցրի ես։
— Երեկ իրիկուն։
Ես կարողացա չհարցնել՝ «ինչո՞ւ է տեսել»։ Ես հարցրի.
— Պարզ բացատը որտե՞ղ է։
— Դու կարծեմ լավ գիտես, թե որն է Պարզ բացատը։
— էն հեռո՞ւն։
Նա չպատասխանեց, և ես հասկացա, որ նա ինձանից մի քիչ նեղանում է։ Ես հարցրի.
— Ուզում ես գնամ գտնեմ բերեմ մեր խոզերը։
— Ես ոչինչ էլ չեմ ուզում,— ասաց նա։
— Մեր խոզերը Պարզ բացատում տեսնող է եղել, հետո՞,— ասացի ես։
Առանց պատասխանի նա շուռ եկավ գնալու։
— Լավ,— ասացի ես,— կգնամ։ Բայց եթե էնտեղ չլինեն՝ ի՞նչ անեմ։
— Չգիտեմ։
Նա իրոք նեղանում էր, որովհետև ինքը չէր կարող փնտրելու գնալ, իսկ ես տալիս էի ալարկոտ անբանի հարցեր։
— Ներողություն,— ասաց նա,— գիրքդ կարդա, ներողություն։
— Լավ,— ասացի ես,— հետքերը կգտնեմ, հետքով էլ իրենց կգտնեմ։

Հարցեր և առաջադրանքներ`

• Բացատրի՛ր ողջ պատմության ընդգծված բառերը՝ օգտվելով բառարանից:

Եղան-Երկար փայտե կոթի վրա բնական կամ հագցրած 2-4 մատներով գյուղատնտեսական գործիք՝ հնձած
խոտ՝ հացաբույս՝ դարման ևն վերցնելու համար:

Դիզել- Խոտը՝ օրանը ևն իրար վրա ածելով դեզ կազմել՝ գոյացնել, շեղջել, բարդել:

քիվի-Հորիզոնական ելուստ, որ դուրս է ձգվում պատի վերին մասից կամ պատուհանների ու դռների վերևից:

• Քեզ անծանոթ բառերը դուրս գրիր և բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր(միայն առաջին մասի):

Եղան-Երկար փայտե կոթի վրա բնական կամ հագցրած 2-4 մատներով գյուղատնտեսական գործիք՝ հնձած
խոտ՝ հացաբույս՝ դարման ևն վերցնելու համար:

Դիզել- Խոտը՝ օրանը ևն իրար վրա ածելով դեզ կազմել՝ գոյացնել, շեղջել, բարդել:

քիվի-Հորիզոնական ելուստ, որ դուրս է ձգվում պատի վերին մասից կամ պատուհանների ու դռների վերևից:

• Ո՞ր գործն է քեզ համար ամենակարևորը և առաջնայինը: Ինչո՞ւ:
  Պատասխանդ հիմնավորիր:

Իմ համար ամենակարևոր գործը, դա կարտոֆիլ հավաքելն է որովհետև, եթե մայրիկը չհավաքեր, ապա կարտոֆիլը կփչանար:

• 10-15 նախադասությամբ պատմիր հատվածը / բանավոր /:

13. Շարունակի՛ր (հարցերին պատասխանելով’ գրավոր պատմի՛ր):

Մի օր ճամփա ընկանք ու գնացինք աշխարհ տեսնելու: Գնացինք. գնացինք. շատ թե քիչ. մեր իմացած ու չիմացած երկրներն անցանք, սարերն անցանք, ծովերն անցանք, անապատն անցանք, մեկ էլ դեմներս մի գունավոր քաղաք փռվեց: Որ մտանք, զարմանքից բերաններս բաց մնաց: Քաղա՛ք. դու քաղա’ք. ոչ մի բան միագույն չէր:

Տներն ինչի՞ց էին կառուցված: Տները կառուցված էին երկաթից:

Ծառերը. թփերն ու ծաղիկներն ինչպիսին էին: Ծառերը, թփերն ու ծաղիկները կլոր էին:

Կենդանիներն ինչպիսի՞ն էին: Կենդանիներն շատ մեծ էին:

Ինչպիսի՞ քաղաք էր: Շատ տարօրինակ քաղաք էր:

Ինչի՞ց էր քաղաքն այդպիսին դարձել: Այնտեղի վատ ուտելիքից:

Մարդիկ ի՞նչ տեսք ունեին: Այնտեղ մարդկանց դեմքերը ծուռ էին:

Ինչպիսի՞ն էին. Ինչո՞վ էին զբաղվում: Նրանք ամբողջ օրը քար էին ջարդում:

Ձեզ ինչպե՚՞ս ընդունեցին: Ի՞նչ արեցիք այդտեղ: Մեզ լավ ընդունեցին, ինչ-որ տարօրինակ երգեր երգեցին, և մենք էլ քարեր ջարդեցինք:

14. Նախադասություններում գործողություն կատարողի անունը չկա. գտի՛ր՝ մե՞կն է, թե՞ մեկից ավելի (եզակի՞ է, թե՞ հոգնակի):

Զարմացա: Տեսանք: Փնտրում ես: Վազում եք: Կտա: Կհասնեն:

Զարմացա- եզակի: Տեսանք- հոգնակի: Փնտրում ես- եզակի: Վազում եք- հոգնակի: Կտա- եզակի: Կհասնեն- հոգնակի:

15.      Տրված բառերը երեք խմբի բաժանի՛ր և այդ խմբերի տարբերությունը  բացատրի՛ր:

Ծաղիկ. ջինջ. վազել. բուրավետ. մեծ. ժամացույց. թրթռալ. թիավարել, ջուր. ջրոտ. ուրախ. ջրել. սար. մարդ. գնալ, ծաղ­կավետ. Հրաշալի. երեխա. լողալ. վազվզել. մաքուր. նավաստի. օձ, ճկուն. սողալ, իջնել,՜բացվել, չխկչխկալ, Սև. Ինքնաթիո, առվակ. պայծառ, գոռգոռալ, գարուն, բարձրանալ, սպիտակ, թիթեռ, պահակ, նավակ. Գաղտնի, պահել, հատիկ, ոսկեզօծ, Ոսկեզօծել, երկաթյա:

Գոյական- Ծաղիկ, Ժամացույց, սար, մարդ, երեխա, նավաստի, օձ, Ինքնաթիռ, առվակ, գարուն, ջուր, թիթեռ, պահակ, նավակ, հատիկ:

Ածական- Ջինջ, մեծ, ջրոտ, ուրախ, ծաղ­կավետ, հրաշալի, մաքուր, գաղտնի, ոսկեզօծ, ճկուն, բուրավետ, սպիտակ, պայծառ, սև, երկաթյա։

Բայ-Վազել,թրթռալ, թիավարել, ջրել, գնալ, լողալ, վազվզել,սողալ, իջնել,բացվել, չխկչխկալ, գոռգոռալ, բարձրանալ,պահել, ոսկեզօծել։

16. Հականիշները (հակառակ իմաստ ունեցող բառերը) գտի՛ր և զույգ-զույգ գրի’ր:

Միշտ. անարատ, ոչնչացնել, արատավոր, բացահայտ. թույլ. վերջին. Համաձայնել. հանգստանալ. գտնել. երբեք. Հավաքել, աջ. արթուն. քնած, հրաժարվել. առաջին, գաղտնի, ամուր, աշխատել,  կորցնել, ստեղծել, վատնել, Մերժել, ձախ:

Միշտ-երբեք,  թույլ –ամուր,  Վերջին-առաջին,

հանգստանալ-աշխատել. գտնել –կորցնել,

Արթուն-քնած, վատնել -Հավաքել,

ձախ- աջ, անարատ,- արատավոր.

Համաձայնել-Մերժել,   գաղտնի- բացահայտ,

Ստեղծել — ոչնչացնել,        

17. Ա և Բ- խմբի բառերի իմաստների տարբերությունը բացատրիր:

Ա            Բ

գոոոզ —   գոռոզանալ

ուղիղ —   ուղղել

խոնարհ – խոնարհել

կանաչ — կանաչել

Ա խմբի բառերը ածական են:

Բ խմբի բառերը բայեր են:

18. Գրի՛ր՝  յուրաքանչյուր նախադասության  մեջ գործողություն կատարողն ո՞վ սէ, (ովքե՞ր են) և ընդգծի՛ր այն բառը, որը հուշեց:

Օրինակ՝ Վերջերս  այնտեղ հյուր հաճախ եք գնում:  — Դուք:

Երկու հարյուր կիլոմետր կտրել, եկել եմ, որ մի բան հարցնեմ:

Ծաղկած ճյուղը քո այգու եղրևանուց եu կտրել:

Շան վզին փոքրիկ ռադիոընդունիչ էր ամրացրել:

Անձավում ճանճի մեծության թռչուններ տեսանք: Հետաքրքիր բան եք մտածել:

Մեզ ամեն տարի այցելում են:

1. Առանձնացնել հոմանիշ բառերի 6 զույգ:

 Ա. Ընչաքաղց, զգաստ, լիովին, գթալ, ժրաջան, ամբոխ, զգոն, բազմություն, ամբողջապես, անկշտում, ջանասեր, կարեկցել:
Ընչաքաղ-անկշտում
Զգաստ-զգոն
Լիովին-ամբողջապես
Գթալ-կարեկցել
Ժրաջան-ջանասեր
Ամբոխ-բազմություն

Բ.Լուրթ, համամիտ, տոկուն, հաղթանդամ, ստահակ, ալևոր, մեծամարմին, խարդախ, կայուն, կապտագույն, համակարծիք, զառամյալ:
Լուրթ-կապտագույն
Համամիտ-համակարծիք
Ստահակ-խարդախ
Ալևոր-զառամյալ
Հաղթանդամ-մեծամարմին
Տոկուն-կայուն

Գ) զեփյուռ, ճգնել, պերճ, ձանձրալի, ճիրան, մեծանուն, մագիլ, տաղտկալի, սյուք, շքեղ, ջանալ, անվանի:
Զեփյուռ-սյուք
Ճգնել-ջանալ
Պերճ-շքեղ
Ձանձրալի-տաղտկալի
Ճիրան-մագիլ
Մեծանուն-անվանի

2. Բաց թողնված տեղերում գրել տրված բառերը:

Եղյամն էր սունկի գլուխն արծաթում,

Մրսում էր կարծես վայրի նշենին

Հանգստանում էր հողմը բացատում`

Ականջն ամպրոպի ազդանշանին:

(նշենի, ամպրոպ, բացատ, սունկ,)   

3. Դարձվածքների իմաստն արտահայտել մեկ բառով:

Ա. Լուն ուղտ դարձնել-չափազանցնել

Բ. Շունչ տալ-կենդանացնել

Գ. Սիրտ անել-համարձակվել

Դ. Լույս սփռել-բացահայտել

Կարդա՛  Վիլյամ Սարոյանի «Հինգ հասուն տանձերը» պատմվածքը։

Առաջադրանքներ՝

1.Քեզ դուր եկա°վ պատմվածքը. ինչո°ւ։

Որովհետև այն հետաքրքիր էր, բայց մի քիչ տխուր: Սովորեցի` <<լոկ>>, <<մտրակել>>, <<ամենամերձավոր>> և <<փափագել>> անծանոթ բառերը:

2. Բնութագրի՛ր  պատմվածքի գլխավոր հերոսին:

Պատմվածքի գլխավոր հերոսը բարի էր, բոլորը մտածում էին, որ նա գող էր, բայց ոչ: Նա ազնիվ էր, երբ ես լսեցի որ այն ժամանակ նրանց մտրակել են, ես վախեցա, որովհետև դա շատ ցավոտ է:

Классная работа

Определи, верно ли имена существительные мужского ,женского и среднего рода распределены по столбикам.

М.р	Ср.р	Ж.р.
Носорог	Сторож	Анна
Ночь	Солнце	Кукла
Звездопад	Рассказ	Шишечка
Варежка	Стихотворение	Дядя
Сочинение	Пение	Подсказка

Мужской-Носорог, звездопад, сторож, рассказ, дядя.

Средний-сочинение, пение, стихотворение, солнце.

Женский-Анна, кукла, шишечка, подсказка.

Домашнее задание:

1.Учебник стр. 23 упражнение 9

Употребите данные существительные со словом мой или моя. Запишите
в два столбика отдельно слова мужского и женского рода.

Лагерь, букварь, кровать, день, камень, конь, лошадь, гость, рубль,
календарь, жизнь, словарь, медведь, морковь.

Мой-лагерь,букварь, день, камень, конь, рубль, гость, жизнь, медведь, морковь.

Моя- кровать, лошадь, календарь, словарь.

2.Составь сочетания имен существительных со словами мой, моя, мое, укажи род.

Свеча, полотно, друг, взгляд, дочка, вьюга, ружье, озеро, кроссворд, жилище.

мой-друг, взгляд, кроссворд. (Мужской род)

моя-свеча, дочка, вьюга. (Женский род)

мое-полотно, ружье, озеро, жилище. (Средний род)

3.Определи род существительных, запиши слова в три столбика. Над столбиками напиши :м.р., ж.р, ср.р.

Жидкость, кино, киносъемка, килограмм, рассада, питье, свет, поездка, новоселье, подъезд, троллейбус.

Мужской-килограмм, свет, подьезд, троллейбус. (Мой)

Средний-кино, питье, новоселье. (Моё)

Женский-Жидкость, киносъемка, рассада, поездка. (Моя)

.

• Проходим сказку Аксакова. С. «Аленький цветочек».(06.10-15.10) На каждом уроке читаем по 4-5 страниц ,разбираем, обсуждаем, в конце вкратце рассказываем сказку .
• Тема урока: имя существительное (собственное или нарицательное; одушевленное или неодушевленное.).
• Имена существительные собственные и нарицательные
• Домашнее задание : 06.10-08.10

1.Спиши, раскрывая скобки, подчеркните имена собственные. 

Мою младшую сестру зовут Ульяной. Пчела залетела в улей. Испуганная ворона взлетела с дерева. Река Ворона протекает в европейской части России. За окном весело чирикала стайка Воробьев. Мой друг Денис Воробьев занимается в шахматной школе. Наш кот Рыжик любит сметану. Маленькая Маша срезала рыжик и положила его в своё лукошко. У коровы зорьки телёнок Борька.

2.Подчеркни нарицательные имена существительные. 

Собака. Печаль. «Мурзилка». Ветер. Петербург. Компьютер. Луг. Африка. Шарик.

собака, печаль, Мурзилка, ветер, Петербург, компьютер, луг, Африка, шарик.

3.Алеша принес домой щенка. Щенку дали кличку Бим. Бим ел молоко, суп и хлеб. Скоро он стал большой собакой. Часто друзья играли в парке. Вот Алеша бросил палку за куст. Бим несет мальчику палку.

1. Озаглавьте текст.
2. Выпишите все имена собственные.
3. Выпишите имена нарицательные.