December 2021 – Page 4 – Արեն Մնացականյան

Մաթեմատիկայի ինքնաստուգում 07.12.2021

Posted on December 7, 2021 by mnacakanyanaren

մԱՅՐԵՆԻԻ ՀԱՇՎԵՏՎՈՒԹՅՈՒՆ

Posted on December 6, 2021 by mnacakanyanaren

https://wordpress.com/view/mnacakan https://wordpress.com/view/mnacakanyan.school.blogyan.school.blog

https://wordpress.com/view/mnacakanyan.school.blog https://wordpress.com/view/mnacakanyan.school.blog

https://wordpress.com/view/mnacakanyan.school.blo https://wordpress.com/view/mnacakanyan.school.blogg

https://wordpress.com/view/mnacakanyan.school.blog https://wordpress.com/view/mnacakanyan.school.blog

Սանդղակներ և կորդինատային ճառագայթ 06.12.2021

Posted on December 6, 2021December 9, 2021 by mnacakanyanaren

Սանդղակներ ու կոորդինատային ճառագայթ

Սիրելի սովորողներ սանդղակի ամենապարզ տեսակը ուղղի հատված է, որը գծիկներով բաժանված է հավասար մասերի։ Սանդղակի հարևան գծիկների միջև եղած հատվածը կոչվում է բաժանում։ Մեկ բաժանումը համապատասխանում է չափման ընտրված միավորին։

Դիտարկենք մի ճառագայթ, որը սկիզբ է առնում Օ կետից, և մի հատված, որը կկոչենք միավոր հատված։ Ճառագայթի վրա, Օ կետից սկսած, հաջորդաբար նշենք կետեր այնպես, որ ցանկացած 2 հարևան կետերի հեռավորությունը հավասար լինի միավոր հատվածի երկարությանը։

Կոորդինատային ճառագայթ՝

O 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11

միավոր հատված

Կետի մոտ գրված թվերին անվանում են կետի կոորդինատներ։ Օրինակ՝ C կետի կոորդինատը հավասար է 5-ի։

C(5)

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

Սիրելի սովորողներ, այսօրվա ձեր աշխատանքը սա է։

Առաջադրանքներ

Ո՞ր թվերին են համապատասխանում A,B,C,D,E,F կետերը կոորդինատային ճառագայթի վրա․

A=1

B=5

C=9

D=11

E=12

F=15

Ի՞ն չ կոորդինատներ ունեն A և B կետերը ։ Ի՞նչ կոորդինատներ ունեն A և B կետերի միջև նշված կետերը։

A=5

B=10

Միջև եղած կետեր՝

1-7

2-9

A(150) , B(360) և C(30) կետերից ո՞րն է կոորդինատային

ճառագայթի վրա ավելի աջ գտնվում, իսկ ո՞րն է ավելի ձախ գտնվում։

360-գտնվում է աջ, իսկ 30-ը ձախ։

Կոորդինատային ճառագայթի վրա B կետը գտնվում է A(15) կետից ձախ։ Ի՞նչ ամենամեծ կոորդինատ կարող է ունենալ B կետը, իսկ ի՞նչ ամենափոքր կոորդինատ կարող է ունենալ B կետը։

Ամենամեծ-14

Ամենափոքր-0

Գծե՛ք Օ կետից սկիզբ առնող կոորդինատային ճառագայթ։ 10մմ երկարություն ունեցող հատվածը վերցրե ՛ք որպես միավոր հատված և ճառագայթի վրա նշե՛ք հետևյալ թվերին համապատասխանող կետերը․

ա)0,1,2,3,4,5,6

բ)0,3,6,9

գ)0,2,4,6,8

6․ Գտե՛ք այն 4 թվերը, որոնք գրված պետք է լինեն չափիչ սարքի սանդղակի վրա։

280

0 420

350,70,280, 420,140

Բերե՛ք չափիչ սարքերի մի քանի օրինակ և ասե՛ք, թե չափման ինչ միավորի են համապատասխանում այդ սարքերի սանդղակների բաժանումները։

Մետր-չափում է սմ, մետր և մմ։

Քանոն-չափում է սմ և մմ։

Գծե՛ք ՕA և ՕB տարբեր ճառագայթներ այնպես, որ ա)դրանք լինեն միևնույն ուղղի ճառագայթներ,

բ) դրանք միևնույն ուղղի ճառագայթներ չլինեն։

Տրված են 4 կետեր, որոնցից ոչ մի 3-ը չեն գտնվում մի ուղղի վրա։ Յուրաքանչյուր 2 կետով ուղիղ են տարել։ Քանի՞ ուղիղ է տարված։
Գծե՛ք 5սմ երկարությամբ մի AD հատված։ Նրա վրա նշե՛ք այնպիսի B և C կետեր, որ ստացված AB և CD հատվածների համար ունենանք՝

|AB| =2սմ և |CD|=3սմ։

Հավելյալ առաջադրանքներ.

Քանի՞ բաժանարար ունի 40-ը։Պատ.՝ 8
Քանի՞ բաժանարար ունի 32-ը։Պատ.՝ 5
Քանի՞ բաժանարար ունի 12-ը։Պատ՝. 6
Քանի՞ բաժանարար ունի 24-ը։Պատ.՝ 8
Գտիր 34 թվի ամենամեծ ու ամենափոքր բաժանարարների գումարը։Պատ.՝ 34+1+34=69
Գտիր 65 թվի ամենամեծ ու ամենափոքր բաժանարարների գումարը։Պատ.՝ 65+1+65=131

Белая шубка 06.12.2021

Posted on December 6, 2021 by mnacakanyanaren

В ту зиму снег долго не выпадал. Реки и озёра давно льдом покрылись, а снега всё нет и нет. Зимний лес без снега казался хмурым, унылым. Все листья с деревьев давно опали, перелётные птицы улетели на юг. Шёл я как-то с ребятами по лесу, возвращались мы из соседней деревни. Вышли на лесную поляну. Вдруг видим – посреди поляны над большим
кустом вороны кружат. Каркают, летают вокруг него, то вверх взлетят, то на землю сядут. Наверное, думаю, они там какую-то еду себе нашли. Стали ближе подходить. Заметили нас вороны – одни в сторону отлетели, по деревьям расселись, а другие и улетать не хотят, так над головой и кружат. Подошли мы к кусту, смотрим – что-то под ним белеет, а что – сквозь частые ветки и не разберём. Раздвинул я ветки, гляжу – заяц, белый-белый как снег. Забился под самый куст, прижался к земле, лежит не шевельнётся. Кругом всё серое – и земля и опавшие листья, а заяц среди них так и белеет. Вот почему он воронам на глаза попался – оделся в белую шубку, а снега-то нет, значит, и спрятаться ему, белому, негде. Дай-ка попробуем его живьём поймать! Просунул я руку под ветки, тихонько, осторожно, да сразу цап его за уши – и вытащил из-под куста!
Бьётся заяц в руках, вырваться хочет. Только смотрим – одна ножка у него как-то странно болтается. Тронули её, а она переломана! Значит, сильно его вороны потрепали. Не приди мы вовремя, пожалуй, и совсем бы забили. Принёс я зайца домой. Папа достал из аптечки бинт, вату, забинтовал зайцу сломанную ножку и посадил в ящик. Мама положила туда сена, моркови, мисочку с водой поставила. Так у нас зайка и остался жить. Целый месяц прожил. Ножка у него совсем срослась, он даже из ящика выскакивать
начал и меня вовсе не боялся. Выскочит, побегает по комнате, а как зайдёт ко мне кто-нибудь из ребят, под кровать спрячется. Пока заяц у нас дома жил, и снег выпал, белый, пушистый, как зайкина шубка. В нём зайцу легко прятаться. В снегу его не заметишь.
– Ну, теперь можно его и обратно в лес выпустить, – сказал нам однажды
папа.
Так мы и сделали – отнесли зайца в ближайший лесок, попрощались с
ним и выпустили на волю. Утро было тихое, накануне ночью насыпало много снегу. Лес сделался белый, мохнатый. В один миг наш зайка в заснеженных кустах исчез.
Вот когда ему белая шубка пригодилась!

1. Почему лес казался хмурым?-потому что не было снега

2. Каким был зимний лес?-хмурым и скучным

3. Как вели себя вороны?-то вверх взлетят, то на землю сядут

4. Кого увидели под кустом ребята?-зайца

5. Почему зайцу трудно было спрятаться?-потому что снега не было

6. Что случилось с зайцем?-одна нога болела

7. Как лечили сломанную ножку зайцу?-достали из аптечки бинт, вату, забинтовал зайцу сломанную ножку и посадили в ящик

8. Когда решили выпустить на волю зайца?-когда нога была целой

9. Как зайцу пригодилась белая шубка?-когда снег пошел

Подберите соответствующие слова к данным.

какой? какая?

лес – зеленый ножка –маленькая

ветер – быстрый поляна –широкая

куст – большой шубка – красивая

заяц –серый деревня – старая

снег – белый река – длинная

какое? какие?

утро – сшетлое птицы – перелетные

озеро – глыбокое вороны – черные

небо – голубое листья – сухые

кусты– колючие

Допишите названия зверей.

Звери: ёж, лиса, болк,лось

Птицы: ворона, соловей, грач,ласточка

Напишите антонимы данных слов.

Лето– зима

день– ночь

жара– холод

согреться– замерзнуть

холодный– горячий

белый–черный

исчезнуть– появиться

белеть–чернеть

улететь– прилететь

բՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՀԱՇՎԵՏՎՈՒԹՅՈՒՆ 2021-ի սեպտեմբերի 1-ից դեկտեմբեր առաջին կիսամյակ

Posted on December 5, 2021 by mnacakanyanaren

https://shalexsanyan.wordpress.com/2018/11/26/%d5%a5%d6%80%d5%af%d6%80%d5%a1%d5%b7%d5%a1%d6%80%d5%aa/

https://shalexsanyan.wordpress.com/2019/09/12/%d5%a5%d6%80%d5%af%d6%80%d5%ab-%d5%b4%d5%a1%d5%af%d5%a5%d6%80%d6%87%d5%b8%d6%82%d5%b5%d5%a9%d5%ab-%d5%b0%d5%ab%d5%b4%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%b1%d6%87%d5%a5%d6%80%d5%a8%d6%89-%d5%b0%d5%a1/

https://shalexsanyan.wordpress.com/2018/11/15/%d6%84%d5%a1%d6%80%d5%b8%d5%ac%d5%b8%d6%80%d5%bf-%d5%a5%d6%80%d5%af%d6%80%d5%ab-%d5%b6%d5%a5%d6%80%d6%84%d5%ab%d5%b6-%d5%af%d5%a1%d5%bc%d5%b8%d6%82%d6%81%d5%be%d5%a1%d5%ae%d6%84%d5%a8/

https://shalexsanyan.wordpress.com/2018/11/21/%d5%b0%d6%80%d5%a1%d5%a2%d5%b8%d6%82%d5%ad%d5%b6%d5%a5%d6%80/

https://shalexsanyan.wordpress.com/2018/11/07/%d5%b0%d5%a1%d5%bf%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%a3%d5%ab%d5%ae-%d6%87-%d6%84%d5%a1%d6%80%d5%bf%d5%a5%d5%a6-%d5%b4%d5%a1%d5%bd%d5%b7%d5%bf%d5%a1%d5%a2-%d5%ba%d5%a1%d5%b5%d5%b4%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1/

https://shalexsanyan.wordpress.com/2018/11/19/%d5%a5%d6%80%d5%af%d6%80%d5%a1%d5%af%d5%a5%d5%b2%d6%87%d5%ab-%d5%af%d5%a1%d5%bc%d5%b8%d6%82%d6%81%d5%be%d5%a1%d5%ae%d6%84%d5%a8/

Երկրի պտույտն իր Առանցքի և արեգակի շուրջ

Ինչպես արդեն գիտեք, Երկիր մոլորակը պտտվում է և իր առանցքի, և Արեգակի շուրջը: Իր առանցքի շուրջ պտտվելը ակնառու կարող եք տեսնել նրա մոդելի’ գլոբուսի օրինակով:
Երկրի վրա տեղի ունեցող որոշ երևույթներ բացատրվում են Երկրի’ իր առանցքի շուրջ պտույտով: Օրինակ’ գիշերվա և ցերեկվա հերթափոխումը: Երկիրը լուսավորվում է Արեգակից: Եվ քանի որ այն գնդաձև է, բնականաբար միաժամանակ ամբողջապես չի կարող լուսավորվել: Լուսավորվում է այն մասը, որն ուղղված է դեպի Արեգակը: Բայց քանի որ այն պտտվում է իր առանցքի շուրջ, ուստի նրա բոլոր կողմերը հերթականությամբ ուղղվում են դեպի Արեգակն ու լուսավորվում: Պտույտի այդ պահին Արեգակին ուղղված կողմում կլինի ցերեկ, իսկ հակառակ կողմում’ գիշեր: Բնականաբար ցերեկն ու գիշերը հերթափոխում են միմյանց:

Իր առանցքի շուրջը Երկրի պտույտն անվանում են օրական պտույտ, իսկ Արեգակի շուրջը’ տարեկան պտույտ:
Այդպես են կոչվում, որովհետև Երկիրն իր առանցքի շուրջը մեկ լրիվ պտույտը կատարում է մեկ օրում (24 ժամում), իսկ Արեգակի շուրջը’ մեկ տարում: Տարվա տևողությունը 365 օր 5 ժամ 48 րոպե 46 վայրկյան է: Այն ուղին, որով շարժվում է մոլորակը, կոչվում է ուղեծիր։ Այլ կերպ ասած’ դա նրա հետագիծն է: Արեգակի շուրջը Երկրի պտտման ուղեծիրն ունի ձվածրի տեսք:

Երկրի տարեկան պտույտով է պայմանավորված նաև տարվա չորս եղանակների (գարուն, ամառ, աշուն, ձմեռ) կանոնավոր հերթափոխը:
Ուշադրություն դարձրեք, որ Երկրի պտտման առանցքը միշտ մնում է թեքված նույն դիրքով: Երկրի շարժման ընթացքում նրա մակերևույթի տարբեր մասեր տարբեր չափով են լուսավորվում Արեգակից: Այն կիսագնդում, որով Երկիրն ուղղված է դեպի Արեգակը, ամառ է, իսկ մյուս կիսագնդում’ ձմեռ:
Հունիսի 22-ին հյուսիսային կիսագնդում լինում են ամենաերկար ցերեկը և ամենակարճ գիշերը, իսկ հարավային կիսագնդում’ ամենակարճ ցերեկը և ամենաերկար գիշերը: Դեկտեմբերի 22-ին հյուսիսային կիսագնդում լինում են ամենակարճ ցերեկը և ամենաերկար գիշերը, իսկ հարավային կիսագնդում’ հակառակը: Սեպտեմբերի 23-ին ու մարտի 21-ին գիշերվա և ցերեկվա տևողությունները հավասարվում են: Այդ օրերին Երկրի երկու կիսագնդերը հավասարապես են լուսավորվում Արեգակից ընկնող ճառագայթներով և հավասարապես ջերմություն ստանում:
Այլ է պատկերը բևեռներում. մարտի 21-ից մինչև սեպտեմբերի 23-ը (վեցամիս) Հյուսիսային բևեռում ցերեկ է, որը կոչվում է բևեռային ցերեկ: Այդ նույն ժամանակամիջոցում Հարավային բևեռում գիշեր է, որը կոչվում է բևեռային գիշեր:
Սեպտեմբերի 23-ից մինչև մարտի 21-ը Հյուսիսային բևեռում լինում է բևեռային գիշեր, իսկ Հարավայինում’ բևեռային ցերեկ:

https://shalexsanyan.wordpress.com/2018/10/06/%d5%ac%d5%b8%d6%82%d5%bd%d5%ab%d5%b6%d5%a8-%d5%b8%d6%80%d5%ba%d5%a5%d5%bd-%d5%a5%d6%80%d5%af%d6%80%d5%ab-%d5%a1%d6%80%d5%a2%d5%a1%d5%b6%d5%b5%d5%a1%d5%af-%d5%ac%d5%b8%d6%82%d5%bd%d5%b6%d5%ab-%d6%83/

https://shalexsanyan.wordpress.com/2018/10/05/%d5%a5%d6%80%d5%af%d6%80%d5%ab-%d5%b1%d6%87%d5%a8-%d5%b9%d5%a1%d6%83%d5%a5%d6%80%d5%a8-%d6%84%d5%a1%d6%80%d5%bf%d5%a5%d5%a6-%d5%a3%d5%ac%d5%b8%d5%a2%d5%b8%d6%82%d5%bd/

https://shalexsanyan.wordpress.com/2018/10/07/%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%b2%d5%a1%d5%a3%d5%ab%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a8-%d5%b0%d5%a1%d5%b5%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%a1%d5%b6%d5%b8%d6%82%d5%b4/

https://shalexsanyan.wordpress.com/2018/09/28/%d5%a3%d5%a1%d5%b2%d5%a1%d6%83%d5%a1%d6%80-%d5%bf%d5%ab%d5%a5%d5%a6%d5%a5%d6%80%d6%84%d5%ab-%d5%b4%d5%a1%d5%bd%d5%ab%d5%b6-%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%b2%d5%a5%d6%80-%d5%a5%d5%be-%d5%b0%d5%a1%d5%b4%d5%a1/

https://wordpress.com/view/mnacakanyan.school.blog Նյութերի երեք հիմնական տեսակները

https://shalexsanyan.wordpress.com/2018/09/26/%d5%b4%d5%a1%d6%84%d5%b8%d6%82%d6%80-%d5%b6%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%a5%d6%80-%d5%a5%d5%be-%d5%ad%d5%a1%d5%bc%d5%b6%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%a4%d5%b6%d5%a5%d6%80-%d5%ad%d5%a1%d5%bc%d5%b6%d5%b8%d6%82/

https://shalexsanyan.wordpress.com/2018/09/21/%d6%84%d5%ab%d5%b4%d5%ab%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%bf%d5%a1%d6%80%d6%80-%d6%84%d5%ab%d5%b4%d5%ab%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%b6%d5%b7%d5%a1%d5%b6%d5%b6%d5%a5%d6%80-%d5%ba%d5%a1%d6%80%d5%a6-%d5%a5/

Ինչ է բնությունը

Բնությունն ամբողջ նյութական աշխարհն է: Այն բաղկացած է կենդանի և անկենդան բաղադրիչներից: Բույսերը և բոլոր կենդանի օրգանիզմները՝ ներառյալ մարդը, կենդանի բնության մարմիններ են: Արեգակը, մոլորակները, աստղերը, քարը, գրիչը, քանոնը և այլն անկենդան բնության մարմիններ են։

Ի տարբերություն մյուս կենդանիների՝ մարդն օժտված է բանականությամբ և բնության բարիքները կարողանում է տնօրինել ըստ իր նպատակների։ Այդ պատճառով բնության վերաբերյալ գիտելիքները մեծ դեր ունեն մարդու կյանքում’ առաջին հերթին բնությունը պահպանելու նպատակով: Բնությունը ուսումնասիրվում է տարբեր գիտությունների կողմից: Բնությունն ուսումնասիրող գիտությունների խումբը կոչվում է բնագիտություն:

Բնության մեջ մշտապես կատարվում են բազմապիսի փոփոխություններ: Երկնքում իր դիրքն է փոխում Լուսինը, կայծակն է փայլատակում, անձրև է տեղում, երբեմն անձրևից հետո ծիածանն է հայտնվում, հատակին թափված ջուրն է գոլորշանում, ժանգոտում է երկաթե մեխը: Այս փոփոխությունները բնության երևույթներ են:

Բնության յուրաքանչյուր երևույթ ունի իր առաջացման պատճառները և առաջացնում է իր հետևանքները: Օրինակ’ ցերեկվա և գիշերվա հերթափոխության պատճառը Երկրի պտույտն է իր առանցքի շուրջ, իսկ տարվա եղանակների փոփոխությունները հետևանք են Արեգակի նկատմամբ Երկրի դիրքի փոփոխության: Մարմինների ցած ընկնելու պատճառը Երկրի ձգողությունն է: Քամու առաջացման պատճառներից է օդի անհավասարաչափ տաքացումը: Օդի ջերմաստիճանի իջնելու պատճառով ձմռանը ջուրը սառչում է: Գարնանը ձնհալը օդի ջերմաստիճանի բարձրանալու հետևանք է: Այս օրինակները միաժամանակ հաստատում են, որ բնության երևույթները փոխադարձաբար կապված են:

Ուսումնասիրելով «Բնագիտություն» առարկան՝ դուք պատկերացում կկազմեք բնության զանազան երևույթների և դրանց առաջացման պատճառների մասին, կարևոր տեղեկություններ կստանաք Տիեզերքի, Երկրի կառուցվածքի, բուսական և կենդանական աշխարհների, մթնոլորտի, ջրոլորտի և այլնի վերաբերյալ:

ԲՆՈՒԹՅԱՆ ՈՒՍՈՒՄՆԱՍԻՐՄԱՆ ՄԵԹՈԴՆԵՐԸ. ԴԻՏՈՒՄ, ՓՈՐՁ, ՉԱՓՈՒՄ

Մարդկության զարգացման պատմությունր ցույց է տալիս, որ դարեր շարունակ մարդը ձգտել է ճանաչել բնությունը, առավել խոր գիտելիքներ ձեռք բերել բնության մարմինների և երևույթների մասին:

Բնության տարբեր մարմինների հատկությունների, բնական երևույթների իմացությունը մարդուն հնարավորություն է տալիս ճիշտ կողմնորոշվելու առօրյա կյանքում, խուսափելու հնարավոր վտանգներից, ստեղծելու նյութական բարիքներ, ավելի բարեկեցիկ և հարմարավետ դարձնելու իր կյանքը:

Կենդանի և անկենդան բնությունը կարելի է ուսումնասիրել տարբեր եղանակներով կամ, ինչպես ընդունված է ասել, տարբեր մեթոդներով, որոնցից են դիտումը, փորձը և չափումները:

Դիտումների միջոցով մենք մեր զգայարանների շնորհիվ բնական պայմաններում ծանոթանում ենք տարբեր երևույթների, պարզում տարբեր մարմինների հատկություններր: Դիտումներր մեզ թույլ են տալիս որոշակի նախնական պատկերացումներ կազմել այս կամ այն երևույթի մասին, նկատել որոշ օրինաչափություններ։
Բնության երևույթներն ուսումնասիրում են գիտնականներր: Սակայն մի շարք երևույթներ կարող եք ուսումնասիրել նաև դուք՝ կատարելով պարզագույն դիտումներ: Դիտման միջոցով կարող եք պարզել, որ մարմիններր տաքանալիս ընդարձակվում են, որ տարբեր նյութեր տարբեր չափով են ջերմություն հաղորդում, որ բույսերն առանց ջրի չորանում են, որ գետերը սովորաբար վարարում են գարնանը և այլն:

Բնության մասին ավելի խոր գիտելիքներ կարելի է ձեռք բերել փորձերի միջոցով: Փորձի ընթացքում հեռազոտողը ոչ միայն պարզապես դիտում է ուսումնասիրվող երևույթր, այլև կարողանում է միջամտել տեղի ունեցող փոփոխություններին, կառավարել դրանք: Առավել հավաստի տեղեկություններ ստանալու համար փորձերը կրկնվում են մի քանի անգամ:
Օրինակ՝ եթե դուք ցանկանում եք պարզել, թե որ ջերմաստիճանում է եռում ջուրր, ուսուցչի օգնությամբ կարող եք կատարել հետևյալ փորձր: Անոթի մեջ լցրեք ջուր և սկսեք տաքացնել: Փորձի րնթացքում հետևեք ջրի մեջ իջեցված ջերմաչափի ցուցմունքին ։
Երբ ջուրն սկսի եռալ, գրանցեք ջերմաչափի ցուցմունքր: Դա կլինի ջրի եռման ջերմաստիճանը: Ձեր մեջ կարող է հարց առաջանալ՝ իսկ գուցե ավելի փոքր քանակությամբ ջուրն ավելի ցա՞ծր ջերմաստիճանում է եռում: Ձեր այդ ենթադրությունր դարձյալ կարող եք ստուգել փորձով: Կպարզվի, որ ջրի եռման ջերմաստիճանր կախված չէ ջրի քանակից: Ինչ քանակությամբ ջուր էլ վերցնեք, կեռա միևնույն ջերմաստիճանում:

Փորձերի միջոցով ուսումնասիրում են ոչ միայն անկենդան, այլև՝ կենդանի մարմինների հատկություններր: Օրինակ՝ փորձերով կարելի է պարզել որոշ նյութերի օգտակար ազդեցությունր բույսերի աճի վրա կամ ստուգել սննդում թունավոր նյութերի առկայությունր և դրանց վնասակար ազդեցությունր մարդու առողջության վրա:

Դիտումներր և փորձերը լրացվում են չափումներով և քանական հաշվարկներով: Ոչ մի լուրջ հետազոտություն չի իրականացվում առանց չափումների: Դուք արդեն ծանոթ եք, թե ինչպես են չափում հեռավորությունը, մարմնի զանգվածը, ժամանակը: Չափման շնորհիվ որոշվում է չափվող մեծության թվային արժեքը՝ համապատասխան միավորով արտահայտված, օրինակ՝ երկարությունը՝ մետրերով, ժամանակը՝ վայրկյաններով, զանգվածը՝ կիլոգրամներով և այլն:

Հարցեր և առաջադրանքներ

Որո՞նք են բնության ուսումնասիրման եղանակները։ Դիտումը, փորձը, չափումները։

Ի՞նչ է դիտումը, բերեք օրինակներ: Դիտումը այն է, երբ մարդը իր զգայարանների միջոցով ճանաչում, դիտարկում է տարբեր բնական երևույթներ։

Ինչո՞վ է փորձը տարբերվում դիտումից: Փորձը դիտումից տարբերվում է նրանով, որ մենք միայն չենք դիտարկում, այլ կարող ենք փորձել, միջամտել երևույնթերին, հետազոտություններ անել։

Թվարկեք երկարության ժամանակի, զանվածի չափման միավորները: Երկարության չափման միավորներն են՝ մմ, սմ, դմ, կմ, մ։ Ժամանակի չափման միավորներն են՝ վայրկյան, րոպե, ժամ, օր, ամիս, տարի, դար։ Զանգվածի չափման միավորներն են՝ գր․, կգ, ց․, տ․։

Зима 02.12.2021

Posted on December 2, 2021December 2, 2021 by mnacakanyanaren

Հատված, նրա երկարությունը, ճառագայթ, ուղիղ, հարթություն 01.12.2021

Posted on December 1, 2021December 4, 2021 by mnacakanyanaren

Հատված, նրա երկարությունը, ճառագայթ, ուղիղ, հարթություն

Եթե մեզ հետաքրքրում է միայն առարկայի երկարությունը, ապա այն կարելի է պատկերել հատվածի տեսքով:

Դրա համար նշենք A և B կետեր, այնուհետև օգտագործելով քանոնը, դրանք միացնող գիծ տանենք: Կստանանք A և B ծայրակետերով հատված: Ասում են AB հատված:

A B

Հատվածի ծայրակետերը նշանակում են լատիներեն մեծատառերով՝ A,B,C,D,…

Սովորաբար հատվածի երկարությունը նշանակելու համար օգտագործում են երկու գծիկ:

Օրինակ՝ | AB |=9սմ:

Հատվածի հիմնական հատկությունը՝

Հատվածի երկարությունը փոքր է նրա ծայրակետերը միացնող ցանկացած ուրիշ գծի երկարությունից:
Երկու կետերը միացնող հատվածի երկարությունը կոչվում է այդ կետերի հեռավորությունը:

Ճառագայթ– ունի սկիզբ, բայց չունի վերջ

A ճառագայթ

Օրինակ՝ արևի ճառագայթը

Ուղիղ-չունի ո՛չ սկիզբ, ո՛չ էլ վերջ

Օրինակ՝ հորիզոնը

a ուղիղ

A B

AB ուղիղ

Հարթ, սահմաններ չունեցող մակերևույթներն անվանում են հարթություններ։

Օրինակ՝ անապատը, ծովի մակերևույթը։

Միևնույն հարթության վրա գտնվող 2 ուղիղներ կա՛մ հատվում են, կամ ո՛չ։

Միևնույն հարթության վրա գտնվող 2 ուղիղները, որոնք չեն հատվում, կոչվում են զուգահեռ ուղիղներ ։

Հատվող ուղիղներ

զուգահեռ ուղիղներ

Հարթության վրա գտնվող յուրաքանչյուր պատկեր կոչվում է երկրաչափական պատկեր։

Մաթեմատիկայի այն բաժինը, որն ուսումնասիրում է երկրաչափական պատկերները և նրանց հատկությունները, կոչվում է երկրաչափություն։

Հարցեր և առաջադրանքներ

Գծեք մի AB հատված և նշեք որևէ 3 կետ, որոնք չեն գտնվում այդ հատվածի վրա, և որևէ 2 կետ, որոնք գտնվում են այդ հատվածի վրա: Պատ.՝

Գծեք այնպիսի AB և CD հատվածներ, որոնք բավարարեն հետևյալ պայամաններին`

| AB |=2սմ 4մմ, | CD |=3սմ 4մմ:

Գտեք AB և CD հատվածների գումարը։ Պատ.՝

C կետը գտնվում է AB հատվածի վրա: Հայտնի է, որ CB հատվածի երկարությունը 3 անգամ փոքր է հատվածի երկարությունից: Որքա՞ն է հատվածի երկարությունը, եթե | AB |=12 սմ:Պատ.՝ 4

Գծեք մի հատված, որի երկարությունը 3 սմ-ով մեծ կլինի 4 սմ երկարություն ունեցող հատվածի երկարությունից:

Գծեք մի հատված, որի երկարությունը 2 անգամ մեծ կլինի 3 սմ երկարություն ունեցող հատվածի երկարությունից:

Հայտնի է, որ |AB|=4 սմ, |BC|=7 սմ։ Գտեք AC հատվածի երկարությունը։

Կարո՞ղ են մի կետից սկիզբ առնել միա քանի ճառագայթներ։ Եթե այո, պատկերել դրանք։

Քանի՞ հարթ մակերևույթից է կազմված ակվարիումը:
5
Գծե՛ք մի ուղիղ և նրա վրա նշե՛ք որևէ 2 կետ։ Քանի՞
հատված և քանի՞ ճառագայթ կստացվի։

10.Զուգահեռ ուղիղներից մեկի վրա վերցնենք A և B
կետերը, մյուսի վրա՝ C և D կետերը։ Կարո՞ղ են արդյոք AB և CD
հատվածները հատվել։

11.Միևնույն կետով տարե՛ք 2 տարբեր ուղիղներ։ Այդ կետում
սկզբնավորվող քանի՞ ճառագայթ կստացվի