853×8= 6824, 6824:8= 853

583×20 = 11660, 11660:583=20

715×32=22880, 22880: 32= 715,

642×210= 134820, 134820: 210= 642

555×9 = 4955

525x 70= 36750

815x 37=30155

Հին աշխարհի շատ իմաստուններ համոզված Էին, որ հյուսիսային կիսագնդում ընկած հսկայական ցամաքի պես, երկրագնդի հավասա­րակշռության պահպանման համար, հարավային կիսագնդում պետք է գտնվի մեծ, ամբողջական ցամաք: Այդ անհայտ ցամաքը փնտրել են շատ ծովագնացներ, որի արդյունքում հայտնաբերվել են Խաղաղ, Ատլանտյան և Հնդկական օվկիանոսների անհայտ շրջաններ, մեծ ու փոքր բազմաթիվ կղզիներ:

Հարավային մայրցամաքի հայտնագործմամբ զբաղվել են Եվրոպայի բոլոր ծովային հզոր տերությունները: Դրանցից ուշագրավ են հոլան­դացիների արշավախմբերի՝  հատկապես Աբել Թասմանի գլխավորած արշավախմբի հետազոտությունները: Թասմանը 1642 թվականին դուրս գալով Բատավիայից (Ջակարտա)՝ մոտենում Է Ավստրալիայի հյուսիսային ափերին: Այնուհետև Խաղաղ օվկիանոսում մի շարք կղզիների ուսումնասիրությունից հետո նավարկում է Ավստրալիայի արևելյան ու հարավային ափերով: Թասմանը, նավարկելով հարավային անհայտ մայրցամաքի առափնյա ջրերով և հայտնագործելով Ավստրալիան, ապացուցեց, որ վերջինիս տարածքը այնքան Էլ մեծ չէ: Սակայն հո­լանդացիները աշխարհագրական այս հայտնագործությունը գաղտնի պահեցին, և աշխարհին Ավստրալիան հայտնի դարձավ ավելի քան մեկ դար հետո՝  անգլիացի ծովագնաց Ջեյմս Կուկի շուրջերկրյա ճանապար­հորդությունների արդյունքում: Կուկը երկրագնդի խոշոր ուսումնա­սիրողներից է և իրականացրել է երեք շուրջերկրյա ճանապարհոր­դություններ:

Կուկին հանձնարարված էր Բրիտանա­կան կայսրությանը ենթարկելու նպատակով հայտնաբերել Խաղաղ օվկիանոսի հարա­վային շրջանների ջրերում գտնվող անհայտ ցամաքային տարածքներ: 1769-1771 թվա­կաններին նա իրականացնում է առաջին շուրջերկրյա ճանապարհորդությունը: Դուրս գալով Անգլիայից՝ Կուկը կտրում-անցնում է Ատլանտյան օվկիանոսը, շրջանցում Հարա­վային Ամերիկան և ուղղվում դեպի Խաղաղ օվկիանոսի ջրերում գտնվող Ընկերության կղզիներ: Այստեղից դուրս գալով՝ Կուկը ուղևորվում է դեպի հարավ, հասնում Նոր Ձելանդիա կղզիներ: Այդ կղզիների շուրջը նավարկելով՝ նա նախ ապացուցում է, որ դրանք կղզիներ են, ապա՝ կազմում է դրանց մանրամասն քարտեզը: Նոր Չելանդիայից Կուկը նախ՝ ուղևորվում է արևմուտք, ապա՝ Ավստ- րալիայի ափերը հասնելուց հետո, թեքվում է դեպի հյուսիս և դրանց երկայնքով շարունակում նավարկությունը մինչև մայրցամաքի հյու­սիսային ծայրակետը: Նա Ավստրալիայի արևելյան ափերը հայ­տարարում է Անգլիայի տիրապետության տակ գտնվող շրջաններ և դրանք մի ընդհանուր անունով կոչում «Նոր Հարավային Ուելս»: Դրանից հետո Կուկը վերադառնում է Անգլիա:

Անգնահատելի է Ջեյմս Կուկի բոլոր ճանապարհորդությունների նշանակությունը: Նրա ավանդը վիթխարի է ոչ միայն Ավստրալիայի հայտնագործման մեջ, այլև Համաշխարհային օվկիանոսի տարբեր շրջանների հետազոտման, նոր կղզիների հայտնգործման և Անտարկտիդա մայրցամաքի հայտնագործման նախապատրաստման գործում: Նա նկատելիորեն ընդարձակեց Բրիտանական կայսրության սահմանները: Պատահական չէ, որ Կուկի հայտնագործած կղզիների մեծ մասը և Ավստրալական Միությունը այժմ մտնում են Բրիտանական Համագործակցության երկրների մեջ:

Ջ. Կուկի վաստակը մարդկության առջև բարձր է գնահատվել, և նրա անունով են կոչվում ավելի բան 20 աշխարհագրական օբյեկտ՝ լեռ, կղզիներ, նեղուց:

Հետագայում, երբ ուսումնասիրվեցին Ավստրալիայի բուսական և կենդանական աշխարհը, բնական հարստությունները, հայտնի դարձան յուրօրինակ պարկավոր կենդանիները՝ կենգուրուն, կոալան (պար­կավոր արջ), աշխարհը խոշոր ծառատեսակներից էվկալիպտը և այլն: Կուկի կողմից Ավստրալիայի հայտնագործումից հետո անգլիա­ցիները գաղութացրին այս յուրօրինակ մայրցամաքը: Մայրցամաքի առանձին մասեր յուրացնելիս նրանք մասսայաբար ոչնչացնում էին տեղաբնիկներին: Անգլիացիներն այստեղ բերեցին դինգո շանը, ճագարներին, որոնք նպաստավոր բնական պայմանների շնորհիվ վայրենացան և այնքան բազմացան, որ այժմ լուրջ վնասներ են հասցնում ոչ միայն մշակաբույսերի ցանքսերին, այլև վայրի բնությանը: Այժմ Ավստրալիա մայրցամաքում գտնվում է բավականին զարգացած մի պետություն՝ Ավստրալական Միությունը:

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ինչո՞ւ էին հին աշխարհի շատ իմաստուններ համոզ­ված, որ գոյություն ունի հարավային մեծ ցամաք:Որովհետև Հին աշխարհի շատ իմաստուններ համոզված Էին, որ հյուսիսային կիսագնդում ընկած հսկայական ցամաքի պես, երկրագնդի հավասա­րակշռության պահպանման համար, հարավային կիսագնդում պետք է գտնվի մեծ, ամբողջական ցամաք:
2. Ովքե՞ր և ինչպե՞ս են հայտնտգործել Ավստրալիան: Ջեյմս կուկը և Աբել թասմանը են հայտնագործել:
3. Ինչո՞վ է տարբերվում Ավստրալիան մյուս մայրցամաք­ներից: Որովհետև այնտեղ երկու անգամ էին այցելել:
4. Օգտվելով քարտեզի մասշտաբից՝ հաշվեք Ավստրալիայի իրական հեռավորությունը Աֆրիկայից: 2000 կմ

Ավստրալիան հայտնագործվել է երկու անգամ, առաջինը՝ հոլանդացի Աբել Թասմանի, իսկ երկրորդը՝ Անգլիացի Ջեյմս Կուկի կողմից: Ավստրալիան հայտնագործվել է հարավային ցամաքի որոնման արդյունքում: Այս մայրցամաքում են ապրում կենգուրուն, պարկավոր արջը, այստեղ Է աճում երկրագնդի հսկա ծառերից Էվկալիպտը:

723×6= 4338, 4338:6= 723,

126×90=11440, 11440:126= 90,

811×65= 53715, 53715:65= 811,

621x 920=372520 , 372520:920= 621

306. լուծում 12 x 900 = 10800 Պատ.` Այո

307. գնդակ 1 հատ 640 դրամ

2 հատ 1280 դրամ

5 հատ 3200 դրամ

10 հատ 6400 դրամ

տետր 2 հատ 70 դրամ

1 հատ 35 դրամ

5 հատ 175 դրամ

10 հատ 350 դրամ

1 հատ գրիչը 120 դրամ

2 հատ 240 դրամ

5 հատ 600 դրամ

10 հատ 1200 դրամ

309.364 < 365

9547< 9643

6298< 6299

345171> 345090

6254 > 6204

3015> 3005

13654 < 12700

101801<101901

Կրթահամալիրի տոնի նախագիծ (Սեբաստացու օրեր. )
Ժամանակահատվածը` նոյեմբերի 9-ից   նոյեմբերի 13-ը:
Մասնակիցներ — Հարավային դպրոց, 4-5 րդ դասարաններ

Օգտագործվող միջոցները
   Թվային գործիք : 

Հետազոտական աշխատանքներ
Ուսումնասիրել վերջին 5 տարվա հարավային դպրոցի 4-5 դասարաններում սովորղների թվաքանակը: Համեմատել և դասավորել ըստ տարիների և գրառել , թե ինչպես է փոփոխվել տարիների ընթացքում:
Աշխատանքը ավարտելուց հոտո , այն ամփոփել բլոգում:

Նախագծի նպատակը և խնդիրները:

Տրված թեմայով նյութերի ձևավորում:
Բանավոր հաշվումների կատարում և պատկերացում
Մաթեմատիկական հմտությունների զարգացում:
Ինքնուրույնության, ինքնարտահայտման հմտությունների և կարողությունների ձևավորում:

Նախագծի իրականացման ընթացքը․

Նախապես ձեռքի տակ ունենալ վերջին 5 տարիների սովորողների տվյալները , համեմատել ամեն տարվա սովորողների թվաքանակները , դասավորել ըստ տարիների՝ աճման կարգով:

Ամփոփում

Աշխատանքները ավարտելուց հետո, կազմել դիագրամներ, ըստ տարիների և ըստ դասարանների: Աշխատանքները  ամփոփել բլոգում:

N	2015	2016	2017	2018	2019	2020
4 – րդ դասարան	17	29	41	20	37	52
5 – րդ դասարան	12	15	30	31	23	47

52-17 = 35, 2020 2015 թ. -ի սովորողների քանակի տարբերությունը 4-րդ դասարանի

37-29= 4, 2019 և 2016 թ. – ի սովորողների քանակը տարբերությունը 4-րդ դասարանի

41- 20 = 21, 2018 և 2017 թ. – ի սովորողների քանակի տարբերությունը 4-րդ դասարանի

47-12 = 35, 2020 և 2015 թ. – ի սովորողների քանակի տարբերությունը 5- րդ դասարանի

23-15= 8, 2019 և 2016 թ. – ի սովորողների քանակի տարբերությունը 5- րդ դասարանի

31-30= 1, 2018 և 2017 թ. -ի սովորողների քանակի տարբերությունը 5-րդ դասարանի

.     Շոգենավն իր արագությունը ժամում 9 կմ-ով պակասեցրեց, այդ պատճառով նշված ժամին նշանակված վայրից 108 կմ հեռու էր: Ցածր արագությամբ քանի՞ ժամ էր գնացել: 108:9=12, Պատ.՝12 ժամ

3.     Համեմատիր

4 մ 580դմ +800 դմ < 150մ 200 դմ+100 սմ

4.   Ավտոմեքենան 50կմ/ժ արագությամբ անցավ 250 կմ ճանապարհ: Նույն արագությամբ անցավ ևս 200 կմ : Քանի՞ ժամում անցավ ամբողջ ճանապարհը: Պատ.՝ 200  

5.   Օգտվելով գումարման հատկություններից՝ հաշվել.

      83+144+36+856+64+17=1200

6.Կատարիր մնացորդով բաժանում .

1478:35= 42

7.    Գրիր երկու երկնիշ թիվ, որոնք բաժանվում են 10-ի: 20, 30,40, 60,50, 70, 90,80, 100:

8.      Ինչպե՞ս կփոխվի երկու թվերի արտադրյալը , եթե արտադրիչներից մեկը մեծացնենք  8 անգամ: 5*8= 40

9.      *-ի փոխարեն գրիր թիվ, որ անհավասարությունը ճիշտ լինի:

     1478<1496

10.Արտահայտիր մետրերով.

14 կմ 740 դմ = 1474մ 

50 մ 400 սմ = 54մ

11.Հաշվիր արտահայտության արժեքը.

741:3+7497:9+152 = 1332

12.Գտեք 22-ի բաժանարարները և նրա  3 բազմապատիկ:  2, 1 11, 22:

13.Գրիր այն վեցանիշ թիվը, որի՝

Տասնավորը 0 է, հազարավորը՝ 3, իսկ մյուս բոլոր թվանշանները՝ 2 = 222202

14. Միքայելն ընտրեց մի թիվ, բազմապատկեց այն իրենով, ստացվածին գումարեց 1, արդյունքը բազմապատկեց 10-ով, հետո գումարեց 3, ապա ստացված արդյունքը բազմապատկեց 4-ով և ստացավ 2012: Ի՞նչ թիվ էր ընտրել Միքայելը:Լուծում՝ 2012:4= 503, 503-500=3, 10+3= 13,13+1= 14 Պատ.՝ 14

Բառերը բաժանեք արմատների, ածանցների. Չմոռանաք հոդակապը: 

Օրինակ՝ Մարդակեր =մարդ+ա+կեր  

Դասացուցակ,-դաս+ա+ցուցակ մարդակեր-մարդ+ա+կեր, լուսամուտ-լուս+ա+մուտ, խոշորացույց-խոշոր+ա+ցույց, ցուցամատ-ցուց+ա+մատ: 

2. .  Կազմեք բառեր վատ, վարդ, մայր, հին, գիր բառերով: 

Վատություն, դափնեվարդ, մայրություն, հինություն 

 գրություն։ 

3. Ա խմբի բառերին միացրեք Բ խմբի ածանցները և ստացեք նոր բառեր: 

Ա. Հաց, հայ, հնդիկ, հոտ, գոհ, գարուն 

Բ. Եղեն, ան, դժ, ային, ստան, ուհի  

Հայուհի, հացեղեն, Հնդկաստան, գարնանային, հոտային, անհոտ, դժգոհ։ 

Ա խմբին միացնելով  Բ խմբի բառերը ստացա ածանցավոր 

բառեր: 

4. ան, ուհի, չ, դժ, ություն, ային ածանցներով և տրված արմատներով ստացեք որքան հնարավոր է շատ ածանցավոր բառեր: 

Հայ, գեղեցիկ, վրացի, բժիշկ, երգիչ, գույն, հնդիկ, համ, օգուտ, լավ, աշուն,բարի, չար, հին, գարուն, հոտ,քաղաք: 

Հայուհի, գեղեցկություն, վրացուհի, բժշկուհի, երգչուհի, գունային, հնդկուհի, անհամ, անօգուտ, լավություն,աշնանային, բարություն, չարություն, հնություն, 

գարնանային, անհոտ,  քաղաքային:

Օրինակ՝ Մարդակեր =մարդ+ա+կեր  

Դասացուցակ,-դաս+ա+ցուցակ մարդակեր-մարդ+ա+կեր, լուսամուտ-լուս+ա+մուտ, խոշորացույց-խոշոր+ա+ցույց, ցուցամատ-ցուց+ա+մատ: 

2. .  Կազմեք բառեր վատ, վարդ, մայր, հին, գիր բառերով: 

Վատություն, դափնեվարդ, մայրություն, հինություն 

 գրություն։ 

3. Ա խմբի բառերին միացրեք Բ խմբի ածանցները և ստացեք նոր բառեր: 

Ա. Հաց, հայ, հնդիկ, հոտ, գոհ, գարուն 

Բ. Եղեն, ան, դժ, ային, ստան, ուհի  

Հայուհի, հացեղեն, Հնդկաստան, գարնանային, հոտային, անհոտ, դժգոհ։ 

Ա խմբին միացնելով  Բ խմբի բառերը ստացա ածանցավոր 

բառեր: 

4. ան, ուհի, չ, դժ, ություն, ային ածանցներով և տրված արմատներով ստացեք որքան հնարավոր է շատ ածանցավոր բառեր: 

Հայ, գեղեցիկ, վրացի, բժիշկ, երգիչ, գույն, հնդիկ, համ, օգուտ, լավ, աշուն,բարի, չար, հին, գարուն, հոտ,քաղաք: 

Հայուհի, գեղեցկություն, վրացուհի, բժշկուհի, երգչուհի, գունային, հնդկուհի, անհամ, անօգուտ, լավություն,աշնանային, բարություն, չարություն, հնություն, 

գարնանային, անհոտ,  քաղաքային:

1. Ո՞ր ուսուցչից ես ամենաշատը ոգեշնչվում, պատմիր նրա մասին(պատում)։ Ես ամենաշատը մաթեմաթիկաից եմ ոգեշնչվում:
2. Քանի՞ սեբաստացի կա քո ընտանիքում։ Ո՞ր հատկանիշներով են նրանք սեբաստացի։ Երկու սեբաստացի կա իմ ընտանիքում իմ քուրիկը և ես մենք այն հատկանիշով ենք սեբասացի,որ գալիս ենք դպրոց:
3. Ի՞նչը կուզեիր փոխել կրթահամալիրում, ներկայացրու քո առաջարկները(պատում)։ Դասամիջոցը ավելի երկար լիներ, և բակ գնալը:
4. Ո՞ր գործունեությունն է քեզ ամենից շատ դուր գալիս կրթահամալիրում։ Մաթեմաթիկա, դասամիջոցի ժամանակ խաղալ և մայրենին: